Eργατικό Αντιϊμπεριαλιστικό Μέτωπο

[επικοινωνία: eamgr@yahoo.com]

  • Κατηγορίες

  • Πρόσφατα

  • Τρέχον μήνας

    Ιουνίου 2018
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Μάι.    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Κατάλογος

Archive for the ‘Διεθνή’ Category

Η «αυγή της Οδύσσειας» συνεχίζεται

Posted by eamgr στο 13 Απρίλιος, 2018

Η Συρία, έδαφος που αποτέλεσε για την εξέλιξη της ανθρωπότητας ένα ανεπανάληπτο πολιτισμικό-φυλετικό-θρησκευτικό χωνευτήρι, με μια ιστορία 5 χιλιάδων χρόνων, με σπουδαίες πόλεις του ελληνικού, ακόμα, κόσμου σαν την Αντιόχεια, άλλοτε κέντρο του παγκόσμιου εμπορίου, της προόδου και του πολιτισμού, βρίσκεται εδώ και εφτά χρόνια στην δίνη ενός πολέμου με παγκόσμιες διαστάσεις, αρχικά υποκινούμενου από τον άξονα της Δύσης σαν εσωτερική ανταρσία. Ένα πραξικόπημα, ουσιαστικά, εναντίον του νόμιμου ηγέτη της χώρας Μπασάρ Αλ Άσαντ, ένα πραξικόπημα, που όμως έχει εξελιχθεί σε έναν διεθνή πόλεμο δια αντιπροσώπων.

Στην Συρία διαδραματίζεται η πρώτη πολεμική αναμέτρηση στα πλαίσια της μετατόπισης του κέντρου βάρους του κόσμου από την Δύση προς την Ανατολή.

Το απίστευτο μέγεθος της τραγωδίας δεν μπορεί να μεταφερθεί μόνο με αριθμούς, επειδή- παράλληλα με την διάλυση της Συρίας- χαράζονται πληγές πάνω στο κορμί της παγκόσμιας συλλογικής μνήμης, με τις βεβηλώσεις σε τόσες και τόσες πόλεις-μνημεία της. Αλλά οι αριθμοί αντιστοιχούν έτσι και αλλιώς σε ανθρώπους: Σε μια χώρα 22 εκατομμυρίων, οι νεκροί είναι πάνω από 340 χιλιάδες, οι εκτοπισμένοι εντός της χώρας ανέρχονται σε περίπου 8 εκατομμύρια, και οι πρόσφυγες της στο εξωτερικό σε παραπάνω από 4 εκατομμύρια!συρια

Στον πόλεμο της Συρίας, επιπλέον, μετριέται, επί του παρόντος, το επίπεδο και η δυναμική των παγκόσμιων ανταγωνιστικών δυνάμεων. Ενώ οι συμμαχίες και τα αντίπαλα στρατόπεδα βρίσκονταν εξαρχής σε μία σχετική ρευστότητα, πλέον διαφαίνεται ότι δύο βασικοί άξονες τέμνουν τα συγκροτημένα συμφέροντα. Και στην Συρία, αλλά και ευρύτερα. Το ένα είναι το δυτικό στρατόπεδο, με εξέχουσες τις ΗΠΑ, και τη συμμαχία των προθύμων, ένα κομμάτι του πυρήνα της Ευρώπης, το Ισραήλ, καθώς και ο άξονας των πλέον συντηρητικών σουνιτικών δυνάμεων του αραβικού κόσμου.

Ανά διαστήματα η Συρία δέχτηκε βομβαρδισμούς από 8 χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία, Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Αυστραλία). Ο πόλεμος αυτός θεωρήθηκε πρώτης τάξης ευκαιρία προκειμένου να δοκιμαστεί/καταναλωθεί πολεμικό υλικό αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο διαμελισμός της Συρίας, υπήρξε εξαρχής κεντρικός στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ (σχέδιο τριχοτόμησης του 2013). Γιατί με την τριχοτόμηση οι ΗΠΑ θα πετύχαιναν έναν νέο καθορισμό συνόρων σε ολόκληρη την περιοχή, αναδιατάσσοντας και επικαιροποιώντας τον προστατευτικό τους ρόλο σε μία περιοχή-διακύβευμα για την παγκόσμια ηγεμονία. Στην οποία, εξάλλου, είχαν συμπληρώσει ήδη πάνω από δέκα χρόνια ατέρμονων και σε γενικές γραμμές αναποτελεσματικών πολεμικών επιχειρήσεων.

Και, πράγματι, τμήματα αυτής της τριχοτόμησης υπάρχουν ακόμα και σήμερα στην Συρία. Αλλά το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσαντ-με την αναμφίβολη συμμετοχή των ιρανικών δυνάμεων, αλλά και φυσικά της Ρωσίας, η οποία αναβαθμίζει έτσι την παρουσία της σε μία περιοχή όπου ήδη από πριν διατηρούσε τον 5ο στόλο της, κατέχει πλέον την εξαιρετικά μεγάλη πλειονότητα των κατοικημένων περιοχών της χώρας. Ουσιαστικά βαίνει προς το τέλος αυτός ο πόλεμος-με τις ΗΠΑ να μην έχουν πετύχει τον σκοπό τους.

Ο έτερος άξονας συγκροτείται βασικά από την Ρωσία, το Ιράν, τις σιιτικές δυνάμεις που βλέπουν στο πρόσωπο του Άσαντ και στο Ιράν έναν πυλώνα συσπείρωσης απέναντι στην απειλητική αμερικάνικη »αυγή της Οδύσσειας» όπως ονόμασαν την παρατεταμένη επιχείρηση αποσταθεροποίησης της περιοχής της Μέσης Ανατολής. Με Ιθάκη της το Ιράν. Και στο βάθος, ασφαλώς, την περικύκλωση της βασικής ιμπεριαλιστικής της ανταγωνιστικής δύναμης-της Κίνας.

Για αυτό, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, το βασικό κέντρο βάρους της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, όπως αυτό συγκροτήθηκε από την περίοδο της προεδρίας Ομπάμα ήταν η περιοχή του Ειρηνικού. Όμως, η περιοχή της ΝΑ Μεσογείου διατηρεί την σημασία της για τις ΗΠΑ, για έναν ακόμα λόγο, καθώς εκεί αμφισβητείται ουσιαστικά η επιβίωση της στρατηγικής τους ελέγχου των μετόπισθεν της κινέζικης επιρροής συνολικά στην Ασία και από εκεί στον κόσμο.

Επιπρόσθετα, όπως έχει εξελιχθεί ο πόλεμος στην Συρία, εκεί αναδεικνύεται σαν η πρώτη στρατηγικής σημασίας ήττα των Αμερικάνων στην μεταψυχροπολεμική εποχή από την έτερη ανταγωνιστική στρατιωτική δύναμη-την Ρωσία.

Δύο φορές κατά το παρελθόν οι ΗΠΑ έφτασαν στο χείλος της άμεσης στρατιωτικής επέμβασης τον πόλεμο της Συρίας. Και τις δύο με αφορμή τον ισχυρισμό περί χρήσης χημικών όπλων εκ μέρους του καθεστώτος Άσαντ. Την πρώτη, τον Αύγουστο του 2013, ο πρόεδρος Ομπάμα, αντιτάχθηκε στις ισχυρότατες πιέσεις του πανίσχυρου στρατο-βιομηχανικού συμπλέγματος κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.

Είχε, βέβαια, προηγηθεί η καταψήφιση της συμμετοχής στην επέμβαση από το Βρετανικό κοινοβούλιο, γεγονός που αφαίρεσε ένα μεγάλο μέρος από την χρειαζούμενη ευρύτερη συναίνεση/συνενοχή στο επιχειρούμενο έγκλημα με απρόβλεπτες συνέπειες. Αξίζει, εδώ, να υπενθυμίσουμε ότι από τους πρώτους που έσπευσαν να δηλώσουν την προθυμία τους προς το αμερικάνικο στρατο-βιομηχανικό σύμπλεγμα ήταν…ο Βαγγέλης Βενιζέλος, τότε αντιπρόεδρος της εθνοσωτήριας κυβέρνησης Σαμαρά, ο οποίος, μάλιστα, πλεονέκτησε τότε ως προς την αναγκαιότητα της επέμβασης.

Την δεύτερη φορά, τον Απρίλη του 2017 ο κόσμος παρακολούθησε με κομμένη την ανάσα έναν αστραπιαίο βομβαρδισμό-εντολή του προέδρου Τραμπ, με 59 πυραύλους Τόμαχοκ έναντι συριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Ο Τραμπ αισθανόταν, και τότε, την ανάγκη να αποδείξει την αφοσίωση του στις προτεραιότητες του στρατο-βιομηχανικού συμπλέγματος. Οι Αμερικάνοι επέλεξαν αυτόν τον τρόπο δράσης, επιπλέον, προκειμένου να υπενθυμίσουν την ισχύ τους, αλλά πλέον ήταν φανερό ότι το ποτάμι του πολέμου δεν γυρνούσε πίσω.

Και ούτε και θα γυρίσει και τώρα. Ο πόλεμος ουσιαστικά έχει κριθεί. Μόνον μία γενικευμένη σύρραξη, άμεσης πολεμικής επέμβασης με διεθνή κάλυψη-κάτι που μοιάζει απίθανο-θα μπορούσε να αντιστρέψει την ροή των πραγμάτων. Αλλά θα σήμαινε ταυτόχρονα και την έναρξη του 3ου παγκόσμιου πολέμου. Κάτι που το γνωρίζουν καλά, και οι ΗΠΑ, και οι τωρινοί πρόθυμοι: Η Γαλλία του Βοναπάρτη Μακρόν, αλλά και η Βρετανία της παραπαίουσας Τερέζα Μέι, η οποία αυτή την φορά, σύμφωνα με την ειδησεογραφία, θα προσπαθήσει να παρακάμψει το Κοινοβούλιο.

Βεβαίως αν οι απειλές υλοποιηθούν με την εκτόξευση πυραύλων ενάντια σε κέντρα ισχύος του καθεστώτος Άσαντ, ένα ατύχημα, ή μία διασταύρωση με ρωσικές δυνάμεις δεν θα μπορούσε να αποκλείσει κανείς την αλυσιδωτή πολεμική εμπλοκή. Εξάλλου, έτσι και αλλιώς, το τελευταίο διάστημα σημειώνονται επεισόδια εμπλοκής και παράπλευρων βομβαρδισμών, σε μια περιοχή-μαγνητικό πεδίο συσσωρευμένων αντιθέσεων.

Γενικότερα, ο πόλεμος στην Συρία, όπως και κάθε πόλεμος με πολυπαραγοντικές καταβολές, συγκροτεί τα δικά του δεδομένα. Όμως, ακόμα και αν οι ΗΠΑ ομολογούσαν την αποτυχία τους να καθορίσουν τις εξελίξεις, ή ακόμα κι αν υποθετικά επέλεγαν να προσεγγίσουν την προοπτική μίας προσέγγισης με την Ρωσία-ακριβώς όπως, αντίστροφα, κάποτε ο Νίξον επιχείρησε να στήσει γέφυρες με τον Μάο Τσετούνγκ για να περικυκλώσει την Σοβιετική Ένωση-αυτό και πάλι θα εντάσσονταν σε μία εναλλακτική διαδρομή που θα στόχευε στην αποστέρηση ενός πολύτιμου συμμάχου της Κίνας-επειδή η Κίνα είναι σε τελική ανάλυση ο στόχος.

Όπως και αν έχει, στην παρούσα συγκυρία ,αξίζει να επεξεργαστεί κανείς ορισμένες σημαντικές πτυχές της υπόθεσης. Ενδεικτικές ως προς την φύση, το περιεχόμενο και την εξέλιξη της παγκόσμιας κρίσης.

Και ποιες είναι αυτές; Δύο, βασικά. Η πρώτη σχετίζεται με το φαινόμενο Τραμπ.

Ο πρόεδρος Τραμπ, μόλις πριν από μία εβδομάδα, εξήγγειλε ξαφνικά-αιφνιδιάζοντας τους πάντες-ότι σκοπεύει να αποσύρει την Αμερική από την Συρία. »Άλλες δυνάμεις θα αναλάβουν εκεί την υπόθεση». Τι μεσολάβησε μέχρι την προχτεσινή υπόσχεση για επιθετικό μπαράζ εκτόξευσης πυραύλων που θα τρομάξει τους αντιπάλους του; Προφανώς εκείνο που μεσολάβησε και τις δύο προηγούμενες φορές: Η επίκληση χρήσης χημικών από το καθεστώς Άσαντ. Μία καλή ευκαιρία προκειμένου να καταναλωθούν μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων πολεμικά υλικά, για να λαδωθεί καλά η μηχανή της πολεμικής βιομηχανίας.τραμπ

Η οποία δεν τα πήγαινε εξαρχής καλά με τον νέο πρόεδρο. Και η οποία είναι πανίσχυρη. Ήδη πριν ακόμα αναλάβει καθήκοντα προέδρου ο Τραμπ έπρεπε να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες περί συνέργειας με τον δαίμονα Πούτιν, ο οποίος έβαλε το δάχτυλο του στις αμερικάνικες εκλογές για να εκλεγεί ο εκλεκτός του συνεργάτης, ο Τραμπ.

Έκτοτε, μία μεγάλη και πρωτοφανής δικαστική έρευνα κυκλώνει τον Αμερικάνο πρόεδρο. Εισαγγελικές αρχές με ανθρώπους του FBI μπουκάρουν στα γραφεία στενών του συνεργατών. Ο πολύ στενός του περίγυρος βρίσκεται υπό έλεγχο. Μιλάμε για μία ανοιχτή διάσταση συμφερόντων. Τις έρευνες ευνοεί και ενορχηστρώνει ο αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης! Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές προειδοποιούν τον Τραμπ να μην τολμήσει να τον αποπέμψει, όπως και να μην αποπέμψει τον ειδικό ανακριτή που χειρίζεται τα θέματα διαφθοράς-όπως έχει το προεδρικό δικαίωμα να κάνε-επειδή σε αυτή την περίπτωση ενδέχεται να αντιμετωπίσει επιπλέον κατηγορίες παρακώλυσης της Δικαιοσύνης!

Ο Τραμπ δεν είναι απλώς ένας πρόεδρος μειοψηφίας-ούτε και ένας αμφισβητούμενος πρόεδρος: Είναι ένας πρόεδρος υπό αίρεση. Αυτό τον κάνει ακόμα πιο επικίνδυνο από μια άποψη: Επειδή είναι εξαιρετικά ευάλωτος απέναντι στις πιο πολεμοχαρείς δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας του. Από αυτή την υπό αίρεση θέση του, ίσως, πηγάζουν και οι τόσο συχνές αλλοπρόσαλλες μεταλλαγές αποφάσεων και δηλώσεων.

Την τελευταία φορά που στο τιμόνι των ΗΠΑ βρίσκονταν ένας πρόεδρος μειοψηφίας οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στην πιο μεγάλη πολεμική περιπέτεια μετά το Βιετνάμ, παρότι ο Μπους-επειδή για αυτόν μιλάμε-είχε ξεκινήσει κι εκείνος-όπως ο Τραμπ-σαν υπερασπιστής της πολιτικής του απομονωτισμού των ΗΠΑ.

Έτσι, θα ήταν ίσως καλύτερα να επεξεργαστούμε το φαινόμενο Τραμπ περισσότερο σαν ένα φαινόμενο επικίνδυνο λόγω αδυναμίας, παρά προθέσεων. Επειδή είναι το κορυφαίο παράδειγμα ενός ιδιότυπου δυϊσμού, σε ανώτερο επίπεδο, στο επίπεδο των πιο μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Κάτι που κάνει τα πράγματα ακόμα πιο περίπλοκα. Και εδώ είναι η δεύτερη πτυχή της συγκυρίας. Ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση μπήκε ήδη στην δεύτερη δεκαετία της, και φαίνεται να υποκύπτει σε νέες ανακυκλούμενες τάσεις ξεσπάσματος μίας νέας κρίσης. Που την κάνει να μοιάζει ανεπίστρεπτη με ομαλούς όρους. Ήδη ο εμπορικός πόλεμος που εξαπέλυσε ο Τραμπ απέναντι, βασικά, στην Κίνα προϊδεάζει ότι τα δύσκολα βρίσκονται εμπρός μας.

Προδιαγράφει, επιπλέον, μία προωθημένη κίνηση από το κομμάτι του κεφαλαιοκρατικού κόσμου που διαχειρίζεται το κεφάλαιο, έναντι σε εκείνο το κομμάτι που το κατέχει με όρους πίστωσης. Εκεί εδράζεται και το βασικό μέρος της επικίνδυνης αντίθεσης εντός του κεφαλαιοκρατικού κόσμου, που τέμνει όχι μόνο τις μεγάλες δυνάμεις μεταξύ τους, αλλά και τις ίδιες τις εθνικές αστικές τάξεις ανά περιπτώσεις.

Και αυτό είναι που κάνει τις καταστάσεις απρόβλεπτες και επικίνδυνες. Ο κόσμος μας, όπως και να έχει, βρίσκεται προ πολλού σε μία νέα εποχή, όπου όλες οι μεταπολεμικές συνθήκες-συσχετισμοί δύναμης είναι σε πλήρη αναίρεση, ενώ παράλληλα χάσκει ένα θλιβερό ιδεολογικοπολιτικό κενό εκ μέρους των λαών της περιοχής μας, και όλου του κόσμου, προκειμένου να αναχαιτίσουν την κεφαλαιοκρατική κρίση και τις επικίνδυνες προεκτάσεις της.

Η Ελλάδα βρίσκεται δυτικά του πολέμου, στο σταυροδρόμι πολλαπλών γεωπολιτικών κρίσεων, και, επιπλέον, εντάσσεται αναμφίβολα-όσο και αν αυτό δεν έχει εμπεδωθεί στον δημόσιο λόγο-εξαρχής της μνημονιακής της υπαγωγής με ακόμα πιο δυσχερείς όρους στο πλαίσιο που συγκροτούν οι ανταγωνιστικές δυνάμεις του κόσμου. Ακόμα τυχαίνει, δυστυχώς, σε αυτή την συγκυρία η αναίρεση των μεταπολεμικών συσχετισμών δύναμης και των αντίστοιχων συστοιχίσεων σε αυτές, να την βρίσκει όχι από την ίδια μεριά, αλλά ανά περιπτώσεις και απέναντι από την Τουρκία.

Μόνη λύση η οικοδόμηση, καταρχήν, ενός περιφερειακού πλέγματος συνεργασίας στην πολύπαθη περιοχή μας, με κατεύθυνση την ειρήνη και την δημοκρατία, για να αντέξει την πίεση που ανεξέλεγκτα και ολοένα ασκούν οι διαπάλες των μεγάλων συνιστωσών της εξίσωσης.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Η ελληνικότητα της Μακεδονίας και οι Σκοπιανοί

Posted by eamgr στο 31 Ιανουαρίου, 2018

του Βασίλη Ραφαηλίδη 

Από ιστορικής απόψεως, την ελληνικότητα της Μακεδονίας δεν την αμφισβήτησε ποτέ κανείς στα σοβαρά. Το αρχαίο και ένδοξο κράτος των Μακεδόνων ήταν όντως ελληνικό. Αυτό που αμφισβητούν οι Σκοπιανοί είναι το δικαίωμα της μονοχρησίας του ονόματος Μακεδονία.

Δηλαδή του ονόματος μιας περιοχής τα σαφή γεωγραφικά και εθνολογικά όρια της οποίας είναι απολύτως αδύνατο να καθοριστούν, δεδομένου ότι οι αρχαίοι λαοί δεν είχαν σύνορα, με τη νομική έννοια που έχει ο όρος σήμερα.χαρτης

Στην αρχαιότητα, τα σύνορα ήταν πάντα φυσικά: αδιάβατοι ποταμοί, απάτητα όρη και πάσης φύσεως φυσικά εμπόδια, που υποχρέωναν τους λαούς να αναπτύξουν τις πολιτιστικές τους ιδιομορφίες, και συνεπώς να εμφανιστούν ως ευδιάκριτες εθνότητες, κατ’ αρχήν εντός φυσικά καθορισμένων γεωγραφικών ορίων, απ’ τα οποία θα μπορούσαν, βέβαια, να ξεφύγουν με τους αποικισμούς και τις μεταναστεύσεις, αλλά όταν ήδη η εθνική συνείδηση είχε ήδη διαμορφωθεί στην αρχική εθνική κοιτίδα. Αν αυτό δε συμβεί, τότε μια ομάδα μεταναστών ή αποίκων, δημιουργεί καινούργια, δική της εθνική συνείδηση.

Όπου τα φυσικά εμπόδια δεν αποτελούσαν πρόβλημα είτε γιατί δεν υπήρχαν καν είτε γιατί η πείνα, η επιμονή, ή η ανάπτυξη του πολιτισμού τα καταργούσαν εύκολα, τα σύνορα ήταν εκεί που ήταν οι φρουροί των συνόρων: Οι Βόλχοι (Βλάχοι) κατά τα ύστερα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Ακρίτες στη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, οι Κοζάκοι στη Ρωσική Αυτοκρατορία των Τσάρων. Αν οι φρουροί των συνόρων υποχωρούσαν, υποχωρούσαν μαζί τους και τα σύνορα. Η νομική έννοια των συνόρων, δηλαδή οι συμφωνίες που γίνονται ανάμεσα σε γειτονικά κράτη για το πού τελειώνει το ένα και πού αρχίζει το άλλο και η συνακόλουθη χάραξη διαχωριστικών γραμμών επί του χάρτου, είναι υπόθεση πάρα πολύ μεταγενέστερη.

Να, λοιπόν, γιατί είναι απολύτως αδύνατο να οριστούν τα γεωγραφικά όρια της Μακεδονίας. Η ιστορία της περιοχής που φέρει αυτό το ιστορικό όνομα είναι τόσο παλιά και τα φυσικά ή στρατιωτικά της όρια έχουν αλλάξει τόσες πολλές φορές απ’ το 1000 π.Χ. μέχρι σήμερα, που κανείς πια δεν ξέρει τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από γεωγραφικής και εθνολογικής απόψεως. Άλλα ήταν τα όριά της και οι λαοί της επί Φιλίππου, άλλα επί Μεγάλου Αλεξάνδρου, άλλα στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, άλλα στα χρόνια της τουρκικής κατάχτησης, άλλα στην πριν τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων (1913) περίοδο, και άλλα σήμερα. Όπως όλα τα σύνορα, αλλά περισσότερο απ’ όλα στην Ευρώπη αυτά της Μακεδονίας είναι εξόχως «ελαστικά», και κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποια περιοχή θα ονομάζουν Μακεδονία οι γεωγράφοι της τρίτης χιλιετίας που έρχεται.

Τα παραπάνω σημαίνουν πως η σημερινή ελληνική Μακεδονία είναι μέρος μόνο μιας ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής, που αναμφισβήτητα περιλαμβάνει και την περιοχή των Σκοπιών, αφού ήταν κι αυτή Μακεδονία, τόσο κατά την ελληνική αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο, όσο και κατά την περίοδο της τουρκικής κατοχής των Βαλκανίων.

Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι να καταλάβουμε τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από ιστορικής και γεωγραφικής απόψεως (το πρώτο το ξέρουμε, το δεύτερο δε θα το μάθουμε ποτέ με ακρίβεια), αλλά ποιοι είναι και ποιοι δεν είναι Μακεδόνες. Φυσικά, για τους σημερινούς Μακεδόνες της σημερινής ελληνικής Μακεδονίας δε γεννάται πρόβλημα. Είναι Μακεδόνες γιατί είναι Έλληνες και γιατί κατοικούν σε μια περιοχή όπου πάντα υπήρχαν Έλληνες. Η λέξη Έλλην είναι έννοια γένους, όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης. Η λέξη Μακεδών είναι έννοια είδους, πάλι κατά τον Αριστοτέλη. Μ’ άλλα λόγια η έννοια Έλλην είναι ευρύτερη της έννοιας Μακεδών. Δεν είναι όλοι οι Έλληνες Μακεδόνες, αυτό είναι αυτονόητο.

Από πολιτιστικής και όχι γεωγραφικής ή ιστορικής απόψεως, οι Μακεδόνες δεν μπορεί παρά να είναι Έλληνες. Όσοι Μακεδόνες μετέχουν του ελληνικού πολιτισμού, δεν μπορεί παρά να είναι και σήμερα Έλληνες, όπως ήταν πάντα από πολιτιστικής απόψεως, το τονίζω. Συνεπώς, Μακεδόνες δεν είναι αυτοί που κατοικούν σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, τα όρια της οποίας είναι ευμετάβλητα κατ’ ανάγκην, αλλά αυτοί που μετέχουν σ’ έναν συγκεκριμένο πολιτισμό, που λέγεται μακεδονικός, και που σαν τέτοιος δεν μπορεί παρά να είναι ελληνικός κατά κύριο λόγο.

Όμως, η λέξη Ελλάδα, με μια γεωγραφική έννοια, δεν είναι ούτε έννοια γένους ούτε έννοια είδους σε σχέση με τη λέξη Μακεδονία. Διότι, το είπαμε, καμιά γεωγραφική έννοια δεν παραμένει σταθερή. Αλλά και γιατί κανένας τόπος δεν γεννάει άλλον τόπο, έτσι αυτόματα και ερήμην των ανθρώπων που κατοικούν σ’ αυτόν. Η σημερινή Ελλάδα και η σημερινή ελληνική Μακεδονία, από γεωγραφικής απόψεως δεν είναι όμοιες με τις περιοχές που στην αρχαιότητα ονομάζονταν έτσι. Ενώ δεν έχουμε ιδέα ποια θα είναι η γεωγραφική τους μορφή στο μέλλον. Όμως, ξέρουμε σαφώς τι είναι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός.

Και η απόφανσή μας για την ελληνικότητα μιας γεωγραφικής περιοχής δεν μπορεί παρά να γίνεται βάσει πολιτιστικών και όχι γεωγραφικών παραμέτρων. Άλλωστε, από εθνικής απόψεως συμφέρει να χρησιμοποιούμε μόνο τις πολιτισμικές παραμέτρους, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει μέχρι πού μπορεί να φτάσει στο μέλλον ο ελληνικός πολιτισμός. Εκτός κι αν αναμένουμε παραπέρα συρρίκνωσή του, οπότε για την υποστήριξη των «εθνικών μας συμφερόντων», καταφεύγουμε στα ασταθή γεωγραφικά και τα βλακώδη αιματολογικά επιχειρήματα.

Το όνομα Μακεδονία που χρησιμοποιούν οι Σκοπιανοί για τη Δημοκρατία τους, δεν το πρωτοχρησιμοποίησε ο Τίτο. Μακεδονία ονόμαζαν οι Τούρκοι μια ευρύτατη περιοχή που εκτός της ελληνικής περιλάμβανε και την περιοχή των Σκοπιών, καθώς και ένα κομμάτι της Βουλγαρίας. Από την αρχαιότητα και μέχρι την επιτυχή για τους Έλληνες και τους Σέρβους έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 δεν υπήρχε πρόβλημα ελληνικής, ή βουλγαρικής, ή σερβικής Μακεδονίας, για τον απλό λόγο πως ολόκληρη αυτή η περιοχή περνάει αδιαλείπτως απ’ τη μία (πολυεθνική) αυτοκρατορία στην άλλη. Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή κι απ’ αυτήν στην Οθωμανική. Οι εν λόγω αυτοκρατορίες δεν είχαν κανέναν λόγο να καθορίσουν είτε τα ιστορικά, είτε τα γεωγραφικά, είτε τα πολιτιστικά όρια αυτής της συγκεκριμένης περιοχής, όπως και οποιασδήποτε άλλης εντός των ορίων τους. Το πρόβλημα, λοιπόν, προέκυψε με τον καθορισμό των συνόρων των βαλκανικών κρατών το 1913, ύστερα απ’ την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το κομμάτι της μέχρι τότε ενιαίας, ας την πούμε έτσι, «τουρκικής» Μακεδονίας που πέρασε στη Σερβία το 1913, ονομαζόταν από τότε, είτε Παλαιά Σερβία, είτε Άνω Μακεδονία. Και κανείς Έλληνας τότε δε διαμαρτυρήθηκε για τη χρήση του ονόματος Μακεδονία, προκειμένου για την καινούργια επαρχία της ήδη αυτόνομης Σερβίας. Γιατί στη σέρβική πλευρά ζούσαν ακόμα πάρα πολλές χιλιάδες Ελλήνων. Συνεπώς, από πολιτιστικής απόψεως, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, η σέρβική (γεωγραφικά) Μακεδονία ήταν ελληνική (πολιτιστικά), πράγμα που δημιουργούσε την ελπίδα πως θα ήταν δυνατό κάποτε να γίνει και γεωγραφικά ελληνική.

Όμως, με τον καθορισμό των συνόρων το 1913, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Βουλγαρίας και της Σερβίας και οι σλαβικοί της Ελλάδας, είτε ανταλλάσσονται, είτε περνούν σιγά σιγά απ’ την άλλη πλευρά των συνόρων. Επί Οθωμανών, όλοι αυτοί ζούσαν σε μια ενιαία περιοχή, που ήταν τούρκικη. Με την μετακίνηση των πληθυσμών, το εθνολογικό πρόβλημα, εν πολλοίς αλλά όχι εντελώς, λύνεται αυτόματα, όπως γίνεται πάντα όταν προκύπτουν καινούργια σύνορα. Που, λίγο ως πολύ, είναι πάντα αυθαίρετα, γιατί είναι αδύνατο να χωριστεί ένας τόπος με ακρίβεια, βάσει εθνολογικών δεδομένων. Άλλωστε, πρόβλημα συνόρων προκύπτει μόνο όταν μια εθνότητα οργανώσει το δικό της κράτος, όπως έχει δικαίωμα βάσει του Διεθνούς Δικαίου, πράγμα που, ωστόσο, μπορεί να μην το διεκδικήσει ποτέ. (Η έννοια κράτος είναι νομική, η έννοια έθνος είναι πολιτιστική, η έννοια χώρα είναι γεωγραφική).

Το πρόβλημα, λοιπόν, με το όνομα Μακεδονία υπάρχει απ’ το 1913 και όχι απ’ το 1945 που ο Τίτο εγκαθίσταται στην εξουσία και, για λόγους δικής του πολιτικής σκοπιμότητας, δημιουργεί την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας, που μέχρι τότε ήταν περιφέρεια της Σερβίας και από πολλούς λεγόταν Μακεδονία. Οι Έλληνες δημαγωγοί ψεύδονται ασύστολα όταν λεν πως δεν μπορούσαν να θέσουν θέμα ονόματος ούτε το 1945 ούτε αργότερα. Διότι, λέει, ο Τίτο ήταν και κομμουνιστής και δικτάτωρ. Και διότι, επιπροσθέτως, ήταν ένας φιλοδυτικός που έπρεπε να τον καλοπιάνουμε και να του κάνουμε τα χατίρια, έτσι που μπήκε καρφί στο μάτι του Στάλιν.

Όμως, ξέρετε γιατί δεν μπήκε θέμα ονόματος τότε; Διότι η Ελλάδα, όπως και η Δύση άλλωστε, πίστευε πως τα κομμουνιστικά καθεστώτα όπου νάναι είτε καταρρέουν, είτε διαλύονται με επέμβαση έξωθεν, οπότε μια ανακατανομή των εδαφών στην περιοχή, σε όφελος της Ελλάδας, ήταν πολύ πιθανή. Δηλαδή, απ’ το 1945 και μετά η ελληνική διπλωματία σιωπά για το όνομα Μακεδονία ακριβώς για τον ίδιο λόγο που σιωπούσε από το 1913 μέχρι το 1945.

Πάντα καιροσκόποι οι Έλληνες διπλωμάτες και πάντα ανίκανοι να χαράξουν πολιτική που να ξεπερνάει πρόβλεψη εξαμήνου, κάνουν την πάπια και περιμένουν τις εξελίξεις. Που ήρθαν αλλά πάρα πολύ καθυστερημένα. Και το σημαντικότερο, με μια διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών καθεστώτων από μέσα κι όχι απ’ έξω. Δηλαδή, όχι με μια άμεση επέμβαση των δυτικών, οπότε αυτοί θα μπορούσαν να επιβάλουν όρους και να κάνουν περίπου ό,τι θέλουν με την ανακατανομή των εδαφών, όπως γίνεται πάντα με τους νικητές, αλλά με μια καπιταλιστική διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών χωρών.

Τώρα τα πράγματα γίνονται δύσκολα για τους δυτικούς. Που τρέχουν να επωφεληθούν κατ’ αρχήν διά της διπλωματικής οδού και μετά, διά της στρατιωτικής. Μπορεί τα πράγματα να διαφοροποιηθούν κυρίως διά της στρατιωτικής οδού στο προσεχές μέλλον, αλλά προς το παρόν βρισκόμαστε στο κλασικό στάδιο του καθορισμού ζωνών επιρροής στην ευρύτατη περιοχή των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Όσο για την Ελλάδα, αυτή περιμένει τον επόμενο ενδοκαπιταλιστικό πόλεμο για να πάρει κανένα κοψίδι δίκην δώρου για την, μάλλον συμβολική συμμετοχή της σ’ αυτόν. Που, βέβαια, δεν είναι για αύριο, είναι για μετά το 2000 υποθέτω.

Θα πείτε ίσως, πώς θα ήταν δυνατό να προβλέψει η ελληνική διπλωματία τις εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία; Το πρόβλημα είναι σχετικά απλό, με την προϋπόθεση πως οι διπλωμάτες μας θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν την ιστορία της Γιουγκοσλαβίας με τα εθνολογικά και ιστορικά δεδομένα ενός κράτους κατά το μάλλον ή ήττον τεχνητού, που προέκυψε το 1918, κατ’ αρχήν ως βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων που μόνο το 1929 θα πάρει το όνομα Γιουγκοσλαβία. Που, άλλωστε, το σοφίστηκαν Γερμανοί και όχι Γιουγκοσλάβοι ιστορικοί. Και που σημαίνει Νοτιοσλαβία, δηλαδή χώρα των Νότιων Σλάβων. Αυτό το όνομα το επεξεργάστηκαν εθνολογικά και ιστορικά πρώτοι οι Κροάτες απ’ τους Νότιους Σλάβους, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν πως όλοι οι σλάβικοι πληθυσμοί της περιοχής πρέπει να ενωθούν σε ένα κράτος, προκειμένου να γλυτώσουν από τις εναλλασσόμενες κατακτήσεις της Κροατίας και της Σλοβενίας κυρίως από τους γείτονες κεντροευρωπαίους.

Όμως οι Νότιοι Σλάβοι (Γιουγκοσλάβοι) δεν είναι μια σαφής, ενιαία εθνότητα, είναι μια ομάδα υποεθνοτήτων, που οι σλαβολόγοι τους λεν έτσι για να τους ξεχωρίζουν από τους ανατολικούς (Ρώσοι κ.λπ.) και από τους κεντρώους, ή βορειοδυτικούς Σλάβους (Τσεχοσλοβάκοι, Πολωνοί). Δεν υπήρξε ποτέ στην περιοχή αυτή ενιαία εθνική συνείδηση, και τα προβλήματα φάνηκαν με τη δημιουργία της Γιουγκοσλαβίας. Που ευθύς αμέσως υποχρεώνεται να καταφύγει στη βασιλική δικτατορία για να διατηρήσει τη συνοχή της, που παίζονταν κάθε μέρα, κυρίως εξαιτίας των αποσχιστικών τάσεων των Κροατών, δηλαδή αυτών ακριβώς που έκαναν τα περισσότερα για την ένωση των Νότιων Σλάβων. Στους οποίους εντελώς λανθασμένα συναριθμούσαν οι φρέσκοι τότε Γιουγκοσλάβοι και τους Βούλγαρους, που όμως την κοπάνησαν απ’ τις διασκέψεις πριν παρθούν οι τελικές αποφάσεις για την ένωση των Νότιων Σλάβων σε ένα ενιαίο κράτος υπό το όνομα Γιουγκοσλαβία (Νοτιοσλαβία).

Τη δικτατορία του βασιλιά, που θα πληρώσει με τη ζωή του την ένωση των Νότιων Σλάβων, διαδέχεται ατάκα η δικτατορία του Τίτο. Μετά το θάνατό του όλοι πια ξέρουν πως η Γιουγκοσλαβία θα διαλυθεί. Και όλοι πλην των Ελλήνων σχεδιάζουν την πολιτική τους πολύ έγκαιρα με βάση τη σίγουρη διάλυση. Που η Ελλάδα, απλώς την απεύχεται. Ίσως να έγιναν και δεήσεις για να βάλει ο Θεός (των Ελλήνων) το χέρι του ώστε να προκόψει καμιά μετατιτοϊκή στρατιωτική δικτατορία. Αλλά, δυστυχώς για την ελληνική διπλωματία, δεν προέκυψε. Για την ελληνική διπλωματία προέκυψε το διπλωματικό πρόβλημα του ονόματος! Που η ίδια δημιούργησε. Αν όχι απ’ το 1913 που η Σερβία ενσωματώνει την περιοχή των Σκοπιών, αν όχι απ’ το 1918 που εμφανίζεται η ένωση, τουλάχιστον απ’ το 1929 που εμφανίζεται το όνομα Γιουγκοσλαβία και μαζί του η δικτατορία, η ελληνική διπλωματία, αν υπήρχε, θα έπρεπε να ξέρει πως η Γιουγκοσλαβία θα καταρρεύσει μαζί με τη δικτατορία, είτε τη βασιλική, είτε την τιτοϊκή.

Άλλωστε, όλος ο κόσμος ήξερε πως τα Σκόπια δεν είναι Γιουγκοσλαβία, είναι Βουλγαρία κατ’ ουσίαν, και συνεπώς θά δημιουργηθεί εκεί μια ιδιάζουσα κατάσταση μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας. Η Σερβία ούτε καν κουνήθηκε να περισώσει τα Σκόπια. Και έτσι, οι Σκοπιανοί δεν ξέμειναν μόνο από προστάτη, όπως ήταν ο Σέρβος βασιλιάς ή ο Τίτο, ξέμειναν και από όνομα. Το όνομά τους είναι η ψυχή τους! Διότι οι πολλές εθνότητες (Σέρβοι, Αλβανοί, Βούλγαροι, Έλληνες) που κατοικούν στην περιοχή θα βολεύονταν μόνο κάτω από ένα «εθνικό» όνομα που κατ’ ουσίαν θα ήταν γεωγραφικό. Δώστους, λοιπόν, ένα ενοποιητικό των ποικίλων εθνοτήτων γεωγραφικό όνομα και πάρτους το βρακί.

Να γιατί οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν να τους κάνουν δώρο ένα ηχηρό όνομα. Για να μη συνεχιστεί η πολυδιάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όσον αφορά τις επιμέρους πρώην ομόσπονδες και νυν αυτόνομες δημοκρατίες.

 

Από το βιβλίο του Β. Ραφαηλίδη – «Οι λαοί των Βαλκανίων»

 

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Η Οκτωβριανή Επανάσταση είναι η ιστορία του 20ου αιώνα

Posted by eamgr στο 9 Νοέμβριος, 2017

Η Ρώσικη Επανάσταση συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κορυφαία ιστορικά σημεία στην πορεία της ανθρωπότητας μέσα στον χωροχρόνο. Ιστορικό τέκνο της διαλεκτικής, απότοκο της προηγούμενης διεθνούς επαναστατικής κληρονομιάς, υπήρξε το συμπέρασμα μίας πολύχρονης και πολυκύμαντης επαναστατικής διαδικασίας στην ίδια την Ρωσία, όπου μέσα στα τελευταία πριν την επανάσταση 12 χρόνια είχαν σημειωθεί πάνω από 500 εξεγέρσεις.Lenin-y-trotsky

Δεν χωρά αμφιβολία ότι η Οκτωβριανή Επανάσταση θα ήταν αδύνατη δίχως όλη αυτή την πολύμορφη διαδικασία διαρκών διεκδικήσεων, και, οπωσδήποτε δίχως το ανταγωνιστικό πολιτικό σχήμα των σοβιέτ που κατέκτησε σαν όργανο της δικής της εξουσίας η κοινωνία των εργατών, των αγροτών, των καταπιεσμένων. Άλλο τόσο, εντούτοις, είναι γεγονός ότι η Οκτωβριανή Επανάσταση κέρδισε το στοίχημα με την Ιστορία επειδή την καθοδήγησε ένας ανεπανάληπτος ηγέτης, ο Λένιν, που προκάλεσε, αντί να καταγράφει απλώς, την Ιστορία, προσέγγισε την επαναστατική πείρα και τον μαρξισμό με όρους ζωντανούς, σύγχρονους. Με όρους νίκης. «Δεν αρκεί να θέλεις να νικήσεις. Πρέπει να μην φοβάσαι να νικήσεις».

Από την άποψη της θεωρητικής εποπτείας της ανθρώπινων κοινωνιών, η Ρώσικη Επανάσταση, μέχρι σήμερα, ακόμα, διεκδικεί να αναιρέσει την ηγεμονία του συντηρητικού θετικισμού πάνω στην Ιστορία. Υπήρξε ένας ιστορικός θρίαμβος της διαλεκτικής θέασης της Ιστορίας, έστω και με όλες τις τεράστιες αντιφάσεις/υλικές καθυστερήσεις που εξ αντικειμένου κλήθηκε να ξεπεράσει. Όχι πάντοτε επιτυχημένα.

Από όλες τις εκτιμήσεις γύρω από την προλεταριακή επανάσταση του 1917 που θα μπορούσε να κάνει κάποιος, ας μείνουμε καλύτερα στην ιστορική της διάσταση και στο παράδειγμα της, που ακόμα διαρκεί, και θα διαρκεί για αιώνες. Ολόκληρος ο 20ος αιώνας περιστράφηκε γύρω από αυτή την Επανάσταση και από τις παγκόσμιες συνέπειες της σε κάθε κοινωνικό, οικονομικό και ιδεολογικό σχηματισμό.

Για να αντιμετωπίσουν το φάντασμα του διαμελισμού του κεφαλαιοκρατικού κόσμου οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις έριξαν τους λαούς στην δίνη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου-ενός πολέμου με πρώτο και βασικό ζητούμενο την συντριβή του προλεταριακού κράτους και της Γ’Διεθνούς.

Είναι γεγονός ότι για την ήττα της Επανάστασης μπορεί να βγάλει κανείς ειλικρινή συμπεράσματα μόνο εφόσον λυπάται για αυτήν. Οι σημερινές προοδευτικές δυνάμεις ανά τον κόσμο μοιάζουν ακόμα ανέτοιμες να ξεδιαλύνουν τις γραμμές ανάμεσα στις αντικειμενικές αιτίες της τελικής ήττας, και στις ατομικές ευθύνες ιστορικών προσωπικοτήτων για αυτήν. Αλλά, όπως και να έχει, είναι αδύνατο να μιλήσει κανείς για την εξέλιξη του πρώτου κράτους της εργατικής τάξης στον κόσμο δίχως να λάβει υπόψιν την περικύκλωση του, αλλά και τον ίδιο τον πρωτότυπο χαρακτήρα του. Χαρακτηριστικά που συνόδευαν το εγχείρημα σε όλη την διάρκεια της πορείας του. Και που στα οποία έχει να επιδείξει σπουδαίες κατακτήσεις.

Το επαναστατικό καθεστώς, με εντατικούς ρυθμούς ήδη από την πρώτη δεκαετία του, ξεπέρασε την παραγωγική ένδεια, τις εθνοτικές αντιθέσεις, συγκρότησε τις σχετικά αδιαμόρφωτες κοινωνικές τάξεις, ξεπέρασε κατά πολύ τις παραγωγικές του δυνατότητες, έφτασε το επίπεδο των παραγωγικών σχέσεων σε επίπεδα που δεν έχουνε φτάσει έκτοτε πουθενά στον κόσμο. Απελευθέρωσε τις βασικότερες μορφές των κοινωνικών σχέσεων από τα δεσμά του σκοταδισμού, σε μορφή και σε περιεχόμενο που ο καπιταλισμός ακόμη δεν μπορεί να προσεγγίσει.

Έπρεπε όμως να αντιμετωπίσει από την αρχή του την ιστορική του μοναδικότητα, την ήττα της Επανάστασης στην Γερμανία, την καπιταλιστική περικύκλωση που αργά ή γρήγορα θα την απειλούσε και στρατιωτικά. Για αυτήν ακριβώς την αναμέτρηση ήταν που προσαρμόστηκαν οι παραγωγικές σχέσεις στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων σε ολόκληρο το διάστημα από το 1919-1945. Όμως, έτσι μόνο κατάφερε να παραμείνει ζωντανό το σοσιαλιστικό κέντρο αναφοράς για την παγκόσμια εργατική τάξη. Να μείνει ακέραια και ελεύθερη η ανθρωπότητα.

Μπορεί, ή όχι, να νικήσει και να παραμείνει ο σοσιαλισμός σε μία μόνο χώρα. Και αν ναι, μπορεί να είναι σοσιαλισμός; Αυτά είναι τα ερωτήματα που γύρω τους άλλοτε διασπάστηκε το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα-και εξακολουθούν να οριοθετούν το σήμερα, έστω και αν απουσιάζουν οι σοβαρές θεωρητικές παραδοχές-διαλυμένες στον κουρνιαχτό των συνθημάτων και της υπαγωγής της Ιστορίας σε μυθοπλασία.

Η εξέλιξη της Σοβιετικής Ένωσης, με τις απονευρωμένες κοινωνικές οργανώσεις, την ταξική πάλη παρούσα…αλλά παράνομη την συζήτηση γύρω από αυτήν, δεδομένων, επιπλέον και των νέων αντιθέσεων στο εσωτερικό της που γέννησε η ψυχροπολεμική αντιπαράθεση υπερδυνάμεων όπου ρίχτηκε υπό την πρόκληση των ΗΠΑ, δεν θα μπορούσε να είναι άλλη. Μία μάχη, που υπήρξε, επιπλέον εξ ορισμού χαμένη από την αρχή, εφόσον οι ΗΠΑ μπορούσαν να εκμεταλλεύονται ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο σαν εφεδρεία.

Όσο αν αναπόφευκτη υπήρξε η εξέλιξη του ψυχροπολεμικού κόσμου, δεν μπορούμε παρά να στέκουμε με εξαιρετικά μεγάλο προβληματισμό για το γεγονός ότι στις κοινωνίες εκείνες, ακόμα και στην ίδια την Ρωσία, παρατηρούνται κορυφαία φαινόμενα πολιτικής παραλυσίας, ακόμα και ρατσιστικών και εθνικιστικών αντιλήψεων. Δεν μπορούμε να αγνοούμε σαν απότοκο αυτής της πορείας, ακόμα, την σημερινή Κίνα, που έφτασε να καθοδηγεί την πορεία προς την υποτίμηση της εργατικής αξίας σε παγκόσμιο επίπεδο.lenin

Η ιστορία της Μεγάλης Οκτωβριανής Επανάστασης είναι η ιστορία του 20ου αιώνα. Δεν μείνανε μόνο οι ήττες, τα αγάλματα και τα μνημεία, που και αυτά ακόμα αποκαθηλώνονται πλέον. Ποτέ δεν ήταν θέμα μνημείων ο χωροχρόνος και τα πρόσωπα που γράφουν Ιστορία. Ας μελετήσουμε μακριά από υποκειμενισμούς, σχετικισμούς και ιδιοτέλεια ακόμα την Επανάσταση και την πορεία της.

Και ας μην την κρίνουμε προπαντός σαν να ήταν μόνη της στον κόσμο. Γιατί είναι ταυτόχρονα ο μεγάλος νικητής και ο μεγάλος χαμένος του 20ού αιώνα-η διαπάλη συνεχίζεται, τίποτε δεν έχει τελειώσει.

Το μέλλον θα αποφασίσει για την τελική έκβαση. Αφού «σημασία δεν έχει πότε, που και από ποιους θα ολοκληρωθεί η Επανάσταση, σημασία έχει ότι ο πάγος έσπασε, ο δρόμος χαράχτηκε».

 

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα | Leave a Comment »

Τα κράτη δεν έχουν φιλίες, έχουν μόνο συμφέροντα

Posted by eamgr στο 19 Οκτώβριος, 2017

Όπως είναι γνωστό, τα κράτη δεν έχουν φιλίες, έχουν μόνο συμφέροντα. Και στον βαθμό που είναι ανεξάρτητα τα διαπραγματεύονται μεταξύ τους.ΣΗΜ

Η ελληνική οικονομία αντιστοιχεί μόλις στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τον προηγούμενο πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Μπαράκ Ομπάμα να δηλώσει τον Νοέμβρη του 2009 ότι η χώρα μας αποτελεί προτεραιότητα της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Στην ίδια συνάντηση του με την Μέρκελ, όπου η Γερμανίδα καγκελάριος χαρακτήρισε σαν κίνηση unfair την υπερβολική πίεση που της άσκησε η αμερικάνικη προεδρία για να διασωθεί εντός ευρώ η Ελλάδα.
Ουσιαστικά η ίδια η ένταξη της χώρας μας στην ΕΕ και κατόπιν στο ευρώ καθοδηγήθηκε από τα υψηλά κλιμάκια του αμερικάνικου υπουργείου εξωτερικών. Σαν μια χώρα μίνι κατάσκοπος, μόνιμη βαλβίδα πίεσης προς την ευρωγερμανική ηγεμονία, στο μαλακό γεωπολιτικό υπογάστριο της ένωσης. Η Ελλάδα πέρασε στο αμερικάνικο στρατόπεδο με την νίκη στον εμφύλιο των »εθνικών δυνάμεων»-νίκη που δεν θα ήταν δυνατή δίχως τις αμερικάνικες βόμβες ναπάλμ, που στόχευαν να καταπνίξουν την πρώτη κομμουνιστική επανάσταση στην Ευρώπη του μεταπολεμικού κόσμου (και την μόνη, καθώς αποδείχθηκε).

Η οικονομική εξάρτηση της χώρας εντούτοις πέρασε σταδιακά -και ιδιαίτερα στα χρόνια της ΟΝΕ και έπειτα-προς την Γερμανία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πολιτική σημασία της Ελλάδας για την Αμερική έπαψε να είναι σε ισχύ. Πολύ περισσότερο εφόσον η Ελλάδα εξακολουθεί να συνορεύει με τις εστίες αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής που σχετίζονται με την αμερικάνικη πολιτική τα τελευταία έξι χρόνια, στην προσπάθεια των ΗΠΑ να περικυκλώσουν τον άξονα Κίνας-Ρωσίας.

Επίσης, η ίδια η μνημονιακή υπαγωγή της Ελλάδας αποτέλεσε ένα κορυφαίο σημείο του νομισματικού πολέμου που ξετυλίγεται ήδη εδώ και δέκα χρόνια. Ήταν ακριβώς τα αμερικάνικα χρηματιστηριακά funds που πατώντας στις αντικειμενικές ελλειμματικές της ελληνικής οικονομίας, καθοδήγησαν το σπιράλ των επιθέσεων που οδήγησαν στην ουσιαστική χρεοκοπία και στην επιτροπεία. Η οποία έβαλε εξάλλου το ΔΝΤ στην Ευρώπη.

Μια αλληλουχία εξελίξεων που συγγενεύει με τις προθέσεις των Αμερικάνων να ελέγξουν τη την γερμανική ηγεμονία στην ιστορικά κρίσιμη ήπειρο, την Ευρώπη. Ένα κούρεμα χρέους της Ελλάδας, και βασικά εν γένει η χαλάρωση της ακαμψίας (και της δύναμης) του ευρώ, αποτελεί την κορωνίδα αυτής της προσπάθειας.

Πέρα από τις άμεσες εμπορικές παραμέτρους της προσέγγισης των ΗΠΑ (σαν μεγαλύτερη εξαγωγέας πολεμικού υλικού), θα πρέπει να κρατήσουμε υπόψιν ότι κάθε ανάμειξη τους σε μία χώρα-ιδιαίτερα με το ρόλο, την θέση και την ιστορία της Ελλάδας-εντάσσεται σε μία γενικότερη στρατηγική: Της επιβεβαίωσης των ζωνών επιρροής. Έτσι που ο κόσμος μας είναι απόλυτα χωρισμένος σε ιμπεριαλιστικές ζώνες επιρροής, ενώ οι εντάσεις, τα πραξικοπήματα και οι πόλεμοι σημαδεύουν την μια μετά την άλλη γωνιά του κόσμου.

Φαντάζει οξύμωρο να ακούγονται από τα χείλη ενός Αμερικάνου προέδρου-και δη του Τραμπ-καλά λόγια για τον Τσίπρα, αλλά ο Τσίπρας είναι μια έτσι και αλλιώς ιδιαίτερη περίπτωση Έλληνα πολιτικού. Έκοψε την συνήθη μεταπολεμική αλυσίδα πολιτικών ηγετών. Δεν αναδείχθηκε από τους ανακυκλούμενους εξουσιαστικούς κύκλους μέσα και έξω από την χώρα. Εκείνο που φαίνεται να κατορθώνει φάνταζε αδιανόητο πριν από τρία χρόνια. Να συγκροτεί τους όρους εξόδου από την μνημονιακή υπαγωγή, επιμερίζοντας τα βάρη στα ανέπαφα από την κρίση, ως τώρα, κοινωνικά στρώματα, καταφέρνοντας επιπλέον σημαντικές τομές στο επίπεδο της διοίκησης, της κρατικής λειτουργίας, της πολιτικής ομαλότητας: Επειδή δεν εξαρτάται από πελατειακές σχέσεις, επειδή, τουλάχιστον, εκπροσωπεί μία έντιμη κυβέρνηση, επειδή τα βάζει με το παρασιτικό αστικό κομμάτι που ευθύνεται για την εξάρτηση, την καθυστέρηση, την χρεοκοπία, σε τελική ανάλυση, της χώρας, σε όλη την μεταπολεμική της πορεία (αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι πρόκειται για την ίδια αστική τάξη που είχε προκαλέσει την αγανάκτηση ακόμα και των Αμερικάνων τοποτηρητών του σχεδίου Μάρσαλ, οι οποίοι δεν είχαν δει ποτέ παρόμοιας έκτασης και έντασης ξεκοκάλισμα των χρημάτων της βοήθειας στα πλαίσια του επεμβατικού τους σχεδίου).

Εκτός από τα Ίμια, όπου οι Αμερικάνοι υπενθύμισαν στον Σημίτη την στρατιωτική τους βαρύτητα για την Ελλάδα, τα τελευταία 20 χρόνια η αμερικάνικη εξωτερική πολιτική παρακολουθεί περισσότερο διακριτικά τις ελληνικές υποθέσεις. Αρκεί να υπάρχει αντίρρηση στις ευρύτερες κινήσεις τους. Εξαίρεση η περίοδος του ΓΑΠ, ο οποίος και αυτός υπέκυψε στις πιέσεις του γαλλογερμανικού άξονα-και αυτή ήταν μια νίκη των ευρωπαϊκών δυνάμεων έναντι των ΗΠΑ- και παραιτήθηκε όταν έβαλε θέμα δημοψηφίσματος-και ουσιαστικά σύνδεσης της δραχμής με το δολάριο.
Είναι γνωστό ότι οι Αμερικάνοι ενεπλάκησαν καθοριστικά-και όχι σίγουρα με ήπιο τρόπο-στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν του δημοψηφίσματος. Οι οποίες κατέγραψαν τους διεθνείς συσχετισμούς δύναμης, με υποχωρήσεις από όλες τις πλευρές. Και φυσικά με τον ελληνικό λαό, την πάλη του, την τόλμη του στο δημοψήφισμα, την όλη προσπάθεια της κυβέρνησης του το 2015-και με στάση πληρωμών-στο διεθνές επίκεντρο.
Αυτή όλη η πορεία του 2015 είναι που ενέγραψε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη, εκεί που ήταν ξεγραμμένη, και τον λαό της στην πρωτοπορία. Δεν πρέπει να έχει προηγούμενο η συχνότητα επαφής του πρωθυπουργού με τους κορυφαίους ηγέτες του κόσμου. Η άσκηση μιας πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής-στα πλαίσια του ότι η κυβέρνηση διερεύνησε τα όρια της σύγκρουσης με την Ευρώπη-αναδεικνύει με τον καιρό μια σειρά από νέα δεδομένα. Εκτός από την πολιτική εκμετάλλευση της θέσης της στον χάρτη-στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, στο ανατολικότερο σύνορο της Ευρώπης, αλλά και σαν προνομιακός συνομιλητής με τον αραβικό κόσμο-η Ελλάδα μπαίνει εκ νέου στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και από την άποψη του εμπορικού, διαμετακομιστικού κόμβου. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κίνα εργάζεται πάνω στο σχέδιο της δημιουργίας του νέου δρόμου του μεταξιού, με επενδύσεις 1 τρις δολαρίων, σχέδιο στο οποίο η Ελλάδα αποτελεί κεντρικό παράγοντα.

Εκείνο που συμβαίνει σε οικονομικό επίπεδο είναι ένα ιστορικού χαρακτήρα πέρασμα της ηγεμονίας από την Δύση στην Ανατολή. Σε αυτό το πέρασμα όλα είναι ανοιχτά. Ανταγωνισμοί, τεράστιες κινήσεις κεφαλαίων που προσδιορίζουν τον κόσμο όχι σε έθνη-κράτη, αλλά σε ζώνες επιρροής με βάση τον δικό τους χωροχρόνο. Επιπλέον, πολεμικές απειλές, και περιφερειακές αποσταθεροποιήσεις. Η Ελλάδα είναι κοντά σε όλες αυτές τις εστίες. Ανεξάρτητα με τα σχέδια ή τις ικανότητες της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής, στον βαθμό που απουσιάζει ένας ενεργός διεθνιστικός παράγοντας να στηριχτεί μία κυβέρνηση της Αριστεράς, η μοίρα των λαών της περιοχής είναι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι-και η real politik, μοιάζει αναπόδραστη επιλογή.

Σε κάθε περίπτωση, η υπεράσπιση της Ελλάδας σαν πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή πρέπει να αποτελεί εξ αντικειμένου προτεραιότητα της κυβέρνησης της Αριστεράς, όπως και η καλλιέργεια των όρων για διευρυμένη συνεργασία με τους γειτονικούς της λαούς. Σε αυτή την συγκυρία η οικονομική ανάπτυξη παίζει καθοριστικό ρόλο για όλα τα άλλα ζητήματα. Μόνο που αυτή θα πρέπει να είναι δίκαιη, ισορροπημένη, με έναν ισορροπημένο καταμερισμό στην κατανάλωση, με δημοκρατικό πρόσημο, απαλλαγμένη από το απατηλό περιεχόμενο του κυρίαρχου ιδεολογήματος της »ισχυρής Ελλάδας, αφεντικού των Βαλκανίων», όπως καλλιεργήθηκε τις περασμένες δύο δεκαετίες στο έδαφος της κοινωνικής συμμαχίας της άρχουσας τάξης με μεγάλο κομμάτι των μεσοστρωμάτων.

Το ζύγι του πολέμου γέρνει προς την ειρήνη μόνο αν οι λαοί επαγρυπνούν για αυτήν σε όλα τα επίπεδα-είναι μια υπόθεση που αναφέρεται στο σύνολο της κοινωνίας, και ασφαλώς προηγείται όλων των επί μέρους σχέσεων μιας κυβέρνησης με τις μεγάλες δυνάμεις.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή, Επικαιρότητα | Leave a Comment »

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: Η διεθνής κοινότητα και τα πυρηνικά της Βόρειας Κορέας

Posted by eamgr στο 24 Σεπτεμβρίου, 2017

της Φραγκίσκας Μεγαλούδη*

Το μήνυμα είναι απλό: δοκιμάσαμε τα πάντα, τίποτα δεν λειτουργεί και η μόνη λύση είναι να χρησιμοποιήσουμε βία.

Αλλά έκανε πραγματικά η διεθνής κοινότητα ό,τι περνούσε από το χέρι της για να επιλύσει την κρίση στην κορεατική χερσόνησο;8E517016E6E868C244C6CE1DDF2F0905

Μέχρι το 1989, η Βόρεια Κορέα είχε αναπτύξει μια στρατηγική αποτροπής που επικεντρωνόταν στην ανάπτυξη των συμβατικών όπλων ως το κύριο μέσο αποτροπής της απειλής των αμερικανικών πυρηνικών όπλων. Τότε ο Kim Il Sung, είχε υποστηρίξει ότι τα πυρηνικά όπλα δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην κορεατική χερσόνησο λόγω του μικρού μεγέθους της. Το 1985, η ηγεσία της Βόρειας Κορέας εντάχθηκε στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και το 1990 άρχισαν οι συνομιλίες με τη Νότια Κορέα.

Τον Ιανουάριο του 1992, η Βόρεια Κορέα συνάπτει συμφωνία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), η οποία θα επικυρωθεί τον Απρίλιο του ίδιου έτους, παρά τις κυρώσεις που είχαν ήδη επιβληθεί απο τις ΗΠΑ στη βαριά βιομηχανία της Βόρειας Κορέας. Την ίδια χρονιά οι δύο Κορέες θα υπογράψουν την Κοινή Δήλωση Νότου-Βορρά για την αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου. Σύμφωνα με τη δήλωση, και οι δύο χώρες συμφωνούν να μην «δοκιμάσουν, κατασκευάσουν, παράξουν, λάβουν, αποθηκεύσουν, ή χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα» ή να «διαθέτουν εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου».

Λίγους μήνες αργότερα, στις αρχές του 1993, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ισχυρίζονται ότι διαθέτουν στοιχεία ότι η Βόρεια Κορέα παραβίασε τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας και απαιτούν ειδική επιθεώρηση δύο τοποθεσιών που εκτιμάται ότι αποθηκεύουν πυρηνικά απόβλητα. Η Πιονγκγιάνγκ αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση στους επιθεωρητές του IAEA και κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι πιέζουν τους αξιωματούχους του IAEA και των κρατών μελών να εγκρίνουν ψήφισμα που απαιτεί από τη Βόρειο Κορέα να ανοίξει στρατιωτικούς χώρους σε επιθεωρήσεις που δεν σχετίζονται με πυρηνικά. Ανακοινώνει επίσης την πρόθεσή της να αποσυρθεί από τη Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών σε τρεις μήνες.

Μετά από μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων, η κυβέρνηση της Βόρειας Κορέας συμφώνησε να επιτρέψει στα Ηνωμένα Έθνη να συνεχίσουν τις επιθεωρήσεις και ανέστειλε την απόσυρσή της από τη συνθήκη. Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν διαβεβαιώσεις ότι δεν θα απειλήσουν την Βόρεια Κορέα και δεν θα παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.

Την ίδια εποχή, η Βόρεια Κορέα διαπραγματευόταν μια συμφωνία με το Ισραήλ για να τερματίσει τις εξαγωγές πυραύλων στη Μέση Ανατολή σε αντάλλαγμα διπλωματικής αναγνώρισης. Η συμφωνία περιελάμβανε την πώληση ενός ορυχείου χρυσού στο Ισραήλ και μια επένδυση ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων στη Βόρεια Κορέα, με χρήματα απο δωρεές Εβραίων της διασποράς. Ως αντάλλαγμα, η Βόρεια Κορέα θα σταματούσε να προμηθεύει πυραύλους στο Ιράν και θα επαναλάμβανε τις συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Αλλά η κυβέρνηση Κλίντον δεν θέλησε να επιλυθεί η κρίση στην κορεατική χερσόνησο χωρίς την άμεση ανάμειξή της. Λίγους μήνες αργότερα η συμφωνία ακυρώθηκε. Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχθηκαν τον Αύγουστο του 1993 ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται στο σχέδιο του Ισραήλ να επενδύσει στη Βόρεια Κορέα και το πίεσαν να απορρίψει το σχέδιο.

Ακολούθησαν περισσότερες διαπραγματεύσεις και ο Πρόεδρος Jimmy Carter προσκλήθηκε στην Πιονγιάνγκ για να εξασφαλίσει την απελευθέρωση ενός Αμερικανού πολίτη, αλλά και να συνεχίσει τις συνομιλίες με τη Βόρεια Κορέα για το πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτές οι συνομιλίες κατέληξαν στο συμφωνημένο πλαίσιο ΗΠΑ-Βόρειας Κορέας του 1994, βάσει του οποίου η Πιονγιάνγκ δεσμεύτηκε να παγώσει το παράνομο πρόγραμμα όπλων πλουτωνίου με αντάλλαγμα βοήθεια και πολιτική αναγνώριση.

Όπως έγραψε ο Jimmy Carter, «η Πιονγκγιάνγκ ήταν έτοιμη να δεχθεί μια συμφωνία που έληγε το πυρηνικό της πρόγραμμα και προέβλεπε μόνιμη ειρηνευτική συνθήκη για να αντικαταστήσει την προσωρινή κατάπαυση του πυρός του 1953»

Δυστυχώς, αυτό δεν θα συνέβαινε. Αν και η Βόρεια Κορέα είχε σταματήσει να δοκιμάζει πυραύλους μακρύτερης εμβέλειας ή να παράγει όπλα με πλουτώνιο, η συμφωνία κατέρρευσε το 2002, όταν ανέλαβε καθήκοντα ο πρόεδρος Μπους. Μια από τις πρώτες ενέργειές του ήταν να στοχοποιήσει τρεις χώρες – το Ιράκ, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν – τις οποίες κατηγόρησε ότι εξοπλίζονται με όπλα μαζικής καταστροφής και σχηματίζουν τον «άξονα του κακού». Ο επιθετικός μιλιταρισμός της κυβέρνησης Μπους οδήγησε τη Βόρεια Κορέα να συνεχίσει το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα πυραύλων. Τον Ιανουάριο του 2003, η Πιονγιάνγκ εγκατέλειψε τη NPT ως αντίποινα για απόφαση των ΗΠΑ να σταματήσουν τις μεταφορές πετρελαίου που υποσχέθηκαν στη χώρα βάσει του συμφωνηθέντος πλαισίου του 1994. Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι είχαν πληροφορίες που αποδείκνυαν ότι η Βόρεια Κορέα ξεκίνησε μυστική προσπάθεια εμπλουτισμού του ουρανίου, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν παραβίαση του συμφώνου του 1994. Οι New York Times και The Washington Post ανέφεραν ότι η Λιβύη έλαβε ουράνιο που θεωρείται ύποπτο ως Βορειοκορεατικής προέλευσης το 2004. Ωστόσο, σύμφωνα με τον οργανισμό Arms Control Today, ο οποίος έχει έδρα την Ουάσινγκτον «τα στοιχεία δείχνουν, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι το υλικό προέρχεται από τη Βόρεια Κορέα».

Το 2005 επετεύχθη συμφωνία βάσει της οποίας η Πιονγιάνγκ θα εγκαταλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα πυραύλων και θα επιτρέψει διεθνείς επιθεωρήσεις. Ως αντάλλαγμα, η χώρα επρόκειτο να λάβει ρήτρα μη επίθεσης από τις ΗΠΑ, ανθρωπιστική βοήθεια και 50.000 τόνους καυσίμων το 2005 και 900.000 το 2007. Ωστόσο και αυτή η συμφωνία δεν διήρκησε πολύ. Ο Πρόεδρος Μπους απέρριψε την έκθεση των 60 σελίδων της βορειοκορεατικής κυβέρνησης για το πυρηνικό της πρόγραμμα ως ανακριβή, διέλυσε τη διεθνή κοινοπραξία που είχε συσταθεί για να παράσχει τον υπό συζήτηση αντιδραστήρα ελαφρού ύδατος και σκλήρυνε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Βόρειας Κορέας. Τον Σεπτέμβριο του 2005, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν τη Banco Delta Asia στο Μακάο για ξέπλυμα χρημάτων της Βόρειας Κορέας και οι ΗΠΑ έλαβαν οικονομικές κυρώσεις εναντίον της τράπεζας.

Θορυβημένη από τη μαζική εκροή ξένου κεφαλαίου, η κυβέρνηση του Μακάο πάγωσε 24 εκατομμύρια δολάρια που ανήκαν σε κορεατικά συμφέροντα και διέταξε μια ανεξάρτητη έρευνα. Η έρευνα διεξήχθη από την Ernst & Young και την κυβέρνηση του Μακάο. Δεν βρέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία για ξέπλυμα χρήματος, ωστόσο η Banco Delta Asia παρέμεινε στη μαύρη λίστα χωρίς το δικαίωμα να ασκεί οποιαδήποτε συναλλαγή σε δολάρια, κάτι που είχε σοβαρές συνέπειες στην εύθραυστη οικονομία της Βόρειας Κορέας.

Από τότε και εν μέσω διαπραγματεύσεων – οι οποίες εντάθηκαν μετά τις δύο πυρηνικές δοκιμές του 2006 και του 2009 – και την επιβολή κυρώσεων στην οικονομία και το εμπόριο από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (UNSC), η Βόρεια Κορέα σκλήρυνε σταδιακά την στάση της. Η τύχη του Σαντάμ Χουσεΐν και του Μουαμάρ Καντάφι είναι πιθανώς ένας καλός λόγος για τη βορειοκορεατική ηγεσία να συνεχίσει το πυρηνικό οπλοστάσιό της.

Εν τω μεταξύ, η Δύση αποδίδει τις απειλές της Βόρειας Κορέας στην τρέλα των ηγετών της. Ο ρόλος των προκλήσεων των ΗΠΑ σε αυτή την κρίση αναφέρεται σπάνια.

Το επεισόδιο του Απριλίου στο βόρειο κορεατικό σήριαλ ήταν η ανακοινωθείσα αποστολή του αμερικανικού αεροπλανοφόρου Carl Vinson στην Κορεατική Χερσόνησο, η οποία συνοδευόταν από απειλές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινούσαν προληπτική επίθεση ενάντια στο Βορρά εάν η Πιονγιάνγκ διεξήγαγε έκτη πυρηνική δοκιμή. Θεωρήθηκε ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ στην Συρία και η χρήση της «μητέρας όλων των βομβών» στο Αφγανιστάν ήταν ένα άμεσο μήνυμα στη Βόρεια Κορέα. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πολύ γρήγορα διέδωσαν τα νέα των δοκιμών «ξεχνώντας» όμως να αναφέρουν ότι η βόμβα που δοκιμάστηκε  στο Αφγανιστάν είναι μια συμβατική «μηχανή θανάτου» που μπορεί να προκαλέσει τεράστιες απώλειες.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, μόλις δυο μήνες πριν ξεκινήσει η φιλοπολεμική ρητορική, ο υπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας θα συμμετείχε σε μια συνάντηση στη Νέα Υόρκη με αμερικανούς αξιωματούχους- την πρώτη που θα διεξαγόταν σε αμερικανικό έδαφος από το 2011. Τότε συνέβη η δολοφονία του Kim Jong Nam στη Μαλαισία.

Αν και ποτέ δεν θα μάθουμε όλη την αλήθεια για το ποιός και γιατί τον δολοφόνησε, τα μέσα ενημέρωσης κατηγόρησαν αμέσως τον Kim Jong Un για τη δολοφονία του αδελφού του. Το κίνητρο ήταν ότι ο Ναμ μπορεί να σχημάτιζε εξόριστη κυβέρνηση με την υποστήριξη της Κίνας. Φυσικά, αμέσως μετά τη δολοφονία οι βίζες της βορειοκορεατικής αντιπροσωπείας ακυρώθηκαν και η διοίκηση του Trump το θεώρησε πράξη τρομοκρατίας.

Η ιστορία του θανάτου του εγείρει πολλά σοβαρά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα. Γιατί ο Kim Jong Un να σκοτώσει τον ετεροθαλή αδελφό του σε δημόσιο χώρο, γεμάτο κάμερες και μάρτυρες, χρησιμοποιώντας τοξικό αέριο, ενώ θα μπορούσε να το κάνει πολύ πιο διακριτικά.

Η δολοφονία του Kim Jong Nam είχε πάρα πολλά κενά ακόμη και για τα συστημικά μέσα ενημέρωσης, που δικαιολόγησαν τις ασυνέπειες της ιστορίας υποστηρίζοντας ότι ήταν μια παλαιά διαταγή του Kim Jong Un που πραγματοποιήθηκε όταν οι συνθήκες ήταν κατάλληλες, χωρίς να απαιτείται άμεση έγκριση. Με άλλα λόγια, αυτό που μας λένε είναι ότι ο Kim Jong Un έχει μεν τον απόλυτο έλεγχο αλλά μια τόσο σοβαρή πράξη, όπως η δολοφονία του αδελφού του, θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την άμεση έγκρισή του.

Στις 3 Σεπτεμβρίου η Βόρεια Κορέα πραγματοποίησε την έκτη πυρηνική δοκιμή. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη για όποιον ακολουθεί τις εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα. Από τον Απρίλιο, οι αναλυτές υποστήριζαν ότι η βορειοκορεατική κυβέρνηση προετοιμάζει την έκτη δοκιμή ενώ οι μυστικές υπηρεσίες της Νότιας Κορέας προειδοποιούσαν για την επικείμενη δοκιμή απο τις 26 Αυγούστου. Η δοκιμή δεν αλλάζει ουσιαστικά την κατάσταση στην κορεατική χερσόνησο, είναι όμως άλλη μια σοβαρή κλιμάκωση της κατάστασης που θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Είναι όμως και μια ακόμα ισχυρή ένδειξη ότι πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα συνομιλίες.

Για δεκαετίες, τα συστημικά μέσα ενημέρωσης προετοίμαζαν το έδαφος για να δικαιολογήσουν αλλαγή καθεστώτος με οποιονδήποτε τρόπο στη Βόρεια Κορέα. Η χώρα έχει κατά συρροή απεικονιστεί ως καρικατούρα που οδηγείται από έναν τρελό, με τους βορειοκορεάτες ως έναν πληθυσμό πεινασμένο και σε άγνοια για ό,τι συμβαίνει, αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Το κοινό έχει μάθει να μην αμφιβάλλει για τα νέα που το ταΐζουν. Όπως μαθαίνει να θεωρεί το ενδεχόμενο ενός πυρηνικού πολέμου ως μια λογική λύση στις «προκλήσεις» της Βόρειας Κορέας. Ίσως όμως δεν μας νοιάζει τίποτα από όλα αυτά, μέχρι να οδηγηθούμε σε έναν άλλο πόλεμο, στο όνομα της δημοκρατίας.

Φραγκίσκα Μεγαλούδη είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας του βιβλίου «Στη χώρα των Κιμ: Δύο χρόνια στη Βόρεια Κορέα»

Αναδημοσίευση: https://www.thepressproject.gr/

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Αναγκαιότητα εθνικής ολοκλήρωσης ή Νεοφιλελεύθερη απόσχιση

Posted by eamgr στο 21 Σεπτεμβρίου, 2017

Πέρα από την αποτρόπαια κατασταλτική πλευρά των τελευταίων εξελίξεων γύρω από το ενδεχόμενο δημοψήφισμα στην Καταλονία-κατασταλτικές πρακτικές που μπορεί να προκαλέσουν, εξάλλου, άλλες, απρόβλεπτες πολιτικές εξελίξεις από μόνες τους- η ίδια αυτή η κίνηση απόσχισης από ένα μεγάλο έθνος-κράτος της Ευρώπης εγείρει τεράστια ζητήματα.καταλονια

Ανεξάρτητα, ακόμα, από τις ιστορικές εθνοτικές/φυλετικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, η παρούσα πολιτική κίνηση δεν μπορεί παρά να ιδωθεί εκ των πραγμάτων στο πλαίσιο της μεγάλης κρίσης ταυτότητας όπου διέρχεται ο ίδιος ο ιστορικός χαρακτήρας του έθνους-κράτους.

Το έθνος-κράτος, πολιτικό υποκείμενο διαχείρισης της κεφαλαιοκρατικής εξουσίας μέσα στην ανάδυση της σε κυρίαρχο εκμεταλλευτικό/εξουσιαστικό σύστημα, πρόκειται για μια σχετικά νέα μορφή οργανικής συγκρότησης της ανθρωπότητας, καθόλου ανεξάρτητη από τις εκάστοτε χωρικές, οργανωτικές, επεκτατικές και συγκρουσιακές, ανάγκες της κεφαλαιοκρατικής εξουσίας.

Η εποχή μας είναι μια εξαιρετικά πρωτότυπη εποχή. Η κεφαλαιοκρατική επανένωση του κόσμου στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η διεκδίκηση εκ μέρους της νεοφιλελεύθερης κυριαρχίας της απόλυτης ιδεολογικής ηγεμονίας, έπειτα η τεκτονική μετατόπιση του παγκόσμιου κέντρου βάρους της οικονομίας από την Δύση προς την Ανατολή: Αυτοί είναι οι βασικοί παράγοντες υπό το πρίσμα των οποίων μπορούμε να μιλάμε για ένα εντελώς νέο ιστορικό τοπίο, όπου, μαζί με την πρωτόγνωρης έκτασης και ιστορικής εμβέλειας παγκοσμιοποιητική κίνηση του κεφαλαίου, παράλληλα, παρατηρείται ένα κορυφαίο φαινόμενο: Βασικές πλευρές της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης/αναπαραγωγής να αναιρούνται.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της αναπαραγωγής αναφέρεται κατευθείαν στο γεγονός ότι για το μεγάλο, εθνικό και υπερεθνικό, κεφάλαιο είναι οι ανάγκες του που καθορίζουν τον χώρο και τον χρόνο κίνησης, και όχι το αντίθετο. Με αυτό ακριβώς το δεδομένο, ο πλανήτης σήμερα, στα μάτια της κυριαρχίας, περισσότερο χωρίζεται σε ζώνες και σε περιφέρειες ισχύος, παρά σε έθνη-κράτη.

Αυτό ακριβώς το φαινόμενο εξηγεί, για παράδειγμα, τις αποσταθεροποιητικές εξελίξεις-στο πλαίσιο των μεγάλων αντιπαραθέσεων για την ηγεμονία ενός κόσμου σε πρωτοφανή και ανεπίλυτη κρίση- εξελίξεις που απλώνονται σε μια τεράστια γεωπολιτική έκταση, με τα ιδιαίτερα ιστορικά και οικονομικοπολιτικά χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης, από τα Ουράλια, την Μικρά Ασία, την Νοτιανατολική Μεσόγειο, την Βόρεια Αφρική, μέχρι την Μέση Ανατολή και, εσχάτως, την Κορεατική χερσόνησο και την ευρύτερη περιοχή του Ειρηνικού.

Η ανεπίλυτη παγκόσμια κρίση, η ρευστή ακόμα μετατροπή του κόσμου σε ζώνες επιρροής των ιμπεριαλιστικών αντιπαραθέσεων, καταλήγει σε νέους καταμερισμούς ισχύος, σε νέους όρους καθορισμού της θέσης μιας χώρας ή μιας περιφέρειας, στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, προσδιορίζει, επομένως, εκ νέου, και με αντιδραστική μορφή, το ίδιο το περιεχόμενο της αντιθετικής ενότητας ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία όχι μόνο σε παγκόσμιο επίπεδο, μα και στο ίδιο το κάθε έθνος-κράτος (εξάλλου το έθνος-κράτος ιστορικά είχε εξαρχής αυτό το περιεχόμενο, εξέφραζε, δηλαδή, την αντιθετική αυτή ενότητα, εξαρτούνταν από τις εκάστοτε μετατοπίσεις του άξονα της υπέρ του ενός ή του άλλου πόλου).

Αυτή η νέα κατανομή ισχύος, που καταλήγει σε διευρυμένη κρίση ταυτότητας του κόσμου, καταλήγει συχνά σε ενδοαστικές και ενδοεθνοκρατικές κρίσεις: Μπορεί να πει κανείς, με κάποια επιφύλαξη, ότι ο απίστευτος διαχωρισμός του κόσμου σε ζώνες πλούτου και φτώχειας, διαπεριφερειακά ή και μέσα στις ίδιες τις περιφέρειες (και στις ίδιες τις χώρες, βλέπουμε για παράδειγμα τα πρώην γκέτο του τρίτου κόσμου να βρίσκονται εντός και παράλληλα του ανεπτυγμένου κόσμου), αντικειμενικά οδηγεί σε νέου τύπου αντιλήψεις-όχι μόνο εκ μέρους των κυρίαρχων ελίτ, αλλά και στην βάση των κοινωνικών τους συμμαχιών-για την ίδια την εθνοκρατική συγκρότηση. Υπό αυτή την έννοια, η Αμερική του Τραμπ, για παράδειγμα, μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα μια χώρα όπου εκτός από τους παρίες, τους πολίτες β’κατηγορίας, οι ίδιοι οι δρόμοι αναπαραγωγής αυτού του τύπου της ισχύος να οδηγήσουν και σε ευρύτερα, θεσμικά κατοχυρωμένα διαχωριστικά πλαίσια.

Μπαίνει εδώ, επομένως, το ιστορικό ερώτημα: Το περιεχόμενο του έθνους-κράτους, σαν φορέα έκφρασης της αντιθετικής ενότητας ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία-θα το καθορίζουν οι προτεραιότητες των ελίτ, έτσι που η αναπαραγωγή τους ολοένα και ανεξαρτητοποιείται οικονομικά και ιδεολογικά, ακόμα, από την υπόλοιπη κοινωνία; Την συγκρότηση των ΗΠΑ, αν είναι ανάγκη να την υπερασπιστεί κανείς, για παράδειγμα, θα την υπερασπιστούν οι φτωχότερες πολιτείες, μέσα από έναν αγώνα δικαιότερης αναδιανομής στα πλαίσια του κράτους πρόνοιας, ή μια πλούσια πολιτεία που βλέπει τις φτωχότερες σαν βάρος;

Οι ιδιαιτερότητες της εθνοκρατικής συγκρότησης της Ευρώπης είναι ενεργές, και για ιστορικούς λόγους, μα πολύ περισσότερο σαν αποτέλεσμα αυτής της κρίσης. Μια τέτοια περίπτωση φαίνεται πως είναι και αυτή της Καταλονίας: Μια ανεπτυγμένη περιφέρεια, που πέρα από τις ιστορικές-μα που θα έπρεπε να είναι ξεπερασμένες δεδομένης της νέας, στρεβλού χαρακτήρα, έστω, παγκοσμιοποιητικής κίνησης της ανθρωπότητας, μα και της ίδιας της ευρύτερης αυτονομίας που έχουν κατακτήσει με αγώνες-αισθάνεται την καταπίεση, τον εγκλωβισμό της, στα πλαίσια της σχετικής αμοιβαιότητας του ισπανικού κοινωνικού σχηματισμού.

Εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν από εδώ και πέρα, για τίποτα: Η Ιστορία παράγει νέες αντιθέσεις οριακού χαρακτήρα, απέναντι στις οποίες η Αριστερά μοιάζει εντελώς μουδιασμένη, σαν να ξύνει το κεφάλι πάνω από βιβλία άλλων αιώνων, μήπως και βρει απαντήσεις για ζητήματα νέας κοπής σε παλιά εγχειρίδια . Όχι εντελώς παλιά, όμως. Υπάρχουν εργαλεία σκέψης και αντίληψης, μόνο που η διαλεκτική απαιτεί ευελιξία και γνώση πως η ιδεολογία κινεί την Ιστορία, όσο και εξαρτάται από αυτήν. Σήμερα, η υπεράσπιση της παγκοσμιοποιητικής κίνησης της Ιστορίας αναδεικνύεται σαν την απάντηση σε όλες τις αντιθέσεις που γεννά η παγκόσμια κρίση του κεφαλαίου, και που εκτρέπεται σε εθνικιστικές αναδιπλώσεις, επεμβάσεις, χωρικούς διαχωρισμούς.

Βέβαια μια τέτοια υπεράσπιση απαιτεί την ανάδυση περιφερειακών συσπειρώσεων του κόσμου της εργασίας, των οποίων εξάλλου η αναγκαιότητα μέρα με την μέρα, και με την κλοιό του πολέμου να σφίγγει επικίνδυνα, γίνεται όλο και πιο επιτακτική. Η συσπείρωση είναι το αντίθετο της αποσύνθεσης. Και η ακόμα ευρύτερη αποσύνθεση του κόσμου-επομένως και του κόσμου της εργασίας-δεν μοιάζει σε τίποτα το προοδευτικό, ενώ οπωσδήποτε δεν εγγυάται πιο στέρεες δομές (εθνικές ή περιφερειακές) αντίστασης στην κυριαρχία της νεοφιλελεύθερης ελίτ. Την απομόνωση την δοκίμασε και ο ελληνικός λαός το 2015, όταν η έξοδος κινδύνου που οι αντιδραστικοί συσχετισμοί σε διεθνές επίπεδο έδειξαν στον Τσίπρα ήταν η Συρία.

Είναι γεγονός ότι, σε γενικές γραμμές, οι μικροί κοινωνικοί σχηματισμοί τείνουν σε πιο προοδευτικό χαρακτήρα, σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους. Άλλο τόσο, όμως, είναι γεγονός ότι σήμερα, σε συνθήκες ακραίας περικύκλωσης από την παγκόσμια ηγεμονία της νεοφιλελεύθερης κυριαρχίας, ούτε καν μεγάλοι εθνοκρατικοί σχηματισμοί, παρά μονάχα ευρείες περιφερειακές συμμαχίες/ολοκληρώσεις με διεθνικό πρόσημο, θα μπορούσαν, ίσως, να αντεπεξέλθουν στο κορυφαίο ζήτημα, που εξάλλου απασχολεί εδώ και έναν αιώνα το κομμουνιστικό κίνημα: Αν είναι εφικτή η επανάσταση-ή η αυτόνομη πορεία σε συνθήκες περικύκλωσης-σε μια μόνο χώρα.

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές θέσεις υπεράσπισης της αυτοδιάθεσης των λαών-σε μια εποχή όπου αυτό το δικαίωμα ενεργοποιούνταν από έναν διεθνή αναβρασμό και με την ιδεολογική διαπάλη να ενσαρκώνεται σε κορυφαίο διακρατικό επίπεδο- σε αντίθεση με την υπεράσπιση του αγώνα της εθνικής ολοκλήρωσης σήμερα ενάντια σε καταπιεστικά καθεστώτα, είναι εντελώς αυθαίρετη η ταύτιση των αγώνων εκείνων με τις καινοφανείς νεοφιλελεύθερες απόπειρες επανακαθορισμού των κοινωνικών σχηματισμών. Πολύ περισσότερο όταν αυτή η σύγχυση θέσεων αναδεικνύει την ιδεολογικοπολιτική ανεπάρκεια της Αριστεράς σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο, μια ανεπάρκεια στην βάση της οποίας όλες οι προσεγγίσεις για τα εθνικά ή τα ταξικά ζητήματα σε εθνικό επίπεδο και διεθνικό επίπεδο, γίνονται με πλήρη άγνοια της κορυφαίας πραγματικότητας, ότι δηλαδή σήμερα ο παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας και κατανάλωσης στηρίζεται υλικά-και διαμορφώνει και το αντίστοιχο ιδεολογικό του εποικοδόμημα-πάνω στην βάση του αποκλεισμού από αυτόν περίπου του 1/3 του πλανήτη!

Βέβαια η Αριστερά, στο μεγαλύτερο κομμάτι της, συνηθίζει να προσδιορίζει τις θέσεις της όχι με βάση τέτοιες προτεραιότητες, μα με βάση δύο παράγοντες, εντελώς με εμπειριοκρατικού χαρακτήρα και οι δύο: Πρώτον, αν βγαίνει ο κόσμος στον δρόμο, δεύτερον, τι θέση παίρνουν οι κυβερνήσεις/εξουσίες κτλ. Ίσως, όμως, ένας κόσμος να βγαίνει στον δρόμο για λάθος λόγους, ίσως, πάλι, ορισμένες «εξεγέρσεις» που αυτή η Αριστερά πρώτα εκθείαζε να αποδείχτηκαν πραξικοπήματα αργότερα, και, τέλος, ίσως οι ενδοαστικοί ανταγωνισμοί στην Ισπανία να είναι πιο εύκολα διαχειρίσιμοι από τις νεοφιλελεύθερες ελίτ, από ό,τι νομίζουν-ή από ό,τι είναι με την ύπαρξη μεγάλων εθνοκρατικών σχηματισμών.

Σε κάθε περίπτωση, ο μαρξισμός είναι παιδί της διαλεκτικής, και η διαλεκτική πρώτα από όλα ήταν εργαλείο για να συντριβεί η παραλυτική ηγεμονία του εμπειριοκρατισμού κατά τον 18ο αιώνα. Το ίδιο αυτό εμπόδιο, με τα νέα επιφαινόμενα του, καλούμαστε να ξεπεράσουμε και σήμερα.

Ανδρέας Μπεντεβής

 

Posted in Διεθνή | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Τα βαλλιστικά πυραυλάκια του Κιμ και η γεωπολιτική συγκυρία

Posted by eamgr στο 17 Σεπτεμβρίου, 2017

Δύο δεκαετίες μετά την κεφαλαιοκρατική επανένωση του κόσμου όλες οι αντιθέσεις προχωράνε τάχιστα, σημειώνεται μια τεκτονική μετατόπιση του παγκόσμιου οικονομικού βάρους προς την Ανατολή, ενώ παραδοσιακές συμμαχίες βρίσκονται σε σοβαρές κρίσης ταυτότητας

voria-korea

Τι θα γίνει αν συμβεί κανένα ατύχημα, έτσι που ο Κιμ Γιονγκ Ουν διασκεδάζει βλέποντας τα βαλλιστικά του πυραλαύκια να πετάνε πάνω από την Ιαπωνία; Είναι γεγονός ότι ο νεαρός-αλλά αποφασιστικός-ηγέτης της Βορείου Κορέας έχει δρομολογήσει μια άλλη, οριακή και επικίνδυνη, τακτική επαναπροσδιορισμού της θέσης της χώρας του στον διεθνή χάρτη, έπειτα από τις πρώτες προσπάθειες προσέγγισης με την Δύση του πατέρα του την περασμένη δεκαετία.

Στο μεταξύ, με αυτά και με αυτά, προωθείται ένας νέος γεωπολιτικός παράγοντας στα ευρύτερα μεγάλα ανταγωνιστικά πλαίσια της αντιπαράθεσης μεταξύ της Δύσης με την Ανατολή, και ιδιαίτερα της προσπάθειας περικύκλωσης της Κίνας από τον αμερικάνικο παράγοντα.

Παράλληλα, ασφαλώς, διευρύνονται επί τη ευκαιρία οι πωλήσεις στρατιωτικού υλικού στην περιοχή. Πολύ την εκμεταλλεύεται την συγκυρία ο Τραμπ για να δώσει καλά δείγματα γραφής απέναντι στο στρατοβιομηχανικό σύμπλεγμα των ΗΠΑ-αλλά και για να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό (και τις δυνατότητας ανάπτυξης) της ρώσικης οικονομίας, επιπροσθέτως του νέου δόγματος του ΝΑΤΟ, που αγγίζει πλέον για τα καλά τα σύνορα της.

Δύο δεκαετίες μετά την κεφαλαιοκρατική επανένωση του κόσμου όλες οι αντιθέσεις προχωράνε τάχιστα, σημειώνεται μια τεκτονική μετατόπιση του παγκόσμιου οικονομικού βάρους προς την Ανατολή, ενώ παραδοσιακές συμμαχίες, ακόμα και εθνικές ή και υπερεθνικές ολοκληρώσεις, βρίσκονται σε σοβαρές κρίσης ταυτότητας-συνολικά όχι απλώς τα αποτελέσματα του ψυχροπολεμικού κόσμου, μα του ίδιου του μεταπολεμικού κόσμου βρίσκονται σε συνολική αναίρεση.

Δύσκολα τα πράγματα, θα πει κανείς. Ιδιαίτερα όταν αναλογίζεται την απουσία ενός προοδευτικού διεθνιστικού αντίβαρου από την μεριά των από κάτω. Ίσως-αλλά, αξίζει να σκεφτούμε ότι το σύστημα, από την άλλη, καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες-με υπομονή και μεθόδευση, είναι η αλήθεια-να ανατρέψει την δική του υπόσχεση ότι ο μεταψυχροπολεμικός κόσμος τού τέλους των ιδεολογιών θα είναι ένας κόσμος ειρηνικός και δημοκρατικός.

Δηλαδή, δεν αρκεί η ιδεολογική ηγεμονία-χρειάζεται και η σύμπνοια των μαζών, η συστράτευση τους, και όχι η απλή ανοχή σε περιπτώσεις, σε έναν νέο γύρο μεγάλων πολεμικών συγκρούσεων. Κι εδώ βρίσκεται η ουσία της καταστολής: Ο κόσμος μας μετά το χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου, μετά την καλλιέργεια της νέας ψευδεπίγραφης αντίθεσης των θρησκειών, είναι ένας κόσμος διευρυμένης καταστολής, ελέγχου, ένας κόσμος εκτάκτου ανάγκης σε όλα του.

Το πιο επικίνδυνο, το πιο αφοπλιστικό από όλα που εμπεριέχονται στην κοινωνική αναπαραγωγή του δυτικού κόσμου είναι η συνήθεια: Συνηθίσαμε τις κάμερες, τις παρακολουθήσεις, συνηθίσαμε την ιδέα ότι είμαστε ένας κόσμος που είναι κομμάτι-στόχος της ισλαμικής τρομοκρατίας.

Συνηθίσαμε να ξεχνάμε την επαύριο εκείνο που κυριαρχεί στην επικαιρότητα σήμερα, συνηθίσαμε τον φόβο και την αποκτήνωση, τις πολεμικές επεμβάσεις, τα πνιγμένα παιδάκια στην Μεσόγειο, την Φουκοσίμα-πρόσφατα διάβασα ότι και επίσημα, πλέον, είναι καθαρές από την ραδιενέργεια της Φουκοσίμα οι θάλασσες΅, και το ερώτημα είναι, δηλαδή μέχρι σήμερα, δεν ήταν, και αν δεν ήταν εμείς τι ψάρια καταναλώνουμε από τον Ειρηνικό όλα αυτά τα χρόνια;

Συνηθίσαμε το γεγονός ότι στον κόσμο υπάρχουν 15 χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές, που τις κατέχουν χώρες από όλα, σχεδόν, τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη, χώρες που ανήκουν σε αντίπαλα στρατόπεδα, συχνά, και σε διάφορες θέσεις στον διεθνή καταμερισμό εξουσίας: Ο κόσμος μας δεν είναι επικίνδυνος μόνο επειδή ο νεαρός ηγέτης της Β.Κορέας διεκδικεί την επιβίωση της χώρας του διαμέσου της πυρηνικής απειλής, αλλά η αλήθεια είναι, εξίσου, πως και ατυχήματα γίνονται στην κίνηση της Ιστορίας, καμιά φορά, και πως σήμερα τόσο οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνιστικοί σχηματισμοί, όσο και οι λαοί που συγκροτούν την βάση τους, βρίσκονται σε μια φάση ουσιαστικού επαναπροσδιορισμού.

 

Αντρέας Μπεντεβής

Posted in Διεθνή | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Κυπριακό

Posted by eamgr στο 13 Ιουλίου, 2017

Στο αμέσως προσεχές διάστημα θα διαπιστώσουμε αν η συζήτηση στην Βουλή για το Κυπριακό είχε έναν τόσο σημαντικό, ιστορικό χαρακτήρα, όπως δείχνει να έχει. Είναι δεδομένο πως το διαχρονικό αυτό ζήτημα έχει προκριθεί στο επίκεντρο-μεταξύ και άλλων φλεγόντων εξελίξεων-των σχέσεων της Δύσης με την Τουρκία. κυπροςΒασικά επειδή το νησί της Κύπρου αποτελεί κεντρικό κόμβο των μεγάλων ενεργειακών σχεδίων, γύρω από τα οποία συγκροτούνται νέες διακρατικές συμμαχίες με παγκόσμιο αντίκτυπο και ρόλο στις μεγάλες αντιπαραθέσεις.

Τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, όπως και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι, δεν αντιλαμβάνονται τον πλανήτη χωρισμένο σε κράτη-αν είναι ανάγκη-αλλά βασικά σε ζώνες. Όπου τυχαίνει να βρίσκονται και κράτη.

Η Κυπριακή Δημοκρατία στην παρούσα συγκυρία σαν τέτοια, και ιδιαίτερα η υπεράσπιση εκ μέρους της παρούσας ελληνικής κυβέρνησης της αποχώρησης των τούρκικων στρατευμάτων από το νησί σαν όρο για οποιαδήποτε συμφωνία-καταγράφουν αμφότερα αυτά τα δύο στοιχεία ένα παράδειγμα εναντίωσης στην de facto περιφερειοποίηση του κόσμου, όπως και στον αυθαίρετο επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει, ή πως συγκροτείται σήμερα, ένα έθνος-κράτος ανάλογα με τις βασικές ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις.

Από αυτή την σκοπιά οι δεκαήμερες διαπραγματεύσεις της Ελβετίας αποτυπώνουν ένα νέο στάδιο, ένα νέο πλαίσιο ένταξης του ζητήματος. Επιπρόσθετα, η επιμονή της Τουρκίας να θεωρεί ανυποχώρητα σαν τούρκικο έδαφος-με στρατό κατοχής- το βόρειο τμήμα του νησιού ενισχύει ενδεχομένως το σύνολο των αντιθέσεων της ηγεσίας της με τις κύριες δυτικές δυνάμεις. Οι οποίες απλώνονται σε μια σειρά από θέματα.

Το φαινόμενο Ερντογάν εκφράζει την προσπάθεια ανάπτυξης μιας αυτόνομης, περιφερειακής ηγεμονικής παρουσίας της Τουρκίας όχι μόνο στον μουσουλμανικό κόσμο, εντούτοις ο κλοιός τριγύρω της-και με την ενίσχυση μερίδας των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που προσπαθεί να ανταγωνιστεί-σφίγγει, τόσο στο εσωτερικό, όσο και εν γένει στο Κουρδικό ζήτημα, αλλά και σε άλλα πεδία που προκλήθηκε να αντιμετωπίσει.

Με άλλα λόγια, μένει να δούμε αν η Τουρκία χρησιμοποιεί την αδιαλλαξία στο Κυπριακό-ή τις απειλές της να επέμβει στην διαδικασία εκμετάλλευσης της κυπριακής ΑΟΖ από την Κυπριακή Δημοκρατία και το διακρατικό, πολυεθνικό κονσόρτσιουμ-σαν εναλλακτικό διαπραγματευτικό χαρτί για το σύνολο των ζητημάτων που την αφορούν. Μένει να δούμε αν και κατά πόσο θα τολμήσουν να παραβιάσουν τα όρια των σχέσεων της με την Δύση, τουλάχιστον όπως αυτά εμφαίνονται ως τώρα.

Πάντως σήμερα στην Βουλή δεν πρέπει να περνά απαρατήρητη η αναφορά του πρωθυπουργού ότι η συμμαχία με την Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί απαράβατη προτεραιότητα, όπως και σε αυτά τα πλαίσια η υπεράσπιση του δικαιώματος της-καθώς αυτό προκύπτει από τις διεθνείς συμβάσεις-να εκμεταλλεύεται την ΑΟΖ της. Ούτε απαρατήρητη δεν πρέπει να περνά η αναφορά του υπουργού των εξωτερικών για τα επίπεδα της πολεμικής ετοιμότητας του τούρκικου στρατού.

Η χώρα μας στο Κυπριακό έχει έναν δευτερεύοντα ρόλο, αλλά η αλήθεια είναι πως έτσι και αλλιώς εντάσσεται σε ένα πολυσύνθετο γεωπολιτικό σταυροδρόμι, σε έναν κόμβο όπου συγκλίνουν πολύπλευρες κρίσεις-και ασφαλώς αυτό προσδιορίζει εξαρχής την υπαγωγή της σε ένα ειδικό καθεστώς επιτροπείας, όπως και την εξέλιξη αυτής της επιτροπείας.

Δυστυχώς ούτε πριν, ούτε και κατά την διάρκεια της μνημονιακής υπαγωγής αυτή δεν έγινε πλατιά κατανοητή και σαν ένα τέτοιο επεισόδιο της γενικότερης αποσταθεροποιητικής φάσης του κόσμου, ιδιαίτερα στην περιοχή μας, με άμεση ευθύνη και του αμερικάνικου παράγοντα. Όμως εκ των πραγμάτων η πάλη για την εθνική ανεξαρτησία περνά και μέσα από την αποτίναξη τέτοιων εξαρτήσεων και κινδύνων-μέσα, πρέπει να ομολογήσουμε, όμως, σε ένα δυσχερές περιβάλλον από την μεριά των συσχετισμών δύναμης σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Για αυτό και η προσπάθεια αυτής της κυβέρνησης να απεμπλακεί η χώρα τουλάχιστον από την μνημονιακή υπαγωγή περνά αναγκαστικά και μέσα από το δεδομένο κανάλι των διεθνών συσχετισμών, σε έναν κόσμο που περιφερειοποιείται τάχιστα γύρω από τα μεγάλα κεφάλαια και τα βασικά ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα. Με λίγα λόγια, εκείνο που διακυβεύεται στο ελληνικό ζήτημα είναι η θέση της στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, κατανάλωσης και εξουσίας.

Ας ελπίσουμε ότι όσο και αν το επίπεδο οργάνωσης και παρέμβασης ενός διεθνούς κινήματος της εργατικής τάξης για την υπεράσπιση της ειρήνης και της δημοκρατίας δεν είναι τέτοιο που να καθορίζει τις εξελίξεις, δεν θα είναι και τόσο εύκολο η ανεπίλυτη παγκόσμια κρίση, με τις διάφορες εκφάνσεις της, να επιβληθεί και με γενικευμένο πολεμικό τρόπο-πέρα από τις υπάρχουσες εστίες πολέμου. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να εργαστούν πολύ συγκεκριμένα πάνω σε αυτήν, την βασική και πιο επικίνδυνη μεριά των αντιθέσεων.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Πρόεδρος Τράμπ: Τα αδιέξοδα της κρίσης ωρίμασαν-και σάπισαν

Posted by eamgr στο 10 Νοέμβριος, 2016

Η επικράτηση του φαινομένου Τράμπ οριοθετεί την εποχή μας, κυρίως σε σχέση με την ίδια την εμφάνιση του, την κοινωνική του βάση, και την ανάπτυξη του στα πλαίσια της φανερά πολύπλευρης και αδιέξοδης κρισιακής εξέλιξης του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.160718-trump-blames-obama-feature

Σήμερα φτάσαμε στο ιστορικό σημείο όπου φαίνεται να κλείνει ένας κύκλος που άνοιξε το 1989 με την νεοφιλελεύθερη κεφαλαιοκρατική επανένωση του κόσμου. Ένα σημείο αντιδραστικής αμφισβήτησης του παγκοσμιοποιημένου νεοφιλελευθερισμού, παράλληλα με την χρεοκοπία τόσο των οικονομικών του υποσχέσεων, όσο και των ιδεολογικών του αιχμών για τα ατομικά δικαιώματα, τα οποία ανέδειξε μάλιστα στην εμπροσθοφυλακή της αντιπαράθεσης του με τον σοσιαλισμό! Το γεγονός ότι φτάσαμε σε αυτό το σημείο, αλλά την απάντηση προσπαθούν να δώσουν νέες ακραίες συντηρητικές δυνάμεις αποτελεί μια τεράστια πρόκληση για την Αριστερά παγκοσμίως.

Η εκλογή Τράμπ είναι ο επόμενος, κεντρικός, κρίκος στην αλυσίδα του Brexit-με το οποίο μοιάζει τουλάχιστον ως προς την επίφαση της ψήφου ενάντια σε ένα συγκεκριμένο κατεστημένο-και της ανάδειξης του νεοφασισμού σε πολιτικό διαχειριστή της κρίσης στην Ευρώπη. Κοινό σημείο αυτών των επεισοδίων αποτελεί το γεγονός ότι αυτή την πορεία την καθοδηγούν κομμάτια των αστικών τάξεων με την συμμαχία μεσοστρωμάτων και-το πιο σημαντικό-διευρυμένων κομματιών της εργατικής τάξης. Αποκλεισμένης, ή και ενσωματωμένης.

Η ταξική και ιδεολογική βάση του νεοφασισμού

 Παράλληλα με την ανάλυση των σημαινομένων του φαινομένου Τράμπ στο ιδεολογικό εποικοδόμημα της Αμερικής και του κόσμου πιο σημαντική κρίνεται η εξέταση των ταξικών/κοινωνικών χαρακτηριστικών που ανέδειξε. 

Είναι συντριπτικά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εκλογικής του επιρροής: λευκοί, μεσαίας και κατώτερης μόρφωσης και οικονομικής θέσης Αμερικάνοι, λευκά εργατικά στρώματα και άνεργοι, μικρή ιδιοκτησία των μικρών πόλεων. Είναι εξίσου ενδεικτικό ότι η υπεροχή της Κλίντον σε κοινωνικές ομάδες όπως η παραδοσιακή βιομηχανική εργατική τάξη, οι ισπανόφωνοι, οι αφροαμερικάνοι και οι ασιάτες Αμερικάνοι αποδείχθηκε ψαλιδισμένη σε σχέση με την συνηθισμένη δυναμικών των Δημοκρατικών. Και το πιο παράδοξο είναι ότι αυτή η δυναμική, σε αυτά ακριβώς τα πιο καταπιεσμένα κοινωνικά στρώματα, είναι που της έδωσαν την νίκη εις βάρος του Σάντερς-του οποίου ο ριζοσπαστικός λόγος, σε μια ακόμα αρνητική παραδοξότητα της εποχής, υστέρησε εκεί που θα έπρεπε κανονικά να είναι σαρωτικός.

Ακόμα και αν δεν κέρδιζε ο Τράμπ, η όλη του εμφάνιση και η εκλογική του βάση αναδεικνύουν βασικά ότι η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση στην εξαιρετικά οριακή της κρισιακή φάση σπρώχνει κρίσιμες κοινωνικές μάζες προς την εθνικιστική αναδίπλωση, και σε έναν νέου τύπου συντηρητισμό, που χτίζει ηγεμονίες υπερφαλλαγγίζοντας την απέχθεια έναντι του πανίσχυρου χρηματοπιστωτικού συστήματος και συνάμα αυτές τις ίδιες τις προοδευτικές κατακτήσεις της κοινωνίας που εκείνο ακριβώς εχθρεύεται και καταργεί.

Με λίγα λόγια ο αποκοινωνικοποιημένος, αποϊδεολογικοποιημένος άνθρωπος των νεοφιλελεύθερων κεφαλαιοκρατικών κοινωνιών, εξωθημένος από την καθολική τους κρίση ανοίγει την πόρτα…και δεν μπορεί παρά να πέσει πάνω σε έναν Τράμπ. Και αυτό, δυστυχώς, αποκτά πλέον διαταξική και διαφυλετική χροιά. Το φαινόμενο Τράμπ δεν αφορά την Αμερική, ούτε και εμφιλοχωρεί σε αυτήν μονάχα. Αποτελεί την πιο ωμή απαίτηση ενός κομματιού της κοινωνίας να καταργηθούν όλες οι προοδευτικές αντιθέσεις του έθνους κράτους, όπως αυτές κατακτήθηκαν από την ανθρωπότητα στην ιστορική της πορεία, και να αντικατασταθούν από εξατομικευμένους ιδιώτες ή αυθαίρετες επιμέρους συντηρητικές ομαδοποιήσεις, με ακραία επιθετικό προσδιορισμό. Άλλοτε οριοθετημένων με βάση την τάξη, άλλοτε με βάση την γεωγραφική καταγωγή, άλλοτε με βάση το χρώμα του δέρματος. Ή, ακόμα και πέρα από αυτά. Τα πρωτεία, εξάλλου, τα κρατά το ύψος του τραπεζικού λογαριασμού.

Αυτός είναι ο ναζισμός της νέας εποχής: Διαφέρει από τον χιτλερισμό, στον βαθμό που ο πυρήνας του ναζισμού αφορούσε σε έναν εξουσιαστικό συγκεντρωτισμό με επίκεντρο το κράτος. Ο σημερινός ναζισμός συνδέεται με τον ολοκληρωτισμό των νεοφιλελεύθερων αξιών. Με βάση αυτές το κράτος πρέπει να απολέσει και τις ύστατες αναδιανεμητικές του μορφές. Την ιδεολογική του ισχύ, σαν σύνολο αντιτιθέμενων τάξεων. Η καταστολή και ο φανατισμός των ηλιθίων είναι η νέα ιδεολογία. Ο λαϊκισμός, η βαθιά αποδιάρθρωση της γνώσης και η επικέντρωση στα πιο ζωώδη από τα ένστικτα των μαζών τα απλά, καθημερινά του εργαλεία.

Αυτό αντιστοιχεί σε πολιτικό επίπεδο στο φαινόμενο ότι οι δισεκατομμυριούχοι βγάζουν από την άκρη όχι απλά τους παραδοσιακούς πολιτικούς, μα την ίδια την πολιτική, σαν παρωχημένα και αποτυχημένα μοντέλα διαχείρισης της κοινωνίας των ιδιωτών. Που ένα κομμάτι της πλέον διεκδικεί να αυτοκαταργηθεί, ακόμα και σαν τέτοια. Για ποιον λόγο μία πλούσια πολιτεία να συνυπάρχει με μία φτωχή; Για ποιον λόγο να συνυπάρχουν οι αστοί με τους προλετάριους, όταν πλέον οι πρώτοι αναπαράγονται σαν τάξη και δίχως την εκμετάλλευση της εργασίας; Η εργασία και οι φορείς της τείνουν όχι απλά να είναι άχρηστοι αναφορικά με την αναπαραγωγή του συστήματος, αλλά ουσιαστικά και περιττοί σαν τάξη. Δεν υπάρχει λόγος να μοιράζονται το ίδιο έδαφος, την ίδια σημαία με τους πλούσιους, ακριβώς όπως δεν πρέπει να μοιράζονται όχι τα δικά τους νοσοκομεία, αλλά ούτε καν άλλα, κρατικά, με »δημόσιο» χρήμα.

Αυτά είναι τα πολιτικά συμφραζόμενα του φαινομένου Τράμπ. Το περιεχόμενο τους είναι ενεργό, θα ήταν ενεργό ακόμα και αν έχανε στις εκλογές. Και είναι ενεργό ανεξάρτητα αν καταφέρει να εκδηλώσει αυτό το περιεχόμενο κατά την διάρκεια της προεδρίας του.

 Απομονωτισμός,-ή μια βαθύτερη περιφερειοποίηση του κόσμου;

Τόσο το φαινόμενο Τράμπ όσο και οι δημοκρατικές αντιστάσεις σε αυτό θα έχουν αντικειμενική την επιρροή τους σε όλον τον δυτικό κόσμο. Και όχι μόνο έμμεσα, μια και η αμερικάνικη εξωτερική πολιτική αναφέρεται σε μια σειρά από κρίσιμες μάχες, νομισματικές, εμπορικές, πολεμικές σε όλες σχεδόν τις ηπείρους. Και με hot spot την δική μας γειτονιά.

Ο Τράμπ υποσχέθηκε στους Αμερικάνους αναδίπλωση και απομονωτισμό. Αλλά, αυτό αφορά περισσότερο την δήθεν μάχη που θα δώσει για να προστατεύσει την εργατική τάξη των ΗΠΑ από τις συνέπειες της πλήρους απελευθέρωσης του Κεφαλαίου. Ως προς την εξωτερική του πολιτική ο Τραμπ μάλλον αντιπροσωπεύει περισσότερο το κλασικά ρεπουμπλικάνικο δόγμα της defacto ύπαρξης αλλεπάλληλων διαφοροποιημένων οικονομικών και πολιτιστικών ζωνών στον πλανήτη-με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε σχέση με την αντιμετώπιση προβλημάτων που μπορεί κομμάτια από αυτό το σώμα να προκαλέσουν στην αμερικάνικη ηγεμονία.

Υπό αυτή την έννοια είναι ακόμα ένα βήμα πιο μπροστά από την »αμερικανοποίηση» του κόσμου με νεοφιλελεύθερο μανδύα-και με υποκινημένες αποσταθεροποιήσεις όπου χρειαστεί- στρατηγική με βάση την οποία οι Δημοκρατικοί διεκδίκησαν να διευρύνουν την ηγεμονία των ΗΠΑ στον κόσμο από την περίοδο Κλίντον, με παράδειγμα ως προς τις αντιτιθέμενες αυτές στρατηγικές τα πεπραγμένα της ενδιάμεσης περιόδου Μπους (που, ας το έχουμε υπόψιν, κι εκείνος είχε εκλεγεί πρόεδρος πάνω στην βάση του απομονωτισμού!).

Είπε κάποια στιγμή ότι θα σκουπίσει τον ISIS μέσα σε ένα μικρό διάστημα, »με έναν τρόπο που δεν θα σας αποκαλύψω ακόμα». Πέρα από αυτό, ακόμα και αν ο Τράμπ ολοφάνερα δεν απολάμβανε προεκλογικά την στήριξη του στρατο-βιομηχανικού συμπλέγματος, δεν μπορούμε να είμαστε καθόλου σίγουροι ότι αυτό δεν θα επιχειρήσει να τον εντάξει στην διαδρομή των συμφερόντων του, του πραγματικού κόμματος που κάνει κουμάντο στην Αμερικάνικη εξωτερική πολιτική, του »Κόμματος του Πολέμου». Υπάρχουν πολλές δυνατότητες να σύρουν τον Τραμπ σε καταστάσεις που δεν θα το περίμενε και ο ίδιος. Αν δεν το θελήσει, και αν δεν το περιμένει ήδη, ασφαλώς. Τόσο εκείνοι, όσο και οι διεθνείς ανταγωνιστές των ΗΠΑ.

Από αυτή την άποψη, ακόμα και αν πρόκειται και για μια ενδοαστική αντιπαράθεση, αυτή παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη έτσι και αλλιώς.Το ίδιο το οικονομικό πρόγραμμα του Τράμπ είναι ένα ετερόκλητο ταξικό μείγμα, στο οποίο το τεράστιο στρατο-βιομηχανικό σύμπλεγμα υποτίθεται ότι πρέπει να παραμεριστεί: Θέλοντας να υπερασπιστεί το κομμάτι της αστικής τάξης που εκπροσωπεί και τον στήριξε, θέλοντας να φανεί συνεπής προς την εκλογική του βάση-στην οποία υποσχέθηκε νέες θέσεις εργασίας στον τομέα των υποδομών-, παράλληλα υπόσχεται σκληρό μονεταρισμό, ελάφρυνση της φορολόγησης για τις επιχειρήσεις, με άρση της χαλαρής ομολογιακής πολιτικής Ομπάμα η οποία αρκετά τρις δολάρια στην αγορά, και με αναίρεση-αυτό είναι το πιο φιλόδοξο και πιο περίεργο- όχι μόνο των νατοϊκών υποχρεώσεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, ή την όλη στρατηγική επωμισμού της στρατιωτικοποίησης του Ειρηνικού, αλλά και υπονοώντας σε ανύποπτο χρόνο την ολική επαναδιαπραγμάτευση της εξυπηρέτησης του ίδιου του χρέους τους προς την Κίνα!

Ώριμη η κατάσταση, επιτακτικά τα καθήκοντα-αριστερό κενό

Τα αδιέξοδα του συστήματος ωρίμασαν και σάπισαν-αλλά ας μην μας πιάνει η απόγνωση. Τα 13 εκ. ψηφοφόρων του Σάντερς αποτελούν μια εξαιρετικά δυναμική μάζα που μπορεί να εμβρυουλκήσει ένα νέο δημοκρατικό κίνημα στις ΗΠΑ-ήδη έχει ξεκινήσει την πορεία του, με σαφή πολιτικά και ταξικά χαρακτηριστικά. Η ορθή στάση του Σάντερς να στηρίξει επίσημα και θετικά την Κλίντον, εξάλλου, δεν την εξώθησε μόνο στην υιοθέτηση ενός μεγάλου μέρους του δικού του προγράμματος, αλλά είναι σε θέση να καταστήσει την όλη του παρακαταθήκη σε εξαιρετικά σοβαρό παράγοντα των εξελίξεων στο ίδιο το Δημοκρατικό κόμμα, ή σε ένα νέο πολιτικό σχηματισμό.

Από την μητρόπολη του κεφαλαιοκρατικού κόσμο έρχονται μηνύματα πόλωσης και όξυνσης των ταξικών/κοινωνικών αντιθέσεων και ανταγωνισμών. Υπό αρνητικό πρόσημο, όμως όλα είναι ανοιχτά-αρκεί να συγκροτηθεί μια νέα αριστερή θεωρία που να ξεπεράσει ιδεολογικά τον νεοφιλελευθερισμό και τον τύπο ανθρώπου και κοινωνιών που έχει χτίσει.

Εδώ ακριβώς είναι που μια σειρά από ερωτήματα αναδεικνύονται σε σχέση με το κενό της αριστερής θεωρίας, που εντοπίζεται παντού στον κόσμο, να απαντήσει στα ιδιαίτερα ταξικά χαρακτηριστικά όπως εμφανίζονται στις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες. Κενό που εξελίσσεται τάχιστα σε κενό ερμηνείας και αντιμετώπισης της ανόδου της λαϊκιστικής ακροδεξιάς και επιρροής της στην εργατική τάξη σε μια σειρά από μητροπολιτικές κεφαλαιοκρατικές κοινωνίες.

Ουσιαστικά σήμερα ο νεο-εθνικισμός αναδεικνύει άθελα του ένα ζήτημα που απασχόλησε καίρια το διεθνές επαναστατικό κίνημα πριν από έναν αιώνα, και που σήμερα, ενώ είναι κομβικό όσο ποτέ, φαίνεται να μην απασχολεί την Αριστερά: Είναι εφικτό, βιώσιμο και θεμιτό το σπάσιμο της αλυσίδας του διεθνούς καταμερισμού εργασίας από ένα κράτος, ή από έναν συνασπισμό κρατών; Και ακόμα, ύστερα από την ιστορική πορεία προς την παγκοσμιοποίηση, συναρμόζει με μία σύγχρονη αριστερή θεωρία να  αρνείται την ιστορική της διάσταση σαν βήμα της ανθρωπότητας, έστω και σαν κομμάτι της ανάπτυξης του κεφαλαίου; Από άποψη μαρξικής διαλεκτικής η άρνηση των βημάτων της ιστορίας είναι απαράδεκτη και ανεδαφική. Τις αντιθέσεις που υπάρχουν δεν μπορείς να τις αγνοήσεις, όπως δεν μπορείς να αγνοήσεις ένα ολόκληρο ιστορικό στάδιο: Μπορείς και πρέπει να ξεπεράσεις το στάδιο με τις αντιθέσεις του-λύνοντας τες σε ένα ανώτερο θετικό επίπεδο

Παγκοσμιοποίηση ή επιστροφή στο έθνος κράτος;

%ce%b7%cf%80%ce%b1

 Αρκετοί αναλυτές εντοπίζουν την κύρια αντίφαση της εποχής ανάμεσα στον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό και στον εθνοκεντρισμό. Ουσιαστικά, για την ακρίβεια, η βασική αντίθεση εντοπίζεται ανάμεσα στην τεράστια ισχύ των χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων εις βάρος των εθνών-κρατών. Επειδή η Αριστερά αντιλαμβάνεται-και όντως είναι έτσι-τεράστιο το έργο της υπέρβασης αυτών των αντιθέσεων με εγκολπωμένο το ιστορικό στάδιο της παγκοσμοποίησης που έχει στο μεταξύ οικοδομήσει ο καπιταλισμός, είτε δεν έχει σαφή άποψη για αυτήν την αντίθεση, είτε, ένα κομμάτι της, προτιμά να θεωρήσει προοδευτική λύση…την επιστροφή στον απομονωτισμό. Δίχως, όμως, ουσιαστικά να τον επεξεργάζεται ούτε σαν πιθανότητα, ούτε σαν δυνατότητα. Και δίχως να προβληματίζεται που την ίδια στρατηγική ακολουθεί και η Ακροδεξιά.

Ήδη από τις απαρχές της, από το ξέσπασμα της παγκόσμιας κεφαλαιοκρατικής κρίσης, οι ελάχιστες οξυδερκείς μαρξιστικές τοποθετήσεις είχανε επισημάνει πως το σύστημα κλυδωνίζεται από ανεπίλυτα αδιέξοδα και αντιθέσεις δομικού, παγκόσμιου και ιστορικού χαρακτήρα. Που μπορούν να οδηγήσουν είτε σε ξεπέρασμα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης από σοσιαλιστική σκοπιά-αλλά με αναγκαστικά διεθνές πρόσημο και εμβέλεια-είτε σε αποκλειστικά συντηρητική, εθνικιστική αναδίπλωση.

Οπωσδήποτε η παγκοσμιοποίηση του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, είναι ένα νέο ιστορικό στάδιο πρωτοφανούς ανάπτυξης των τάσεων του ελεύθερου εμπορίου, της τεχνολογίας καθώς και εν γένει κοινωνικοποίησης της παραγωγής. Εκ των πραγμάτων έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το παραδοσιακό πυρηνικό έθνος-κράτος και τον κορπορατικό καπιταλισμό. Η πραγματικότητα της, υπό αυτόν το εξουσιαστικό συσχετισμό, βρίσκεται, και αυτό είναι το σημαντικότερο, σε πλήρη δομική αντίθεση με τις αναγκαίοτητες της ανθρωπότητας και του περιβάλλοντος. Είναι άλλο πράγμα όμως η πραγματικότητα της, και άλλο οι δυνατότητες της. Επιπλέον, είναι ένα ιστορικό στάδιο που δεν μπορούμε να διαγράψουμε-χρειάζεται να κάνουμε το πιο δύσκολο: Να ξεπεράσουμε τον ανισόμετρο του χαρακτήρα.

Νέες κοινωνικές σχέσεις, μα και απαραίτητα νέα οικοδόμηση του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας και κατανάλωσης θα χρειαστούν για αυτό.

 Πλέον ο κόσμος μας αποτελεί μια τεράστια ιμπεριαλιστική περιφέρεια, με μία εξαιρετικά ανισόρροπη κατανομή των λαών στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας, κατανάλωσης και, τελικά, εξουσίας. Οι κυρίαρχοι κεφαλαιοκρατικοί σχηματισμοί, με τα ιδιαίτερα σκοταδιστικά τους χαρακτηριστικά ο καθένας, ξεκινώντας από τις ΗΠΑ και περνώντας στην Ευρώπη μέχρι τον άξονα Κίνας-Ρωσίας, αυτήν ακριβώς την ανισόρροπη κατανομή προσπαθούν να διαχειριστούν παράλληλα με τους δικούς τους ανταγωνισμούς.

Συγκροτείται ένα εξαιρετικά δυσχερές και δίχως ιστορικό προηγούμενο πλαίσιο, με τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού πέρα από τον ουσιαστικό καταμερισμό εργασίας και κατανάλωσης. Και με αντίστοιχα γκετοποιημένα τμήματα της εργατικής τάξης και των ανέργων εντός του δυτικού κόσμου. Αυτός ο τερατώδης διεθνής και επιμέρους συσχετισμός εξυπηρετείται ουσιαστικά από την συμμαχία του κεφαλαίου όχι μόνο με τα εναπομείναντα στρώματα των κοινωνιών των 2/3 που χαρακτήριζε τον καπιταλισμό στα τέλη του περασμένου αιώνα, αλλά και με διευρυμένα καθυστερημένα εργατικά στρώματα. Σε έναν απελπιστικό συμβιβασμό της διευρυμένης συστημικής κρίσης αντιπροσώπευσης-προϊόν εκμαυλισμού εις βάρος των διαδοχικά κατώτερων λαών και επιμέρους τάξεων.

Αυτήν την διεθνή και επιμέρους κοινωνική-ταξική συμμαχία είναι που αδυνατεί η Αριστερά να κατανοήσει, και πόσο μάλλον να απαντήσει σε αυτήν. Όταν δεν αποτελεί και εξέχον κομμάτι της. Αδυνατεί επειδή είναι εγκλωβισμένη σε παρωχημένα ιστορικά μανιχαϊστικά δίπολα στα οποία η ίδια , με αυτοκτονικό τρόπο, πνίγει τις περίπλοκες εκφράσεις της ταξικής πάλης. Βασικό θεωρητικό σχήμα σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί η διαταξική και απλουστευτική περίφημη άποψη για το 1% του κόσμου που καταπιέζει το υπόλοιπο 99%-ένα θεωρητικό σχήμα που εκ των πραγμάτων αφήνει ανέγγιχτες και ανεξερεύνητες τις ενδιάμεσες καθοριστικές ταξικές αντιθέσεις.%ce%bc%ce%b5%cf%842

Ουσιαστικά μεγάλα κομμάτια της εργατικής τάξης είναι παραδομένα στις πιο συντηρητικές πολιτικές εκφάνσεις, παντού στον κόσμο. Ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο εντοπίζονται παγιδευμένα σε αυτήν ακριβώς την συμμαχία συνενοχής και μοιρασιάς της λείας του υπόλοιπου κόσμου με την αστική τάξη. Ακόμα και σαν παρίας της. Είναι εκείνο που ακριβώς οριοθέτησε άλλοτε ο Μαρξ όταν διακήρυττε πως »ένας λαός που ζει εις βάρος άλλων λαών δεν μπορεί να απελευθερώσει τον εαυτό του».

Αυτή η κατάσταση είναι που βάζει αντικειμενικά ερωτήματα σχετικά με την αναφορά της Αριστεράς στις μεγάλες εργατικές πλειοψηφίες, σε συνάρτηση μιας ευρύτερης ανατρεπτικής πρότασης. Αναφορά που είναι ισχνή σήμερα.

Για αυτό και αναζητούνται απαντήσεις σε μεγάλα ερωτήματα, τα οποία άπτονται μιας ριζικής επαναθεμελίωσης της κομμουνιστικής θεωρίας σε διεθνές επίπεδο, και που αναπόφευκτα πλέκονται με μια σειρά από άλλα ζητήματα, τα σημαντικότερα εκ των οποίων είναι:

α) Είναι αδύνατη σήμερα μια σοσιαλιστική επιστροφή σε πρότερες του παγκοσμιοποιημένου καταμερισμού εργασίας και κατανάλωσης μορφές οργάνωσης των κοινωνιών. Συνάμα, είναι αδύνατος ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός επιμέρους κρατικών οντοτήτων.

β) Είναι αδύνατος ένας νέος, σοσιαλιστικού προορισμού, επαναπροσδιορισμός του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας δίχως εξαιρετικά σημαντικές μεταβολές στο επίπεδο των παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων εντός των δυτικών κοινωνιών.

Η Ελλάδα στον κόμβο των τριών μεγάλων κρίσεων

Στην Ελλάδα η αδυναμία της Αριστεράς να θέσει, να απαντήσει, και να προσαρμόσει αυτά τα ερωτήματα στην κατάσταση της χώρας μας είναι καθηλωτική. Ουσιαστικά, μάλιστα, εδώ τα συνήθη αριστερά μανιχαϊστικά δίπολα υπάχθηκαν στα τελευταία χρόνια σε ένα κεντρικό δίπολο: μνημόνιο/αντιμνημόνιο. Δίχως καμία περαιτέρω τοποθέτηση για την θέση της χώρας στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας/εξουσίας, τους διεθνείς συσχετισμούς, και την ιδιαίτερη γεωπολιτική της συνθήκη-μάλιστα σε μια περίοδο όπου η χώρα εμπλέκεται στην δίνη τριών εφαπτόμενων κρίσεων, την οικονομική, την πολεμική στην περιοχή μας, και την λεγόμενη προσφυγική κρίση.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες αναδεικνύονται με αρνητική δυναμική στην περίοδο που ανοίγεται. Θα χρειαστεί για αυτό να περιμένουμε ιδιαίτερα τις προθέσεις της νέας προεδρίας των ΗΠΑ. Στα πλαίσια των δικών τους προτεραιοτήτων στην περιοχή-και σαν κομμάτι της ευρύτερης επιχείρησης συνδιαχείρησης της κρίσης στην Ευρώπη με την Γερμανία παράλληλα με το ψαλίδισμα της ηγεμονίας της στην ήπειρο-η ομπαμική ηγεσία επέβαλλε στην ουσία στην Μέρκελ την αποφυγή της άτακτης χρεοκοπίας και τον εξοβελισμό της Ελλάδας, παράλληλα με την χρεοκοπία της, από το ευρώ.

Αν και εφόσον οι νέες προτεραιότητες της ηγεσίας Τραμπ διαφέρουν σε σχέση με την όλη μέχρι τώρα οπτική της ευρωπαϊκής κρίσης, αμφότερα τα ενδεχόμενα αυτά μένουν ανοιχτά, δεδομένης και της εκπεφρασμένης βούλησης για αυτό του κυρίαρχου γερμανικού εξουσιαστικού μπλοκ. Με λίγα λόγια η Ελλάδα εξαρχής της μνημονιακής της υπαγωγής βρέθηκε χειροπόδαρα δεμένη στο άρμα των διεθνών ανταγωνισμών, και έρμαιο τους. Και δεν είναι καθόλου ορατοί ευοίωνοι όροι για την θέση της στο μέλλον-τουλάχιστον όχι με αυτήν την δεδομένη φορά των πραγμάτων.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Η αλληλεγγύη το όπλο των λαών

Posted by eamgr στο 5 Νοέμβριος, 2016

Οι εμβληματικές συλλήψεις  της ηγεσίας του κοινοβουλευτικού κόμματος HDP (Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών) εντάσσεται προφανώς στην επιχειρούμενη ολοκλήρωση του περάσματος της εξουσίας στην Τουρκία και θεσμικά, πλέον, στα χέρια του Ερντογάν.hdp

 Στον βαθμό που το HDP πέρα από φωνή των Κούρδων καταφέρνει να εκπροσωπήσει ευρύτερα εργατικά στρώματα, μειονότητες και τον δημοκρατικό κόσμο της Τουρκίας οι διώξεις εναντίον του (ο συμπρόεδρος του Σελαχατίν Ντεμιρτάς αναφέρεται σε 102 μηνύσεις, αντιμετωπίζοντας δυνητικά ποινή φυλάκισης πάνω από 500 χρόνια!) δεν είναι απλώς μια κομβική επίθεση στα έτσι και αλλιώς συρρικνωμένα δημοκρατικά δικαιώματα.

Ουσιαστικά συγκροτεί όλους τους όρους για την οριστική πολεμική λύση του κουρδικού ζητήματος-αυτό τουλάχιστον σηματοδοτεί και η πολιορκία της άτυπης πρωτεύουσας των 15 εκατομμυρίων Κούρδων της Τουρκίας, του Ντιγιαρμπακίρ.

Εξ αντικειμένου οι εξελίξεις αυτές αποτελούν κομμάτι των ευρύτερων πολεμικών συγκρούσεων και αναδιανομής εδαφών, της επαναθεώρησης των συνόρων του χώρου της Ανατολίας, έτσι όπως εξελίσσεται ο »πόλεμος δι’ αντιπροσώπων» στην Συρία-ένας πόλεμος που ίσως αποτελεί το πρελούδιο του εκτροχιασμού των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών από τον δρόμο του νομισματικού πολέμου προς εκείνον ευρύτερα διεθνών συρράξεων.

Επομένως, πέρα από την καταγγελία του ερντογανικού πραξικοπήματος, είναι ανάγκη όσο ποτέ να μεταφερθεί ο πολιτικός λόγος και στο πεδίο των ευρύτερων διεθνών εξελίξεων-και πιο άμεσα ακόμα εκείνων στην γειτονιά μας.

Μπορεί η Αριστερά να ξεχνά από όλες τις αναλύσεις της-ακόμα και από τα καλέσματα για την σημερινή συγκέντρωση καταδίκης των καθεστωτικών διώξεων στην Τουρκία λείπει αυτή η διάσταση -ότι οι εξελίξεις στην Τουρκία δένονται με την εισβολή της σε συριακά εδάφη, και γενικότερα στον διαμελισμό της Συρίας, και ότι η Ελλάδα αποτελεί ένα κομβικό σημείο τριών μεγάλων ιστορικών κρίσεων-πολεμικής κρίσης, προσφυγικής κρίσης, οικονομικής αποσταθεροποίησης-αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κατά τ’άλλα οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί, η υπαγωγή όλων των εθνών κρατών σε ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα, και ειδικότερα η θέση της χώρας μας σε αυτού του είδους τον διεθνή καταμερισμό εξουσίας, δεν ρίχνουν έτσι και αλλιώς βαριά την σκιά του στα εγχώρια οικονομικοπολιτικά δεδομένα.

Όλες και όλοι σήμερα Σάββατο στις 14.30 στο Σύνταγμα.

Η αλληλεγγύη των λαών είναι ο ελάχιστος κοινός παρονομαστής, ίσως όχι ικανός, αλλά σίγουρα αναγκαίος παράγοντας για να απαντήσει ο κόσμος της εργασίας στην εξαιρετικά επικίνδυνη τροχιά της παγκόσμιας κρίσης με βάση τα δικά του συμφέροντα.

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα, Ιμπεριαλισμός | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »