Eργατικό Αντιϊμπεριαλιστικό Μέτωπο

[επικοινωνία: eamgr@yahoo.com]

  • Κατηγορίες

  • Πρόσφατα

  • Τρέχον μήνας

    Ιουνίου 2018
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Μάι.    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Κατάλογος

Archive for the ‘Αναλύσεις’ Category

Κινέζικο μοντέλο ή αξιοπρέπεια;

Posted by eamgr στο 7 Ιουνίου, 2018

Η μάχη με τον νεοφιλελευθερισμό σε διεθνές πλαίσιο είναι μία μάχη που, για να τη δώσει και να την κερδίσει η Αριστερά, απαιτεί μια συνολικότερη επαναθεμελίωση της θέσης της για την εργασία, για τον διεθνή καταμερισμό της και το νέο χωροχρονικό πλαίσιο οργάνωσης, για μία νέα ισότιμη και αξιοπρεπή κατανομή της.

Του Αντρέα Μπεντεβή

αλυσιδα

Ξεπερασμένα το οκτάωρο, η σταθερή δουλειά, το δυτικό πρότυπο μακροχρόνιων θέσεων εργασίας. Ποιος τα λέει όλα αυτά; Και πού τα λέει; Σε μία χώρα με 20% ανεργία, με τερατώδη ποσοστά υποαπασχόλησης, επισφάλειας, ανασφάλιστης και μαύρης εργασίας, σε μια χώρα όπου το 1/3 των καταγεγραμμένων μισθωτών αμείβεται με κάτι παραπάνω από 300 ευρώ καθαρά! Εκείνος που τα λέει, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενίοτε χαλαρώνει σε ομιλίες, όπως τις προάλλες στο συνέδριο Digital Economy Forum 2018. Ξεφεύγει από τα δεσμά της αναγκαστικής ηπιότητας του λόγου του αυτοπροσδιοριζόμενου ως αυριανού πρωθυπουργού.

Και οι αληθινές προθέσεις βρίσκουν τις λέξεις για να εκφραστούν. Όπως τότε που έλεγε ότι, για να λυθεί το ασφαλιστικό, η πρότασή του είναι να κάνουν όλοι ιδιωτικές ασφαλίσεις. Όπως τότε που υποσχόταν εκτεταμένες απολύσεις στο Δημόσιο, όπως τότε που ονειρευόταν ριζική αποδόμηση των δημόσιων υπηρεσιών και παράδοσή τους στους εργολάβους – παράσιτα του δικού του πελατειακού κράτους.

Για να εργάζονται στις εργολαβίες τους όχι εργαζόμενοι με οκτάωρα, πλήρη ασφάλιση, συμβάσεις αορίστου χρόνου και άλλα τέτοια κατάλοιπα της σοσιαλιστικής επιρροής επάνω στον προ-νεοφιλελεύθερο δυτικό καπιταλιστικό κόσμο. Αλλά για να εργάζονται στα κάτεργα – σύγχρονα δουλεμπόρια των παρασιτικών συμμάχων του κ. Μητσοτάκη άνθρωποι φοβισμένοι, που άλλα υπογράφουν και άλλα εισπράττουν και που, όταν διεκδικούν τα νόμιμα, έστω αυτά τα κουτσουρεμένα νόμιμα, δέχονται και επιθέσεις με βιτριόλια.

Έτσι θα αναπτύξει την οικονομία και θα λύσει και το πρόβλημα της ανεργίας ο κ. Μητσοτάκης. Έτσι θα κλείσει και την πολιτική ανορθοδοξία της ανόδου στην κυβέρνηση μίας κοινωνικοπολιτικής συμμαχίας που εκφράζει αντίθετες ιδέες από τις καινοτόμες νεοφασιστικές ιδέες του νεοφιλελεύθερου ιδεατού κόσμου. Εξάλλου ο νεοφασισμός βρίσκεται στον πυρήνα όχι μόνο της αντιπολιτευτικής στρατηγικής της Ν.Δ., αλλά και της ίδιας της προτεινόμενης άσκησης της εξουσίας εκ μέρους της!

Πρέπει να γίνει σαφές ότι ο κ. Μητσοτάκης, όσο και αν κατά καιρούς θολώνει τις θέσεις του, όσο και αν κατά καιρούς επιχειρεί να τις εξωραΐσει και να τις ερμηνεύσει αλλιώς από ό,τι είναι, δεν κάνει τίποτα στην τύχη, ή από λάθος, ή από ανεπάρκεια απλώς, και ας νομίζουν έτσι αρκετοί, αστειευόμενοι με τον πολιτικό του λόγο.

Ουσιαστικά το σχέδιο που προτείνει ο κ. Μητσοτάκης υπάρχει ήδη σε ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς εργασίας: το ρημαγμένο τοπίο μιας σταδιακής επιθετικής διαδικασίας που κορυφώθηκε με την εμπειρία της συμμαχίας Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ του 2012-2015. Και με αυτή τη ρητορική, γι’ αυτήν την αναγκαιότητα περάσματος από το αναδιανεμητικό δημόσιο στο πιο σκληρό και ανταγωνιστικό ιδιωτικό, προσπαθεί να κερδίσει όχι μόνο τους εργοδότες, δίνοντάς τους τα πάντα, αλλά και κομμάτια της ίδιας της εργατικής τάξης και ιδιαίτερα των νεότερων! Να τους κερδίσει ιδεολογικά, όπως κάνει παντού ο νεοφιλελευθερισμός.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι νέοι εργαζόμενοι και νέοι επιστήμονες είναι η αιχμή του δόρατος στα πιο αντιδραστικά κινήματα ενάντια σε κυβερνήσεις της Αριστεράς, όπως συμβαίνει στη Βραζιλία, στη Βενεζουέλα κ.ά.

Η περαιτέρω νεοφιλελευθεροποίηση και άρα αποδόμηση των εργασιακών σχέσεων αποτελεί κεντρικό στόχο των πιο σκληροπυρηνικών δυνάμεων της Ευρώπης στον ανταγωνισμό τους με το πρότυπο της κινεζικής οικονομίας. Αποτελεί υπαρξιακή, δηλαδή, ανάγκη τους στο πλαίσιο του ξέφρενου ανταγωνισμού υποτίμησης της αξίας της εργατικής δύναμης και αποδιάρθρωσης του χωρόχρονου της εργασίας.

Αλλά δεν είναι νομοτέλεια, σε τελική ανάλυση, όσο και αν παρουσιάζεται σαν τέτοια. Αντίθετα, είναι ακριβώς πάνω στην αντιπαράθεση σε αυτό το ζήτημα, δηλαδή για την εργασία και την κοινωνική της αξία, που διεξάγεται ήδη η ταξική πάλη και τα ιδεολογικά της αποτελέσματα είναι υπαρκτά σε ολόκληρη την ήπειρο.

Η αντίληψη που έχει η Αριστερά για την εργασία, για την κοινωνική της αξία, για τον ρόλο της στην κοινωνική αναπαραγωγή αποτελεί κορυφαίο παράγοντα που την προσδιορίζει. Αριστερά δίχως υπεράσπιση της εργασίας δεν υπάρχει, για να θυμηθούμε τον Μαρξ δύο αιώνες από τη γέννησή του. Παρ’ όλα αυτά, η αντιπαράθεση της σύγχρονης Αριστεράς με τον κυρίαρχο νεοφιλελευθερισμό σε αυτό το ζήτημα γίνεται αμήχανα, από θέσεις άμυνας, αναγκαστικά με εργαλεία υπεράσπισης των εργασιακών σχέσεων μιας άλλης εποχής. Μόνο που εδώ εντοπίζονται δύο προβλήματα:

Πρώτον, αυτή η εποχή έχει περάσει ανεπιστρεπτί, με την έννοια ότι οι παραγωγικές δυνάμεις κάθε κοινωνικού σχηματισμού καθίστανται ολοένα και πιο εξαρτημένες από τον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και έχουν αλλάξει ριζικά. Επομένως ριζικά θα αλλάξουν, υπό οποιοδήποτε οικονομικοπολιτικό σύστημα, και οι παραγωγικές σχέσεις.

Δεύτερον, ένα μεγάλο κομμάτι της εργατικής τάξης εξακολουθεί να εργάζεται με παραδοσιακές σχέσεις εργασίας, γεγονός που επιδρά διασπαστικά στο εσωτερικό του κόσμου της εργασίας και συγκροτεί αντικειμενικές αποστάσεις αυτής της εργατικής τάξης από τα νέα προλεταριοποιημένα στρώματα της χειρωνακτικής αλλά και της διανοητικής εργασίας.

Η αντιπαράθεση με τον νεοφιλελευθερισμό του κ. Μητσοτάκη είναι μία μάχη που μεσοπρόθεσμα αναφέρεται στην κινηματική και εκλογική ήττα της κοινωνικοπολιτικής συμμαχίας που εκπροσωπεί. Με μία νέα εκλογική επιβεβαίωση της κυβέρνησης της Αριστεράς που εκπροσωπεί την ανάγκη επαναφοράς των συλλογικών διαπραγματεύσεων (ως αναγκαίο βήμα επανασυγκρότησης της εργατικής τάξης σαν συλλογικό υποκείμενο), την αύξηση του κατώτατου μισθού και την ποιοτική υπεράσπιση και επέκταση των δομών του κράτους πρόνοιας.

Ωστόσο η μάχη με τον νεοφιλελευθερισμό σε διεθνές πλαίσιο είναι μία μάχη που για να τη δώσει και να την κερδίσει η Αριστερά απαιτείται μια συνολικότερη επαναθεμελίωση της θέσης της για την εργασία, για τον διεθνή καταμερισμό της, το νέο χωροχρονικό πλαίσιο οργάνωσης για μία νέα ισότιμη και αξιοπρεπή κατανομή της.

Ναι, δουλεύοντας τετράωρα ίσως δημιουργούνται περισσότερες θέσεις εργασίας, σωστά λένε οι νεοφιλελεύθεροι. Αρκεί να μην είναι τετράωρο στα χαρτιά που γίνεται οκτάωρο απλήρωτης υπερεργασίας. Αρκεί να είναι τετράωρο με πλήρη δικαιώματα και αξιοπρεπή αμοιβή. Ναι, δεν είναι ανάγκη να εργάζεται κανείς σε μία δουλειά για όλη του τη ζωή. Να γεννιέται και να πεθαίνει ανειδίκευτος εργάτης. Μπορούμε να φανταστούμε ένα άλλο κοινωνικό πλαίσιο, όπου κάθε άνθρωπος θα μπορεί να σπουδάζει δημόσια και δωρεάν στον τομέα της αρεσκείας του όποτε το θέλει.

Η κοινωνική εργασία του σοσιαλισμού, η «λιγότερη δουλειά – δουλειά για όλους», η ελεύθερη πρόσβαση στη μόρφωση σε κάθε ηλικία και κοινωνική τάξη, μέχρι να μην διαφοροποιούνται οι άνθρωποι με βάση την τάξη ή το φύλο ή το χρώμα του δέρματός τους: αυτή είναι η απάντηση σήμερα της σοσιαλιστικής προοπτικής.

Και είναι ώρα να οργανωθεί σε συγκροτημένο πλαίσιο συνολικότερης πολιτικής διεκδίκησης, πριν ο περιφερειοποιημένος από τον ιμπεριαλισμό κόσμος ολοκληρωθεί σαν ελεύθερη ζώνη δουλεμπορίου για πρώην ανθρώπους, για νέες εξατομικευμένες στρατιωτικοποιημένες μηχανές, πρώτη ύλη, εξάλλου, για τους νέους πολέμους μίας ανεπίστρεπτης κρίσης που ο κ. Μητσοτάκης ονομάζει «νέα εποχή».

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: http://www.avgi.gr/article/10811/8941346/kineziko-montelo-e-axioprepeia-#

Posted in Αναλύσεις | Leave a Comment »

Η νέα εθνικοφροσύνη δοκιμάζει τα όρια της κοινωνίας

Posted by eamgr στο 21 Μαΐου, 2018

Η νέα εθνικοφροσύνη δοκιμάζει τα όρια της κοινωνίας προκειμένου να επανέλθει σαν νόμιμος πιστοποιητής εθνικών φρονημάτων. Το πολιτικό μέτωπο υπάρχει για αυτό. Διάχυτο από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μέχρι τον ανοιχτό νεοναζισμό.εθνικοφροσυνη

Αξίζει να μιλήσουμε για αυτό το φαινόμενο, για τις καταβολές του, αλλά κυρίως για την προοπτική άμεσης εμπλοκής του στην πορεία της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ βγάζει την χώρα από τα μνημόνια. Μαζί με αυτό μάς γλυτώνει από τα χειρότερα, από τον ακροδεξιό κίνδυνο που φύτρωσε στην σκιά της κρίσης.

Αλλά πρέπει να το πούμε ανοιχτά: Η ισχυροποίηση της θέσης της χώρας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας συμπίπτει με την ευόδωση μίας πολύπλευρης, σύγχρονης εξωτερικής πολιτικής που θα περάσει πάνω από το εν μέρει κυρίαρχο πρότυπο των ακροδεξιών πεποιθήσεων για τους προαιώνιους εχθρούς του έθνους.

Ο λόγος δεν γίνεται για τους φασίστες που προφασίζονται τους πόντιους τιμητές μνήμης. Δεν πέφτουμε κι από τα σύννεφα. Αντίθετα, κινδυνεύουμε να εθιστούμε επιπλέον στις εικόνες δράσης τους. Εξάλλου οι φασίστες αντιστοιχούν στο 10-15% της κοινωνίας. Ο λόγος πρέπει να γίνει για το θράσος-από που αντλούν τέτοιο θράσος;

Αμέσως μετά το χτεσινό επεισόδιο όλες ανεξαιρέτως οι δεξιότεροι της ΝΔ σχηματισμοί-αν όχι και εντός αυτής-έσπευσαν να δικαιολογήσουν και να στεγάσουν πολιτικά την επίθεση! Είναι μεγάλο το ακροατήριο-μεγάλη η δεξαμενή ψηφοφόρων. Τόσο μεγάλο που και η ΝΔ καθορίζει τις εθνικές της θέσεις γύρω από αυτό.

Το συγκεκριμένο πολιτικό-κοινωνικό σύμπλεγμα ψάχνει αφορμές ώστε τις αντιθέσεις που ξέσπασαν λόγω της μνημονιακής περιπέτειας της χώρας να τις στρέψουν προς μία προσφιλή ως προς τον ιδεολογικό τους άξονα διαχωριστική γραμμή: Όχι αστική τάξη έναντι του κόσμου της εργασίας. Όχι δημοκρατία έναντι απολυταρχίας. Αλλά: Ο νέος εθνικοφρονισμός έναντι των προδοτών της πατρίδας.

Έρχεται από παλιά αυτή η ιδεολογική βάση συγκρότησης κοινωνικών πλειοψηφιών. Υπεύθυνη για όλες τις τραγωδίες του νεοελληνικού έθνους. Από την συντριβή του 1897, στην Μικρασιατική καταστροφή, στο δράμα της προσφυγιάς, των τουρκόσπορων όπως τους έλεγαν, ύστερα στο πλάι των ναζί κατακτητών ενώ στην Ελλάδα υψωνόταν το πιο σπουδαίο αντάρτικο σε όλη την Ευρώπη, ύστερα στον Εμφύλιο, την ντροπή των ξερονησιών, το κράτος-χωροφύλακα, την δικτατορία κτλ.

Αποτελεί το βαθύ κράτος. Οργανικά και ιδεολογικά. Δεν είναι εξαίρεση, αλλά η αιτία για τα δεινά, για την καθυστέρηση του νεοελληνικού κοινωνικού σχηματισμού. Καθώς η εθνικοφροσύνη τους προϋποθέτει κάποιον αφέντη-και πολλούς εχθρούς για να δικαιολογεί την ύπαρξη της. Άλλοτε στοιχισμένοι πίσω από τους Βρετανούς, τους ναζί, τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Ρωσία-όποιον δίνει μεροκάματο στους χαφιέδες.

Πάντοτε απέναντι στην Τουρκία. Πάντοτε απέναντι στους βαλκανικούς λαούς. Και εδώ είναι το θέμα σήμερα. Η κυβέρνηση προσπαθεί να κάνει ένα μεγάλο ποιοτικό άλμα. Ένα ιστορικό άλμα. Προσπαθεί να συγκροτήσει ένα δίχτυ συνεργασίας με τους βόρειους γείτονες μας. Στα πλαίσια μίας ευέλικτης εξωτερικής πολιτικής που γνωρίζει ότι εάν δεν φτάσουμε στην ιστορική συνεννόηση, στο πλήρωμα του χρόνου για την συνεργασία, επιτέλους, των βαλκανικών λαών, οι διεθνείς μεγάλοι ανταγωνισμοί θα πατήσουν και πάλι το πόδι τους στην πολύπαθη Βαλκανική χερσόνησο-όπως και στις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία.

Είναι γνωστές οι αιτίες της πολυδιάσπασης, του αέναου κύκλου αίματος στην περιοχή μας-πάντοτε αντανάκλαση μεγαλύτερων παγκόσμιων αντιθέσεων. Οι ντόπιοι εθνικόφρονες στην ουρά του ενός ή του άλλου ιμπεριαλιστικού πατρόνα υπήρξαν πάντα η πρώτη ύλη για την απαραίτητη τρομοκρατία συμμόρφωσης στο εσωτερικό, όπως και ανάφλεξης στο εξωτερικό.

Η κυβέρνηση σκοπεύει, αν αυτό είναι εφικτό και από την άλλη μεριά, να δείξει καλή θέληση επίλυσης ενός χρόνιου προβλήματος-του Μακεδονικού-το οποίο όχι μόνο γεννήθηκε από τον σύγχρονο εθνικοφρονισμό, αλλά και αποτελεί την κινητήρια δύναμη του μέσα στα χρόνια. Απέναντι της βρίσκει ήδη μια μειοψηφική-που όμως διαπερνά όλους τους υπόλοιπους κομματικούς σχηματισμούς-μερίδα της κοινωνίας. Που τσαλαβουτάει, όταν δεν είναι πνιγμένη ήδη, στα νερά του εθνικισμού.

Αλλά το αληθινό πρόβλημα της χώρας μας είναι η τουρκοφαγία. Η τουρκοφαγία, μαζί με το μίσος για τους βαλκανικούς λαούς, είναι τεράστιου μεγέθους εμπόδια ανάπτυξης της χώρας. Αρκεί να σκεφτούμε το ενδεχόμενο η χώρα μας να ερχόταν σε κεντρικής βάσης συνεννόηση με την Τουρκία για μια σειρά άλυτων διμερών θεμάτων: Πόσο μεγάλος χώρος θα απελευθερωνόταν για την ανάπτυξη της οικονομίας, την απαλλαγή της από τους διεθνείς προστάτες, για την οικοδόμηση περιφερειακών σχηματισμών βιώσιμων σε μία εποχή όπου τα έθνη-κράτη απειλούνται από την βίαιη περιφερειοποίηση γύρω από τους γιγάντιους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς.

Αυτά είναι τα ιστορικά διλήμματα που ανοίγονται μπροστά στην χώρα μας.

Τα διλήμματα της εποχής μας, ενώ οι διεθνείς εξελίξεις δεν μοιάζουν καθόλου ευοίωνες. Είναι προφανές ότι σε αυτά τα διλήμματα από την μεριά της προόδου, της εθνικής ανεξαρτησίας και της δημοκρατίας η κυβέρνηση μπορεί και πρέπει να τραβήξει τον δρόμο της κόντρα στις θλιβερές σχηματοποιήσεις του νέο-εθνικισμού, που για μια ακόμα φορά αποτελεί ανάχωμα ως προς την εθνική και κοινωνική ολοκλήρωση της χώρας.

Ανδρέας  Μπεντεβής

 

Posted in Αναλύσεις, Επικαιρότητα | Leave a Comment »

Η εργατική τάξη δεν είναι απλά οι κολασμένοι της γης είναι η ελπίδα της

Posted by eamgr στο 30 Απρίλιος, 2018

Στις πρωτεύουσες της παγκόσμιας περιφέρειας αλλά και σε όλες τις μεγαλουπόλεις του αναπτυγμένου καπιταλιστικού ιμπεριαλιστικού κόσμου την Πρωτομαγιά του 2018 θα υψωθούν τα λάβαρα και θα ακουστούν τα συνθήματα των ιδανικών της κοινωνικής απελευθέρωσης του ανθρώπου.1ΜΑΗ2

Η εργατική τάξη και οι κοινωνίες της εργασίας θα σκιαγραφήσουν και πάλι αλλά και θα διεκδικήσουν την κοινωνική προοπτική του ελεύθερου δημιουργικού ανθρώπου η εργασία και το πνεύμα του οποίου θα συνεισφέρουν στις ανάγκες και την ελευθερία του κάθε συνανθρώπου του ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα, εθνικότητα, φύλο, κουλτούρα.

Απέναντι στο ματοκύλισμα του κόσμου και την τρομοκρατία του καθολικού αφανισμού του που παράγουν καθημερινά τα κεφαλαιοκρατικά βαμπίρ, οι στρατιές της εργατικής τάξης και των λαών αναδείχνουν τα ιδανικά της κοινωνικής απελευθέρωσης σε γονιδίωμα της ανθρώπινης φύσης ως ενότητα συνείδησης και είναι, το οποίο ενεργοποιείται στις διαδικασίες του κοινωνικού μεταβολισμού που συνιστά η ταξική πάλη.

Δυστυχώς σήμερα  170  χρόνια από την αρχική δημοσίευση του κομμουνιστικού μανιφέστου και 100 χρόνια από την Οχτωβριανή επανάσταση, γεγονότων που κατά τη κοινή πίστη  θεμελίωναν την δυνατότητα εμπραγμάτωσης  των κομμουνιστικών ιδανικών της κοινωνικής απελευθέρωσης   οι ανθρώπινες κοινωνίες σε ρόλο Σίσυφου βρίσκονται πάλι από την αρχή να σπρώχνουν το τροχό της ιστορίας σε συνθήκες ακραίας και ολοκληρωτικής βαρβαρότητας της παγκοσμιότητας του νεοφιλελευθερισμού.

Η στρατηγική ήττα της εργατική τάξης  τον 20 αιώνα, η συντριπτική  επανακυριαρχία του κεφαλαίου που εμφανίζεται όχι μόνο ως πολιτική αλλά και ως ιδεολογική ήττα του μαρξισμού, η αιχμαλωσία και η ομηρία της ανθρώπινης κοινωνίας από τις ίδιες τις παραγωγικές της  δυνάμεις  δεν είναι καθόλου τυχαία ζητήματα.

Δεν οφείλονται σχεδόν καθόλου σε εξ΄ αντικειμένου και αναπόφευκτα λάθη και επί μέρους στρεβλώσεις στην άγνωστη πορεία ενός ριζικού κοινωνικού μετασχηματισμού. Ούτε μόνο στον χαρακτήρα και την ιδιομορφία ιστορικών προσωπικοτήτων ή μόνο και κύρια στην δράση του αντίπαλου  πανίσχυρου κεφαλαίου.

Η θεώρηση της μεταοχτωβριανής πορείας των πολιτικών υποκειμένων και των κοινωνιών τους δεν αφήνει περιθώρια αμφιταλάντευσης και ιδεολογημάτων Πόντιου Πιλάτου για τις αιτίες. Ήταν μια πορεία καθολικής στρέβλωσης , αφαιρετικής υπεραπλούστευσης, εκφυλισμού και τελικά αναίρεσης της υλιστικής διαλεκτικής  γνωσιοθεωρίας στο χώρο του ιστορικού υλισμού.

Η πολιτική κυριαρχία του προλεταριάτου που δεν θα καταργούσε μόνο τις εκμεταλλεύτριες τάξεις αλλά και τον εαυτό του, ταυτοποιήθηκε με μια δεσποτική εξουσία έστω και ως μεταβατική φάση (κράτησε 80 χρόνια! ) η οποία για τις ανάγκες της αντικατέστησε την υλιστική διαλεκτική γνωσιοθεωρία  με άπειρα ακίνητα και ανεξέλικτα μανιχαιστικά δίπολα στα οποία έκλεινε κάθε εκδήλωση των κοινωνικών σχέσεων και της ταξικής πάλης που αυτές περιέκλειναν.

Έτσι η δεσποτική εξουσία αναπαράγαγε την ανάγκη ύπαρξης της και τον εαυτό της μέχρι την αυτοκατάρευση  της (χώρες του υπαρκτού)    ή την ακραία νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη της (Κίνα).

Δεν είναι ούτε τυχαίο ούτε συγκυριακό που τα πολιτικά κόμματα αυτής  της κατεύθυνσης όχι μόνο βρίσκονται σε αδυναμία να αναλύσουν σε βάθος οποιοδήποτε σύγχρονο φαινόμενο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής σε διεθνές ή εθνικό επίπεδο, αλλά ακροβατούν  και με όρους τυπικής λογικής, σε εν κενώ «επαναστατικούς» βερμπαλισμούς κατά το «ράβδος εν γωνία άρα βρέχει!!»

Με αταξική, απολίτικη και προπάντων αποιδεολιγικοποιημένη λειτουργία αποτελούν συντηρητικές δυνάμεις που όχι σπάνια συμπλέουν με αντιδραστικά μέτωπα δυνάμεων, αρνούμενα να αναγνωρίσουν κάθε προσπάθεια της κοινωνίας να διερευνήσει νέους δρόμους μετάβασης σε ένα ριζικό κοινωνικό μετασχηματισμό πέρα από τις συνταγές που οδήγησαν  σε παγκόσμια τραγωδία της εργατικής τάξης και των λαών στη δεκαετία του ‘90.

Η θεωρητική επαναστατική επαναθεμελίωση της αριστεράς αποτελεί το πρώτο ζητούμενο της εποχής μας. Επαναθεμελίωση που θα πιάνει το νήμα από την εποχή του κομμουνιστικού μανιφέστου και θα επανατοποθετεί όλες τις βασικές έννοιες  της κοινωνικής κίνησης και εξέλιξης  στη βάση των αρχών της υλιστικής διαλεκτικής γνωσιοθεωρίας.

Στην εποχή μας της υπερανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων οι ανισομετρίες  γεωγραφικές, εθνικές κοινωνικές  καθιστούν πάνω από το 35% του παγκόσμιου πληθυσμού  κοινωνικό περιθώριο με την κυριολεξία  του όρου, πράγμα που αποκαλύπτει  και την ανάγκη για ριζικούς κοινωνικούς μετασχηματισμούς.

Η επανασυγκρότηση  ενός νέου κοινωνικού κράτους στην βάση των ανθρωποκεντρικών αξιών, διεθνιστικού, αντισωβινιστικού, αντιιμπεριαλιστικού είναι στη πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων  της εργατικής τάξης και ζητούμενο της πλειοψηφίας  της κοινωνίας.

Αυτό το πλειοψηφικό ρεύμα έδωσε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία  στο μέτωπο της αριστεράς στην χώρα μας και αυτή είναι που συνεχίζει παρά τις απόλυτα αντίξοες συνθήκες  να στηρίζει τον αγώνα  συγκρότησης και εδραίωσης του.

Για την αριστερά η διαχείριση  του  κοινωνικού κράτους  δεν μπορεί να είναι μόνο  ανακούφιση των ευπαθών ομάδων. Είναι μια συνολική διαχείριση με βασικές αξίες την εργασία, την δημοκρατία, την κοινωνική και διεθνιστική αλληλεγγύη.

Το κοινωνικό  κράτος για την αριστερά και το επαναστατικό  εργατικό κίνημα θα ‘ναι  το πρόπλασμα και το ταξικό σχολείο της νέας κοινωνίας στο οποίο θα ξεκινήσουν  να θεμελιώνονται  οι νέες κοινωνικές σχέσεις  σε συνθήκες ταξικής πάλης  με δημιουργική απόληξη.

Η εργατική τάξη δεν είναι  απλά οι κολασμένοι της γης  είναι η ελπίδα της.Είναι η νέα ζωή του κόσμου. Αυτή είναι η δική μας Πρωτομαγιά.

 

ΕΡΓΑΤΙΚΟ  ΑΝΤΙΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΟ  ΜΕΤΩΠΟ

Posted in Ανακοινώσεις, Αναλύσεις | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Η «αυγή της Οδύσσειας» συνεχίζεται

Posted by eamgr στο 13 Απρίλιος, 2018

Η Συρία, έδαφος που αποτέλεσε για την εξέλιξη της ανθρωπότητας ένα ανεπανάληπτο πολιτισμικό-φυλετικό-θρησκευτικό χωνευτήρι, με μια ιστορία 5 χιλιάδων χρόνων, με σπουδαίες πόλεις του ελληνικού, ακόμα, κόσμου σαν την Αντιόχεια, άλλοτε κέντρο του παγκόσμιου εμπορίου, της προόδου και του πολιτισμού, βρίσκεται εδώ και εφτά χρόνια στην δίνη ενός πολέμου με παγκόσμιες διαστάσεις, αρχικά υποκινούμενου από τον άξονα της Δύσης σαν εσωτερική ανταρσία. Ένα πραξικόπημα, ουσιαστικά, εναντίον του νόμιμου ηγέτη της χώρας Μπασάρ Αλ Άσαντ, ένα πραξικόπημα, που όμως έχει εξελιχθεί σε έναν διεθνή πόλεμο δια αντιπροσώπων.

Στην Συρία διαδραματίζεται η πρώτη πολεμική αναμέτρηση στα πλαίσια της μετατόπισης του κέντρου βάρους του κόσμου από την Δύση προς την Ανατολή.

Το απίστευτο μέγεθος της τραγωδίας δεν μπορεί να μεταφερθεί μόνο με αριθμούς, επειδή- παράλληλα με την διάλυση της Συρίας- χαράζονται πληγές πάνω στο κορμί της παγκόσμιας συλλογικής μνήμης, με τις βεβηλώσεις σε τόσες και τόσες πόλεις-μνημεία της. Αλλά οι αριθμοί αντιστοιχούν έτσι και αλλιώς σε ανθρώπους: Σε μια χώρα 22 εκατομμυρίων, οι νεκροί είναι πάνω από 340 χιλιάδες, οι εκτοπισμένοι εντός της χώρας ανέρχονται σε περίπου 8 εκατομμύρια, και οι πρόσφυγες της στο εξωτερικό σε παραπάνω από 4 εκατομμύρια!συρια

Στον πόλεμο της Συρίας, επιπλέον, μετριέται, επί του παρόντος, το επίπεδο και η δυναμική των παγκόσμιων ανταγωνιστικών δυνάμεων. Ενώ οι συμμαχίες και τα αντίπαλα στρατόπεδα βρίσκονταν εξαρχής σε μία σχετική ρευστότητα, πλέον διαφαίνεται ότι δύο βασικοί άξονες τέμνουν τα συγκροτημένα συμφέροντα. Και στην Συρία, αλλά και ευρύτερα. Το ένα είναι το δυτικό στρατόπεδο, με εξέχουσες τις ΗΠΑ, και τη συμμαχία των προθύμων, ένα κομμάτι του πυρήνα της Ευρώπης, το Ισραήλ, καθώς και ο άξονας των πλέον συντηρητικών σουνιτικών δυνάμεων του αραβικού κόσμου.

Ανά διαστήματα η Συρία δέχτηκε βομβαρδισμούς από 8 χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία, Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Αυστραλία). Ο πόλεμος αυτός θεωρήθηκε πρώτης τάξης ευκαιρία προκειμένου να δοκιμαστεί/καταναλωθεί πολεμικό υλικό αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο διαμελισμός της Συρίας, υπήρξε εξαρχής κεντρικός στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ (σχέδιο τριχοτόμησης του 2013). Γιατί με την τριχοτόμηση οι ΗΠΑ θα πετύχαιναν έναν νέο καθορισμό συνόρων σε ολόκληρη την περιοχή, αναδιατάσσοντας και επικαιροποιώντας τον προστατευτικό τους ρόλο σε μία περιοχή-διακύβευμα για την παγκόσμια ηγεμονία. Στην οποία, εξάλλου, είχαν συμπληρώσει ήδη πάνω από δέκα χρόνια ατέρμονων και σε γενικές γραμμές αναποτελεσματικών πολεμικών επιχειρήσεων.

Και, πράγματι, τμήματα αυτής της τριχοτόμησης υπάρχουν ακόμα και σήμερα στην Συρία. Αλλά το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Άσαντ-με την αναμφίβολη συμμετοχή των ιρανικών δυνάμεων, αλλά και φυσικά της Ρωσίας, η οποία αναβαθμίζει έτσι την παρουσία της σε μία περιοχή όπου ήδη από πριν διατηρούσε τον 5ο στόλο της, κατέχει πλέον την εξαιρετικά μεγάλη πλειονότητα των κατοικημένων περιοχών της χώρας. Ουσιαστικά βαίνει προς το τέλος αυτός ο πόλεμος-με τις ΗΠΑ να μην έχουν πετύχει τον σκοπό τους.

Ο έτερος άξονας συγκροτείται βασικά από την Ρωσία, το Ιράν, τις σιιτικές δυνάμεις που βλέπουν στο πρόσωπο του Άσαντ και στο Ιράν έναν πυλώνα συσπείρωσης απέναντι στην απειλητική αμερικάνικη »αυγή της Οδύσσειας» όπως ονόμασαν την παρατεταμένη επιχείρηση αποσταθεροποίησης της περιοχής της Μέσης Ανατολής. Με Ιθάκη της το Ιράν. Και στο βάθος, ασφαλώς, την περικύκλωση της βασικής ιμπεριαλιστικής της ανταγωνιστικής δύναμης-της Κίνας.

Για αυτό, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, το βασικό κέντρο βάρους της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, όπως αυτό συγκροτήθηκε από την περίοδο της προεδρίας Ομπάμα ήταν η περιοχή του Ειρηνικού. Όμως, η περιοχή της ΝΑ Μεσογείου διατηρεί την σημασία της για τις ΗΠΑ, για έναν ακόμα λόγο, καθώς εκεί αμφισβητείται ουσιαστικά η επιβίωση της στρατηγικής τους ελέγχου των μετόπισθεν της κινέζικης επιρροής συνολικά στην Ασία και από εκεί στον κόσμο.

Επιπρόσθετα, όπως έχει εξελιχθεί ο πόλεμος στην Συρία, εκεί αναδεικνύεται σαν η πρώτη στρατηγικής σημασίας ήττα των Αμερικάνων στην μεταψυχροπολεμική εποχή από την έτερη ανταγωνιστική στρατιωτική δύναμη-την Ρωσία.

Δύο φορές κατά το παρελθόν οι ΗΠΑ έφτασαν στο χείλος της άμεσης στρατιωτικής επέμβασης τον πόλεμο της Συρίας. Και τις δύο με αφορμή τον ισχυρισμό περί χρήσης χημικών όπλων εκ μέρους του καθεστώτος Άσαντ. Την πρώτη, τον Αύγουστο του 2013, ο πρόεδρος Ομπάμα, αντιτάχθηκε στις ισχυρότατες πιέσεις του πανίσχυρου στρατο-βιομηχανικού συμπλέγματος κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.

Είχε, βέβαια, προηγηθεί η καταψήφιση της συμμετοχής στην επέμβαση από το Βρετανικό κοινοβούλιο, γεγονός που αφαίρεσε ένα μεγάλο μέρος από την χρειαζούμενη ευρύτερη συναίνεση/συνενοχή στο επιχειρούμενο έγκλημα με απρόβλεπτες συνέπειες. Αξίζει, εδώ, να υπενθυμίσουμε ότι από τους πρώτους που έσπευσαν να δηλώσουν την προθυμία τους προς το αμερικάνικο στρατο-βιομηχανικό σύμπλεγμα ήταν…ο Βαγγέλης Βενιζέλος, τότε αντιπρόεδρος της εθνοσωτήριας κυβέρνησης Σαμαρά, ο οποίος, μάλιστα, πλεονέκτησε τότε ως προς την αναγκαιότητα της επέμβασης.

Την δεύτερη φορά, τον Απρίλη του 2017 ο κόσμος παρακολούθησε με κομμένη την ανάσα έναν αστραπιαίο βομβαρδισμό-εντολή του προέδρου Τραμπ, με 59 πυραύλους Τόμαχοκ έναντι συριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Ο Τραμπ αισθανόταν, και τότε, την ανάγκη να αποδείξει την αφοσίωση του στις προτεραιότητες του στρατο-βιομηχανικού συμπλέγματος. Οι Αμερικάνοι επέλεξαν αυτόν τον τρόπο δράσης, επιπλέον, προκειμένου να υπενθυμίσουν την ισχύ τους, αλλά πλέον ήταν φανερό ότι το ποτάμι του πολέμου δεν γυρνούσε πίσω.

Και ούτε και θα γυρίσει και τώρα. Ο πόλεμος ουσιαστικά έχει κριθεί. Μόνον μία γενικευμένη σύρραξη, άμεσης πολεμικής επέμβασης με διεθνή κάλυψη-κάτι που μοιάζει απίθανο-θα μπορούσε να αντιστρέψει την ροή των πραγμάτων. Αλλά θα σήμαινε ταυτόχρονα και την έναρξη του 3ου παγκόσμιου πολέμου. Κάτι που το γνωρίζουν καλά, και οι ΗΠΑ, και οι τωρινοί πρόθυμοι: Η Γαλλία του Βοναπάρτη Μακρόν, αλλά και η Βρετανία της παραπαίουσας Τερέζα Μέι, η οποία αυτή την φορά, σύμφωνα με την ειδησεογραφία, θα προσπαθήσει να παρακάμψει το Κοινοβούλιο.

Βεβαίως αν οι απειλές υλοποιηθούν με την εκτόξευση πυραύλων ενάντια σε κέντρα ισχύος του καθεστώτος Άσαντ, ένα ατύχημα, ή μία διασταύρωση με ρωσικές δυνάμεις δεν θα μπορούσε να αποκλείσει κανείς την αλυσιδωτή πολεμική εμπλοκή. Εξάλλου, έτσι και αλλιώς, το τελευταίο διάστημα σημειώνονται επεισόδια εμπλοκής και παράπλευρων βομβαρδισμών, σε μια περιοχή-μαγνητικό πεδίο συσσωρευμένων αντιθέσεων.

Γενικότερα, ο πόλεμος στην Συρία, όπως και κάθε πόλεμος με πολυπαραγοντικές καταβολές, συγκροτεί τα δικά του δεδομένα. Όμως, ακόμα και αν οι ΗΠΑ ομολογούσαν την αποτυχία τους να καθορίσουν τις εξελίξεις, ή ακόμα κι αν υποθετικά επέλεγαν να προσεγγίσουν την προοπτική μίας προσέγγισης με την Ρωσία-ακριβώς όπως, αντίστροφα, κάποτε ο Νίξον επιχείρησε να στήσει γέφυρες με τον Μάο Τσετούνγκ για να περικυκλώσει την Σοβιετική Ένωση-αυτό και πάλι θα εντάσσονταν σε μία εναλλακτική διαδρομή που θα στόχευε στην αποστέρηση ενός πολύτιμου συμμάχου της Κίνας-επειδή η Κίνα είναι σε τελική ανάλυση ο στόχος.

Όπως και αν έχει, στην παρούσα συγκυρία ,αξίζει να επεξεργαστεί κανείς ορισμένες σημαντικές πτυχές της υπόθεσης. Ενδεικτικές ως προς την φύση, το περιεχόμενο και την εξέλιξη της παγκόσμιας κρίσης.

Και ποιες είναι αυτές; Δύο, βασικά. Η πρώτη σχετίζεται με το φαινόμενο Τραμπ.

Ο πρόεδρος Τραμπ, μόλις πριν από μία εβδομάδα, εξήγγειλε ξαφνικά-αιφνιδιάζοντας τους πάντες-ότι σκοπεύει να αποσύρει την Αμερική από την Συρία. »Άλλες δυνάμεις θα αναλάβουν εκεί την υπόθεση». Τι μεσολάβησε μέχρι την προχτεσινή υπόσχεση για επιθετικό μπαράζ εκτόξευσης πυραύλων που θα τρομάξει τους αντιπάλους του; Προφανώς εκείνο που μεσολάβησε και τις δύο προηγούμενες φορές: Η επίκληση χρήσης χημικών από το καθεστώς Άσαντ. Μία καλή ευκαιρία προκειμένου να καταναλωθούν μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων πολεμικά υλικά, για να λαδωθεί καλά η μηχανή της πολεμικής βιομηχανίας.τραμπ

Η οποία δεν τα πήγαινε εξαρχής καλά με τον νέο πρόεδρο. Και η οποία είναι πανίσχυρη. Ήδη πριν ακόμα αναλάβει καθήκοντα προέδρου ο Τραμπ έπρεπε να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες περί συνέργειας με τον δαίμονα Πούτιν, ο οποίος έβαλε το δάχτυλο του στις αμερικάνικες εκλογές για να εκλεγεί ο εκλεκτός του συνεργάτης, ο Τραμπ.

Έκτοτε, μία μεγάλη και πρωτοφανής δικαστική έρευνα κυκλώνει τον Αμερικάνο πρόεδρο. Εισαγγελικές αρχές με ανθρώπους του FBI μπουκάρουν στα γραφεία στενών του συνεργατών. Ο πολύ στενός του περίγυρος βρίσκεται υπό έλεγχο. Μιλάμε για μία ανοιχτή διάσταση συμφερόντων. Τις έρευνες ευνοεί και ενορχηστρώνει ο αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης! Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές προειδοποιούν τον Τραμπ να μην τολμήσει να τον αποπέμψει, όπως και να μην αποπέμψει τον ειδικό ανακριτή που χειρίζεται τα θέματα διαφθοράς-όπως έχει το προεδρικό δικαίωμα να κάνε-επειδή σε αυτή την περίπτωση ενδέχεται να αντιμετωπίσει επιπλέον κατηγορίες παρακώλυσης της Δικαιοσύνης!

Ο Τραμπ δεν είναι απλώς ένας πρόεδρος μειοψηφίας-ούτε και ένας αμφισβητούμενος πρόεδρος: Είναι ένας πρόεδρος υπό αίρεση. Αυτό τον κάνει ακόμα πιο επικίνδυνο από μια άποψη: Επειδή είναι εξαιρετικά ευάλωτος απέναντι στις πιο πολεμοχαρείς δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας του. Από αυτή την υπό αίρεση θέση του, ίσως, πηγάζουν και οι τόσο συχνές αλλοπρόσαλλες μεταλλαγές αποφάσεων και δηλώσεων.

Την τελευταία φορά που στο τιμόνι των ΗΠΑ βρίσκονταν ένας πρόεδρος μειοψηφίας οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στην πιο μεγάλη πολεμική περιπέτεια μετά το Βιετνάμ, παρότι ο Μπους-επειδή για αυτόν μιλάμε-είχε ξεκινήσει κι εκείνος-όπως ο Τραμπ-σαν υπερασπιστής της πολιτικής του απομονωτισμού των ΗΠΑ.

Έτσι, θα ήταν ίσως καλύτερα να επεξεργαστούμε το φαινόμενο Τραμπ περισσότερο σαν ένα φαινόμενο επικίνδυνο λόγω αδυναμίας, παρά προθέσεων. Επειδή είναι το κορυφαίο παράδειγμα ενός ιδιότυπου δυϊσμού, σε ανώτερο επίπεδο, στο επίπεδο των πιο μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Κάτι που κάνει τα πράγματα ακόμα πιο περίπλοκα. Και εδώ είναι η δεύτερη πτυχή της συγκυρίας. Ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση μπήκε ήδη στην δεύτερη δεκαετία της, και φαίνεται να υποκύπτει σε νέες ανακυκλούμενες τάσεις ξεσπάσματος μίας νέας κρίσης. Που την κάνει να μοιάζει ανεπίστρεπτη με ομαλούς όρους. Ήδη ο εμπορικός πόλεμος που εξαπέλυσε ο Τραμπ απέναντι, βασικά, στην Κίνα προϊδεάζει ότι τα δύσκολα βρίσκονται εμπρός μας.

Προδιαγράφει, επιπλέον, μία προωθημένη κίνηση από το κομμάτι του κεφαλαιοκρατικού κόσμου που διαχειρίζεται το κεφάλαιο, έναντι σε εκείνο το κομμάτι που το κατέχει με όρους πίστωσης. Εκεί εδράζεται και το βασικό μέρος της επικίνδυνης αντίθεσης εντός του κεφαλαιοκρατικού κόσμου, που τέμνει όχι μόνο τις μεγάλες δυνάμεις μεταξύ τους, αλλά και τις ίδιες τις εθνικές αστικές τάξεις ανά περιπτώσεις.

Και αυτό είναι που κάνει τις καταστάσεις απρόβλεπτες και επικίνδυνες. Ο κόσμος μας, όπως και να έχει, βρίσκεται προ πολλού σε μία νέα εποχή, όπου όλες οι μεταπολεμικές συνθήκες-συσχετισμοί δύναμης είναι σε πλήρη αναίρεση, ενώ παράλληλα χάσκει ένα θλιβερό ιδεολογικοπολιτικό κενό εκ μέρους των λαών της περιοχής μας, και όλου του κόσμου, προκειμένου να αναχαιτίσουν την κεφαλαιοκρατική κρίση και τις επικίνδυνες προεκτάσεις της.

Η Ελλάδα βρίσκεται δυτικά του πολέμου, στο σταυροδρόμι πολλαπλών γεωπολιτικών κρίσεων, και, επιπλέον, εντάσσεται αναμφίβολα-όσο και αν αυτό δεν έχει εμπεδωθεί στον δημόσιο λόγο-εξαρχής της μνημονιακής της υπαγωγής με ακόμα πιο δυσχερείς όρους στο πλαίσιο που συγκροτούν οι ανταγωνιστικές δυνάμεις του κόσμου. Ακόμα τυχαίνει, δυστυχώς, σε αυτή την συγκυρία η αναίρεση των μεταπολεμικών συσχετισμών δύναμης και των αντίστοιχων συστοιχίσεων σε αυτές, να την βρίσκει όχι από την ίδια μεριά, αλλά ανά περιπτώσεις και απέναντι από την Τουρκία.

Μόνη λύση η οικοδόμηση, καταρχήν, ενός περιφερειακού πλέγματος συνεργασίας στην πολύπαθη περιοχή μας, με κατεύθυνση την ειρήνη και την δημοκρατία, για να αντέξει την πίεση που ανεξέλεγκτα και ολοένα ασκούν οι διαπάλες των μεγάλων συνιστωσών της εξίσωσης.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Έθνη, κράτη και ταξικές ανισορροπίες

Posted by eamgr στο 13 Μαρτίου, 2018

Τα έθνη – κράτη βρίσκονται σε ιστορική κρίση ταυτότητας, σαν υποκείμενα έκφρασης της αντιθετικής ενότητας κεφαλαίου – εργασίας.

Του Ανδρέα Μπεντεβή

Όλες οι κορυφαίες διεθνείς εξελίξεις των τελευταίων ετών πιστοποιούν ότι η βασική αντίθεση στην οποία μορφοποιείται η κρίση ηγεμονίας του κόσμου μας είναι η αντίθεση ανάμεσα στην παγκοσμιοποιητική κίνηση της Ιστορίας από τη μία πλευρά και στην υπόσταση του έθνους-κράτους, το περιεχόμενο και τον ρόλο του στην πορεία της ιστορικοκοινωνικής εξέλιξης από την άλλη.National-Geographic-Wallpapers-014

Τα έθνη-κράτη βρίσκονται σε ιστορική κρίση ταυτότητας, σαν υποκείμενα έκφρασης της αντιθετικής ενότητας κεφαλαίου – εργασίας. Η κεφαλαιοκρατική κυριαρχία διαχειρίζεται τα έθνη – κράτη σαν ολόκληρες ή επιμέρους περιφερειακές ζώνες περισσότερο παρά σαν ιδιαίτερους σχηματισμούς. Επιβάλλει έναν αυτόνομο χωροχρόνο κίνησης της με σύγχρονες μορφές καθολικής εξάρτησης- γενικής περιφερειοποίησης, ενώ παράλληλα όψεις της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας εντοπίζονται σαν όρος επιβίωσης ακόμα και σε μικρούς κρατικούς σχηματισμούς! Αυτά τα σημεία προσδιορίζουν την αντίθεση ανάμεσα στο έθνος-κράτος και στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.

Τα καθοριστικά ζητήματα στα οποία κλήθηκε εκ των πραγμάτων να τοποθετηθεί το διεθνές εργατικό – κομμουνιστικό κίνημα στις αρχές και στα μέσα του περασμένου αιώνα είναι απόλυτα ενεργά αλλά ακόμα πιο περίπλοκα σήμερα: εθνική ανεξαρτησία, εθνικές ολοκληρώσεις, διεθνικές ή περιφερειακές συγκλίσεις. Άλλο τόσο είναι φανερή η σύγχυση, το κενό μιας ξεκάθαρης προωθητικής στρατηγικής, εκ μέρους των προοδευτικών δυνάμεων.

Είναι ενδεικτικό ότι σε αυτά ακριβώς τα ζητήματα εξαιρετικά αντιφατικές θέσεις εντοπίζονται στις δυνάμεις με αναφορά στον μαρξισμό. Σε ένα ευρύ, ετερόκλητο φάσμα, που όταν δεν συμπίπτει με ακραίες εθνικιστικές θεάσεις, πελαγοδρομεί ασυνάρτητα ανάμεσα στον εμπειρισμό, στον ιστορικό εκλεκτικισμό αναφορών στους ένδοξους εθνοανεξαρτησιακούς αγώνες του 20ού αιώνα και, συχνά, σε έναν ανερμάτιστο και δίχως ταξικές αναφορές διεθνισμό.

Η παραπάνω πραγματικότητα αποτελεί λογικό επακόλουθο των ιδιαίτερων μορφών με τις οποίες παρουσιάζεται η ταξική σύσταση των εθνών – κρατών και του κόσμου. Η ανάλυση αυτών των εντελώς πρωτότυπων μορφών θα στοιχειοθετούσε έργο θεμελιώδους σημασίας εν προκειμένω για τη συγκρότηση μιας νικηφόρας διεθνικής γραμμής προάσπισης της ειρήνης και της ελευθερίας.

Η συμπύκνωση των παγκόσμιων ανισοτήτων στη δημοφιλή σχηματοποίηση περί του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού έναντι του 99% υπόλοιπου δεν είναι παρά ακόμα μία διαστρεβλωμένη αντίληψη των περίπλοκων ταξικών αντιθέσεων, μα και των αντίστοιχων δομημένων συμμαχιών τους, όπως αυτές σχηματίζονται στο άνευ ιστορικού προηγούμενου στάτους, όπου το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται ουσιαστικά εκτός του διεθνούς καταμερισμού κατανάλωσης.

Ενώ το χάσμα μεταξύ των πλούσιων και των φτωχών κρατών μικραίνει σταθερά, οι ταξικές ανισορροπίες στο εσωτερικό των κρατικών και περιφερειακών σχηματισμών γιγαντώνονται. Παράλληλα, η γκετοποίηση μεγάλων κομματιών του κόσμου έχει ήδη μεταφερθεί και εντός των ανεπτυγμένων χωρών.

Επιπρόσθετα, οριοθετικά ως προς τη γενικευμένη κρίση αντιπροσώπευσης λειτουργεί ένα σχετικά σύγχρονο, πρωτόγνωρο φαινόμενο. Πρόκειται για την παγιοποίηση ενός ανταγωνιστικού δυϊσμού -που δεν μπορεί να ερμηνευτεί μόνο με τον ανταγωνισμό ανάμεσα στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και στη μεγάλη ιδιοκτησία- εντός της κάθε αστικής τάξης, των κέντρων εξουσίας ακόμα και εντός μιας χώρας (κορυφαίο παράδειγμα οι ΗΠΑ) – φαινόμενο, που παράλληλα με τους επικίνδυνους ανταγωνισμούς των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, παράλληλα με την κρίση ηγεμονίας τους, παράγει απρόβλεπτα και εξαιρετικά επικίνδυνα κρισιακά φαινόμενα.

Αυτή η κρίση αντιπροσώπευσης, όμως, εντοπίζεται και στο εσωτερικό της παγκόσμιας εργατικής τάξης, και πάλι στη βάση ενός πρωτόγνωρου δυϊσμού, όπου τμήματά της αναπαράγονται εις βάρος άλλων τμημάτων της σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο – σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για ένα φαινόμενο που δυσχεραίνει κατά πολύ τη δόμηση μιας διεθνικής – προοδευτικής τοποθέτησης στα ζητήματα της κρίσης γενικά, μα και σε εκείνα που άπτονται του εθνικού ζητήματος ειδικότερα.

Έτσι, ενώ το διεθνές επαναστατικό κίνημα άλλοτε κλυδωνιζόταν από εξαντλητικές -αλλά γόνιμες και αποτελεσματικές- διαμάχες γύρω από το εθνικό ζήτημα, σήμερα η ανάπτυξη των αντιθέσεων γύρω από αυτό, όσο οριακές και κρίσιμες και αν είναι, αφήνονται εξ ολοκλήρου στην πρωτοβουλία των τυφλών και ανεξέλεγκτων παραγώγων της κεφαλαιοκρατικής αντίθεσης: παγκοσμιοποιητική διαδικασία – επιστροφή στο έθνος-κράτος.

Είναι αληθινά αποκαρδιωτικό το γεγονός ότι όλες σχεδόν οι απαντήσεις σε αυτήν την αντίθεση δίνονται από δεξιά, αντιδραστική σκοπιά παντού στον κόσμο. Είτε από τον ένα είτε από τον άλλο πόλο της αντίθεσης, νομοτελειακά οι απαντήσεις συσσωρεύουν ακόμα μεγαλύτερα εμπόδια και απειλές.

Εντούτοις είναι γεγονός ότι η παγκοσμιοποιητική κίνηση της Ιστορίας, παράλληλα με τις συγκρούσεις της, αποτελεί ένα βήμα της ανθρώπινης εξέλιξης, οξύνοντας σε πανανθρώπινο επίπεδο την αντίθεση ανάμεσα στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνατοτήτων και σχέσεων. Με θλιβερούς αυτοματισμούς υποτίμησης της αξίας και των φορέων της εργασίας, με άδικους, επικίνδυνους για τον πλανήτη όρους -αλλά και ενέχοντας όλες τις δυνατότητες για μια αντίστροφη εκμετάλλευση τους- με την ανατροπή των όρων αναπαραγωγής της.

Αν κάποτε η σοσιαλιστική επανάσταση σε εθνικό επίπεδο διεκδικήθηκε και επιβίωσε για ένα σύντομο ιστορικό διάστημα μέχρι την ήττα της, σήμερα, με τους υπάρχοντες όρους του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας, καθίσταται φανερό, ότι, πρώτον, κάτι τέτοιο είναι αδύνατο -εξάλλου, όπως στην φύση, έτσι και στην ιστορική εξέλιξη, κλειστά συστήματα δεν υπάρχουν -και, δεύτερον, ότι η υπεράσπιση του έθνους – κράτους λειτουργεί απόλυτα αντιδραστικά ως προς τις αναγκαίες διεθνικές συμμαχίες αντίστασης στη νεοφιλελεύθερη κυριαρχία. Γι’ αυτό και αντίστοιχα φαινόμενα εγγράφονται εύκολα στους διεθνείς ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, όπως αυτοί προχωράνε παράλληλα με την εξομοίωση προς τα κάτω των τριών βασικών ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων: Αμερικάνικο μοντέλο – μοντέλο Κίνας – ευρωπαϊκός σχηματισμός.

Άλλοτε τα κινήματα με εθνοκρατική κατεύθυνση υπήρξαν απότοκα του ρομαντισμού, των αντι-αποικιακών αγώνων και των κεφαλαιοκρατικών συμφερόντων. Σήμερα η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση επεκτείνει με τα δομικά αποδιαρθρωτικά της χαρακτηριστικά τα προβλήματα της εθνικής συνείδησης ή/και ολοκλήρωσης. Το βασικό καθήκον των επαναστατικών ιδεών παραμένει η σφυρηλάτηση ενός νέου διεθνισμού και μίας νέας στρατηγικής για μία περιφερειακή, καταρχάς, σύγκλιση, εφόσον μόνο μεγάλες κρατικές οντότητες μπορούν να αντέξουν την πίεση των πανίσχυρων κέντρων εξουσίας.

Ιδιαίτερα για την Ελλάδα: η κρίση ταυτότητας του νεοελληνικού κοινωνικού σχηματισμού στη μνημονιακή του περιδίνηση -και με ανανεωμένες τις πρωτογενείς καθυστερήσεις ως προς τις διαδικασίες της εθνικής της ολοκλήρωσης, εξαρχής τόσο προβληματικές, όπως και σε ολόκληρη την Βαλκανική άλλωστε- δεν μπορεί να ιδωθεί πέρα από την αντικειμενική εμπλοκή της χώρας στις γεωπολιτικές – οικονομικές αντιθέσεις των βασικών ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων.

Το μερίδιο που αναλογεί στον ελληνικό λαό είναι η διεκδίκηση, καταρχάς, μίας αξιοπρεπούς θέσης στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, με κατεύθυνση την ειρήνευση και τη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο – με δημοκρατικό, προοδευτικό πρόσημο.

Δεν είναι αυτονόητη ούτε και εύκολη αυτή η κατάκτηση, δεν είναι ακόμα μία αυτόνομη διαδικασία, μα είναι κομβική και αναγκαία, πολύ περισσότερο που η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά δυτικά του πολέμου και μιας δομικής γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης. Αυτό το νόημα είχαν οι τρεις εκλογικές επιβεβαιώσεις της Αριστεράς το 2015, αυτό εξακολουθεί να έχει η υπεράσπιση της κυβέρνησης της Αριστεράς.

πηγή: Ενθέματα Αυγής

Posted in Αναλύσεις | Leave a Comment »

Η ελληνικότητα της Μακεδονίας και οι Σκοπιανοί

Posted by eamgr στο 31 Ιανουαρίου, 2018

του Βασίλη Ραφαηλίδη 

Από ιστορικής απόψεως, την ελληνικότητα της Μακεδονίας δεν την αμφισβήτησε ποτέ κανείς στα σοβαρά. Το αρχαίο και ένδοξο κράτος των Μακεδόνων ήταν όντως ελληνικό. Αυτό που αμφισβητούν οι Σκοπιανοί είναι το δικαίωμα της μονοχρησίας του ονόματος Μακεδονία.

Δηλαδή του ονόματος μιας περιοχής τα σαφή γεωγραφικά και εθνολογικά όρια της οποίας είναι απολύτως αδύνατο να καθοριστούν, δεδομένου ότι οι αρχαίοι λαοί δεν είχαν σύνορα, με τη νομική έννοια που έχει ο όρος σήμερα.χαρτης

Στην αρχαιότητα, τα σύνορα ήταν πάντα φυσικά: αδιάβατοι ποταμοί, απάτητα όρη και πάσης φύσεως φυσικά εμπόδια, που υποχρέωναν τους λαούς να αναπτύξουν τις πολιτιστικές τους ιδιομορφίες, και συνεπώς να εμφανιστούν ως ευδιάκριτες εθνότητες, κατ’ αρχήν εντός φυσικά καθορισμένων γεωγραφικών ορίων, απ’ τα οποία θα μπορούσαν, βέβαια, να ξεφύγουν με τους αποικισμούς και τις μεταναστεύσεις, αλλά όταν ήδη η εθνική συνείδηση είχε ήδη διαμορφωθεί στην αρχική εθνική κοιτίδα. Αν αυτό δε συμβεί, τότε μια ομάδα μεταναστών ή αποίκων, δημιουργεί καινούργια, δική της εθνική συνείδηση.

Όπου τα φυσικά εμπόδια δεν αποτελούσαν πρόβλημα είτε γιατί δεν υπήρχαν καν είτε γιατί η πείνα, η επιμονή, ή η ανάπτυξη του πολιτισμού τα καταργούσαν εύκολα, τα σύνορα ήταν εκεί που ήταν οι φρουροί των συνόρων: Οι Βόλχοι (Βλάχοι) κατά τα ύστερα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι Ακρίτες στη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, οι Κοζάκοι στη Ρωσική Αυτοκρατορία των Τσάρων. Αν οι φρουροί των συνόρων υποχωρούσαν, υποχωρούσαν μαζί τους και τα σύνορα. Η νομική έννοια των συνόρων, δηλαδή οι συμφωνίες που γίνονται ανάμεσα σε γειτονικά κράτη για το πού τελειώνει το ένα και πού αρχίζει το άλλο και η συνακόλουθη χάραξη διαχωριστικών γραμμών επί του χάρτου, είναι υπόθεση πάρα πολύ μεταγενέστερη.

Να, λοιπόν, γιατί είναι απολύτως αδύνατο να οριστούν τα γεωγραφικά όρια της Μακεδονίας. Η ιστορία της περιοχής που φέρει αυτό το ιστορικό όνομα είναι τόσο παλιά και τα φυσικά ή στρατιωτικά της όρια έχουν αλλάξει τόσες πολλές φορές απ’ το 1000 π.Χ. μέχρι σήμερα, που κανείς πια δεν ξέρει τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από γεωγραφικής και εθνολογικής απόψεως. Άλλα ήταν τα όριά της και οι λαοί της επί Φιλίππου, άλλα επί Μεγάλου Αλεξάνδρου, άλλα στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, άλλα στα χρόνια της τουρκικής κατάχτησης, άλλα στην πριν τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων (1913) περίοδο, και άλλα σήμερα. Όπως όλα τα σύνορα, αλλά περισσότερο απ’ όλα στην Ευρώπη αυτά της Μακεδονίας είναι εξόχως «ελαστικά», και κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποια περιοχή θα ονομάζουν Μακεδονία οι γεωγράφοι της τρίτης χιλιετίας που έρχεται.

Τα παραπάνω σημαίνουν πως η σημερινή ελληνική Μακεδονία είναι μέρος μόνο μιας ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής, που αναμφισβήτητα περιλαμβάνει και την περιοχή των Σκοπιών, αφού ήταν κι αυτή Μακεδονία, τόσο κατά την ελληνική αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο, όσο και κατά την περίοδο της τουρκικής κατοχής των Βαλκανίων.

Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι να καταλάβουμε τι είναι και τι δεν είναι Μακεδονία από ιστορικής και γεωγραφικής απόψεως (το πρώτο το ξέρουμε, το δεύτερο δε θα το μάθουμε ποτέ με ακρίβεια), αλλά ποιοι είναι και ποιοι δεν είναι Μακεδόνες. Φυσικά, για τους σημερινούς Μακεδόνες της σημερινής ελληνικής Μακεδονίας δε γεννάται πρόβλημα. Είναι Μακεδόνες γιατί είναι Έλληνες και γιατί κατοικούν σε μια περιοχή όπου πάντα υπήρχαν Έλληνες. Η λέξη Έλλην είναι έννοια γένους, όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης. Η λέξη Μακεδών είναι έννοια είδους, πάλι κατά τον Αριστοτέλη. Μ’ άλλα λόγια η έννοια Έλλην είναι ευρύτερη της έννοιας Μακεδών. Δεν είναι όλοι οι Έλληνες Μακεδόνες, αυτό είναι αυτονόητο.

Από πολιτιστικής και όχι γεωγραφικής ή ιστορικής απόψεως, οι Μακεδόνες δεν μπορεί παρά να είναι Έλληνες. Όσοι Μακεδόνες μετέχουν του ελληνικού πολιτισμού, δεν μπορεί παρά να είναι και σήμερα Έλληνες, όπως ήταν πάντα από πολιτιστικής απόψεως, το τονίζω. Συνεπώς, Μακεδόνες δεν είναι αυτοί που κατοικούν σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, τα όρια της οποίας είναι ευμετάβλητα κατ’ ανάγκην, αλλά αυτοί που μετέχουν σ’ έναν συγκεκριμένο πολιτισμό, που λέγεται μακεδονικός, και που σαν τέτοιος δεν μπορεί παρά να είναι ελληνικός κατά κύριο λόγο.

Όμως, η λέξη Ελλάδα, με μια γεωγραφική έννοια, δεν είναι ούτε έννοια γένους ούτε έννοια είδους σε σχέση με τη λέξη Μακεδονία. Διότι, το είπαμε, καμιά γεωγραφική έννοια δεν παραμένει σταθερή. Αλλά και γιατί κανένας τόπος δεν γεννάει άλλον τόπο, έτσι αυτόματα και ερήμην των ανθρώπων που κατοικούν σ’ αυτόν. Η σημερινή Ελλάδα και η σημερινή ελληνική Μακεδονία, από γεωγραφικής απόψεως δεν είναι όμοιες με τις περιοχές που στην αρχαιότητα ονομάζονταν έτσι. Ενώ δεν έχουμε ιδέα ποια θα είναι η γεωγραφική τους μορφή στο μέλλον. Όμως, ξέρουμε σαφώς τι είναι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός.

Και η απόφανσή μας για την ελληνικότητα μιας γεωγραφικής περιοχής δεν μπορεί παρά να γίνεται βάσει πολιτιστικών και όχι γεωγραφικών παραμέτρων. Άλλωστε, από εθνικής απόψεως συμφέρει να χρησιμοποιούμε μόνο τις πολιτισμικές παραμέτρους, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει μέχρι πού μπορεί να φτάσει στο μέλλον ο ελληνικός πολιτισμός. Εκτός κι αν αναμένουμε παραπέρα συρρίκνωσή του, οπότε για την υποστήριξη των «εθνικών μας συμφερόντων», καταφεύγουμε στα ασταθή γεωγραφικά και τα βλακώδη αιματολογικά επιχειρήματα.

Το όνομα Μακεδονία που χρησιμοποιούν οι Σκοπιανοί για τη Δημοκρατία τους, δεν το πρωτοχρησιμοποίησε ο Τίτο. Μακεδονία ονόμαζαν οι Τούρκοι μια ευρύτατη περιοχή που εκτός της ελληνικής περιλάμβανε και την περιοχή των Σκοπιών, καθώς και ένα κομμάτι της Βουλγαρίας. Από την αρχαιότητα και μέχρι την επιτυχή για τους Έλληνες και τους Σέρβους έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 δεν υπήρχε πρόβλημα ελληνικής, ή βουλγαρικής, ή σερβικής Μακεδονίας, για τον απλό λόγο πως ολόκληρη αυτή η περιοχή περνάει αδιαλείπτως απ’ τη μία (πολυεθνική) αυτοκρατορία στην άλλη. Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή κι απ’ αυτήν στην Οθωμανική. Οι εν λόγω αυτοκρατορίες δεν είχαν κανέναν λόγο να καθορίσουν είτε τα ιστορικά, είτε τα γεωγραφικά, είτε τα πολιτιστικά όρια αυτής της συγκεκριμένης περιοχής, όπως και οποιασδήποτε άλλης εντός των ορίων τους. Το πρόβλημα, λοιπόν, προέκυψε με τον καθορισμό των συνόρων των βαλκανικών κρατών το 1913, ύστερα απ’ την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το κομμάτι της μέχρι τότε ενιαίας, ας την πούμε έτσι, «τουρκικής» Μακεδονίας που πέρασε στη Σερβία το 1913, ονομαζόταν από τότε, είτε Παλαιά Σερβία, είτε Άνω Μακεδονία. Και κανείς Έλληνας τότε δε διαμαρτυρήθηκε για τη χρήση του ονόματος Μακεδονία, προκειμένου για την καινούργια επαρχία της ήδη αυτόνομης Σερβίας. Γιατί στη σέρβική πλευρά ζούσαν ακόμα πάρα πολλές χιλιάδες Ελλήνων. Συνεπώς, από πολιτιστικής απόψεως, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, η σέρβική (γεωγραφικά) Μακεδονία ήταν ελληνική (πολιτιστικά), πράγμα που δημιουργούσε την ελπίδα πως θα ήταν δυνατό κάποτε να γίνει και γεωγραφικά ελληνική.

Όμως, με τον καθορισμό των συνόρων το 1913, οι ελληνικοί πληθυσμοί της Βουλγαρίας και της Σερβίας και οι σλαβικοί της Ελλάδας, είτε ανταλλάσσονται, είτε περνούν σιγά σιγά απ’ την άλλη πλευρά των συνόρων. Επί Οθωμανών, όλοι αυτοί ζούσαν σε μια ενιαία περιοχή, που ήταν τούρκικη. Με την μετακίνηση των πληθυσμών, το εθνολογικό πρόβλημα, εν πολλοίς αλλά όχι εντελώς, λύνεται αυτόματα, όπως γίνεται πάντα όταν προκύπτουν καινούργια σύνορα. Που, λίγο ως πολύ, είναι πάντα αυθαίρετα, γιατί είναι αδύνατο να χωριστεί ένας τόπος με ακρίβεια, βάσει εθνολογικών δεδομένων. Άλλωστε, πρόβλημα συνόρων προκύπτει μόνο όταν μια εθνότητα οργανώσει το δικό της κράτος, όπως έχει δικαίωμα βάσει του Διεθνούς Δικαίου, πράγμα που, ωστόσο, μπορεί να μην το διεκδικήσει ποτέ. (Η έννοια κράτος είναι νομική, η έννοια έθνος είναι πολιτιστική, η έννοια χώρα είναι γεωγραφική).

Το πρόβλημα, λοιπόν, με το όνομα Μακεδονία υπάρχει απ’ το 1913 και όχι απ’ το 1945 που ο Τίτο εγκαθίσταται στην εξουσία και, για λόγους δικής του πολιτικής σκοπιμότητας, δημιουργεί την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας, που μέχρι τότε ήταν περιφέρεια της Σερβίας και από πολλούς λεγόταν Μακεδονία. Οι Έλληνες δημαγωγοί ψεύδονται ασύστολα όταν λεν πως δεν μπορούσαν να θέσουν θέμα ονόματος ούτε το 1945 ούτε αργότερα. Διότι, λέει, ο Τίτο ήταν και κομμουνιστής και δικτάτωρ. Και διότι, επιπροσθέτως, ήταν ένας φιλοδυτικός που έπρεπε να τον καλοπιάνουμε και να του κάνουμε τα χατίρια, έτσι που μπήκε καρφί στο μάτι του Στάλιν.

Όμως, ξέρετε γιατί δεν μπήκε θέμα ονόματος τότε; Διότι η Ελλάδα, όπως και η Δύση άλλωστε, πίστευε πως τα κομμουνιστικά καθεστώτα όπου νάναι είτε καταρρέουν, είτε διαλύονται με επέμβαση έξωθεν, οπότε μια ανακατανομή των εδαφών στην περιοχή, σε όφελος της Ελλάδας, ήταν πολύ πιθανή. Δηλαδή, απ’ το 1945 και μετά η ελληνική διπλωματία σιωπά για το όνομα Μακεδονία ακριβώς για τον ίδιο λόγο που σιωπούσε από το 1913 μέχρι το 1945.

Πάντα καιροσκόποι οι Έλληνες διπλωμάτες και πάντα ανίκανοι να χαράξουν πολιτική που να ξεπερνάει πρόβλεψη εξαμήνου, κάνουν την πάπια και περιμένουν τις εξελίξεις. Που ήρθαν αλλά πάρα πολύ καθυστερημένα. Και το σημαντικότερο, με μια διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών καθεστώτων από μέσα κι όχι απ’ έξω. Δηλαδή, όχι με μια άμεση επέμβαση των δυτικών, οπότε αυτοί θα μπορούσαν να επιβάλουν όρους και να κάνουν περίπου ό,τι θέλουν με την ανακατανομή των εδαφών, όπως γίνεται πάντα με τους νικητές, αλλά με μια καπιταλιστική διαφοροποίηση των πρώην κομμουνιστικών χωρών.

Τώρα τα πράγματα γίνονται δύσκολα για τους δυτικούς. Που τρέχουν να επωφεληθούν κατ’ αρχήν διά της διπλωματικής οδού και μετά, διά της στρατιωτικής. Μπορεί τα πράγματα να διαφοροποιηθούν κυρίως διά της στρατιωτικής οδού στο προσεχές μέλλον, αλλά προς το παρόν βρισκόμαστε στο κλασικό στάδιο του καθορισμού ζωνών επιρροής στην ευρύτατη περιοχή των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Όσο για την Ελλάδα, αυτή περιμένει τον επόμενο ενδοκαπιταλιστικό πόλεμο για να πάρει κανένα κοψίδι δίκην δώρου για την, μάλλον συμβολική συμμετοχή της σ’ αυτόν. Που, βέβαια, δεν είναι για αύριο, είναι για μετά το 2000 υποθέτω.

Θα πείτε ίσως, πώς θα ήταν δυνατό να προβλέψει η ελληνική διπλωματία τις εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία; Το πρόβλημα είναι σχετικά απλό, με την προϋπόθεση πως οι διπλωμάτες μας θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν την ιστορία της Γιουγκοσλαβίας με τα εθνολογικά και ιστορικά δεδομένα ενός κράτους κατά το μάλλον ή ήττον τεχνητού, που προέκυψε το 1918, κατ’ αρχήν ως βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων που μόνο το 1929 θα πάρει το όνομα Γιουγκοσλαβία. Που, άλλωστε, το σοφίστηκαν Γερμανοί και όχι Γιουγκοσλάβοι ιστορικοί. Και που σημαίνει Νοτιοσλαβία, δηλαδή χώρα των Νότιων Σλάβων. Αυτό το όνομα το επεξεργάστηκαν εθνολογικά και ιστορικά πρώτοι οι Κροάτες απ’ τους Νότιους Σλάβους, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν πως όλοι οι σλάβικοι πληθυσμοί της περιοχής πρέπει να ενωθούν σε ένα κράτος, προκειμένου να γλυτώσουν από τις εναλλασσόμενες κατακτήσεις της Κροατίας και της Σλοβενίας κυρίως από τους γείτονες κεντροευρωπαίους.

Όμως οι Νότιοι Σλάβοι (Γιουγκοσλάβοι) δεν είναι μια σαφής, ενιαία εθνότητα, είναι μια ομάδα υποεθνοτήτων, που οι σλαβολόγοι τους λεν έτσι για να τους ξεχωρίζουν από τους ανατολικούς (Ρώσοι κ.λπ.) και από τους κεντρώους, ή βορειοδυτικούς Σλάβους (Τσεχοσλοβάκοι, Πολωνοί). Δεν υπήρξε ποτέ στην περιοχή αυτή ενιαία εθνική συνείδηση, και τα προβλήματα φάνηκαν με τη δημιουργία της Γιουγκοσλαβίας. Που ευθύς αμέσως υποχρεώνεται να καταφύγει στη βασιλική δικτατορία για να διατηρήσει τη συνοχή της, που παίζονταν κάθε μέρα, κυρίως εξαιτίας των αποσχιστικών τάσεων των Κροατών, δηλαδή αυτών ακριβώς που έκαναν τα περισσότερα για την ένωση των Νότιων Σλάβων. Στους οποίους εντελώς λανθασμένα συναριθμούσαν οι φρέσκοι τότε Γιουγκοσλάβοι και τους Βούλγαρους, που όμως την κοπάνησαν απ’ τις διασκέψεις πριν παρθούν οι τελικές αποφάσεις για την ένωση των Νότιων Σλάβων σε ένα ενιαίο κράτος υπό το όνομα Γιουγκοσλαβία (Νοτιοσλαβία).

Τη δικτατορία του βασιλιά, που θα πληρώσει με τη ζωή του την ένωση των Νότιων Σλάβων, διαδέχεται ατάκα η δικτατορία του Τίτο. Μετά το θάνατό του όλοι πια ξέρουν πως η Γιουγκοσλαβία θα διαλυθεί. Και όλοι πλην των Ελλήνων σχεδιάζουν την πολιτική τους πολύ έγκαιρα με βάση τη σίγουρη διάλυση. Που η Ελλάδα, απλώς την απεύχεται. Ίσως να έγιναν και δεήσεις για να βάλει ο Θεός (των Ελλήνων) το χέρι του ώστε να προκόψει καμιά μετατιτοϊκή στρατιωτική δικτατορία. Αλλά, δυστυχώς για την ελληνική διπλωματία, δεν προέκυψε. Για την ελληνική διπλωματία προέκυψε το διπλωματικό πρόβλημα του ονόματος! Που η ίδια δημιούργησε. Αν όχι απ’ το 1913 που η Σερβία ενσωματώνει την περιοχή των Σκοπιών, αν όχι απ’ το 1918 που εμφανίζεται η ένωση, τουλάχιστον απ’ το 1929 που εμφανίζεται το όνομα Γιουγκοσλαβία και μαζί του η δικτατορία, η ελληνική διπλωματία, αν υπήρχε, θα έπρεπε να ξέρει πως η Γιουγκοσλαβία θα καταρρεύσει μαζί με τη δικτατορία, είτε τη βασιλική, είτε την τιτοϊκή.

Άλλωστε, όλος ο κόσμος ήξερε πως τα Σκόπια δεν είναι Γιουγκοσλαβία, είναι Βουλγαρία κατ’ ουσίαν, και συνεπώς θά δημιουργηθεί εκεί μια ιδιάζουσα κατάσταση μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας. Η Σερβία ούτε καν κουνήθηκε να περισώσει τα Σκόπια. Και έτσι, οι Σκοπιανοί δεν ξέμειναν μόνο από προστάτη, όπως ήταν ο Σέρβος βασιλιάς ή ο Τίτο, ξέμειναν και από όνομα. Το όνομά τους είναι η ψυχή τους! Διότι οι πολλές εθνότητες (Σέρβοι, Αλβανοί, Βούλγαροι, Έλληνες) που κατοικούν στην περιοχή θα βολεύονταν μόνο κάτω από ένα «εθνικό» όνομα που κατ’ ουσίαν θα ήταν γεωγραφικό. Δώστους, λοιπόν, ένα ενοποιητικό των ποικίλων εθνοτήτων γεωγραφικό όνομα και πάρτους το βρακί.

Να γιατί οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν να τους κάνουν δώρο ένα ηχηρό όνομα. Για να μη συνεχιστεί η πολυδιάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όσον αφορά τις επιμέρους πρώην ομόσπονδες και νυν αυτόνομες δημοκρατίες.

 

Από το βιβλίο του Β. Ραφαηλίδη – «Οι λαοί των Βαλκανίων»

 

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Απόπειρα μιας σύντομης πραγματείας περί χρόνου

Posted by eamgr στο 1 Ιανουαρίου, 2018

Χωρίζουμε τον χρόνο σε αριθμημένες κατανομές ημερών, νυχτών, εβδομάδων, μηνών και ετών. Ολόκληρος ο χρόνος-είτε σαν φυσικό μέγεθος, είτε σαν κοινωνικό γεγονός-απαλλοτριωμένος από τις εξουσιαστικές, αποξενωτικές κοινωνικές σχέσεις-παραγωγή, κατανάλωση ή ακόμα και αυτό που οριοθετείται σαν »ελεύθερος χρόνος»-δεν ανήκει στα άτομα γενικά. Δεν ανήκει σε κανέναν ξεχωριστά.dali

Ο κυκλικός χρόνος των νομαδικών λαών που σαν ανώτερη εξέλιξη τους σημειώνουμε τις γιορτές αφιερωμένες στα φυσικά φαινόμενα, ή ακόμα ο κυκλικός χρόνος των ανατολικών θρησκειών που προϋποθέτει και προβλέπει την αιωνιότητα, εξελίχθηκε στον γραμμικό χρόνο των μονοθεϊστικών θρησκειών, όπου η εξέλιξη νοείται σαν μία διαδικασία με αρχή (την θεϊκή χρονική στιγμή απαρχής του κόσμου) και ένα εσχατολογικό τέλος, που θα συμβεί και αυτό κάποια χρονική στιγμή και που νοηματοδοτεί με αλλοτριωτικούς, αρνητικούς όρους ολόκληρο τον ενδιάμεσο βίο: Την ανθρώπινη ιστορική κίνηση και τον κάθε συνθλιβόμενο από αυτήν την μυλόπετρα ατομικό βίο.

Όπως συμβαίνει και σε όλες τις μεγάλες εξελικτικές τομές στην πορεία του ανθρώπου στον χωροχρόνο, όπου η μία περίοδος υπεισέρχεται λαθραία στην επόμενη, σημάδια της κυκλικής αντίληψης του χρόνου εντοπίζονται σαφώς και μέσα στον γραμμικό χρόνο. Ο διαλεκτικός χρόνος, ο χρόνος της κλασικής φιλοσοφίας στην ανώτερη εξέλιξη της, ορίζεται τελικά και αυτός σε σχέση με την ετερότητα: Αυτό που είναι τώρα, δεν είναι πριν. Εντούτοις ολόκληρη η πορεία του ανθρώπινου είδους, εγκολπώνοντας τις ιδιαίτερες κατακτήσεις σχετικά με την περιοδικότητα ή κατόπιν με την γραμμικότητα του χρόνου, υφαίνει το μεγάλο σχέδιο του παγκόσμιου πνεύματος ορίζοντας πλέον εκείνο τον χρόνο.

Στις σύγχρονες κεφαλαιοκρατικές κοινωνίες τα δυο αυτά βασικά ιστορικά στάδια συγκεντροποιούνται μέσα στην ολοκληρωτική οικονομετρική υπαγωγή ολόκληρου του χρόνου στις πλαστές και άναρχες ορέξεις του κέρδους και του καθορισμού κάθε πτυχής της κοινωνικής αναπαραγωγής-όπου σε αυτές υποβιβάζεται σαν απλό μέσο και ο χρόνος-με κριτήριο τις οικονομικές αναγκαιότητες των ελίτ, οι οποίες αναγκαιότητες νοούνται σαν νέες θεότητες.

Το εύρος και το είδος της εργασίας, της παραγωγής, της κατανάλωσης μετρούν τον χρόνο, και όχι ο χρόνος αυτά. Με την τεχνικοεπιστημονική επανάσταση η ανθρωπότητα απλοποίησε πολλές φυσικές δυσκολίες, όμως απώλεσε το μέτρο των πραγμάτων, την φύση τους-που είναι στοιχείο της και ο ίδιος. Ο στόχος πλέον είναι να εξαγοράσεις, να κερδίσεις χρόνο…μόνο και μόνο για να τον σπαταλήσεις με αποχαυνωτικούς, θλιβερούς όρους στα νέα πεδία άσκησης της συλλογικής δραστηριότητας των εξατομικευμένων καταναλωτών-θυμάτων και θυτών: Το κεφαλαιοκρατικό διαδίκτυο των μεγάλων ταχυτήτων και της ακόμα μεγαλύτερης μοναξιάς.

Στην πραγματικότητα ο άνθρωπος δεν διαθέτει τον δικό του χρόνο σε κανέναν σημείο της σύγχρονης ύπαρξης. Περνά την ζωή του δίχως να αντιλαμβάνεται τον χρόνο σαν ένα αναγκαίο φθοροποιητικό στοιχείο που, όμως, τον οδηγεί στην πραγμάτωση του εαυτού του και των δυνατοτήτων του. Ο χρόνος δεν του ανήκει, όχι με αυτόν τον τρόπο.

Γιορτάζουμε το πέρασμα του χρόνου σε προκαθορισμένες συλλογικές, παγκόσμιες ημερομηνίες. Ουσιαστικά υποκαθιστώντας με αυτή την διαδικασία τον αληθινό χρόνο που δεν κατέχουμε με τον αλλοτριωμένο χρόνο που μετρά τις ζωές μας αντίστροφα, και που μετατρέπεται και εκείνος σε εμπόρευμα.

Η επανοικειοποίηση του χρόνου αποτελεί το τέλος μιας πορείας σύγκρουσης με τους όρους της καθολικής κοινωνικής αλλοτρίωσης. Σε αυτή την πορεία ο κόσμος μπορεί να ανασύρει από την βαθιά του ενστικτώδη μνήμη έναν χρόνο που κυλάει αρμονικά ανάμεσα στους ανθρώπους, ανάμεσα στους ανθρώπους και την φύση, η οποία έτσι μόνο μπορεί να κατανοήσει τον εαυτό της.

Μέχρι τότε απλές, έξω από καθορισμένες διαφημιστικές χρονικές συγκυρίες, μορφές ανάπτυξης της οποιασδήποτε ανθρώπινης, ελεύθερης κατά το δυνατό, δραστηριότητας αποτελούν υπόμνηση αυτής της αναγκαιότητας να κερδίσουμε τον χαμένο μας χρόνο. Που είναι ο βασικά αναλλοτρίωτος εαυτός, με όλες του τις αντιφάσεις.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις | Leave a Comment »

Τα κράτη δεν έχουν φιλίες, έχουν μόνο συμφέροντα

Posted by eamgr στο 19 Οκτώβριος, 2017

Όπως είναι γνωστό, τα κράτη δεν έχουν φιλίες, έχουν μόνο συμφέροντα. Και στον βαθμό που είναι ανεξάρτητα τα διαπραγματεύονται μεταξύ τους.ΣΗΜ

Η ελληνική οικονομία αντιστοιχεί μόλις στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τον προηγούμενο πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Μπαράκ Ομπάμα να δηλώσει τον Νοέμβρη του 2009 ότι η χώρα μας αποτελεί προτεραιότητα της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Στην ίδια συνάντηση του με την Μέρκελ, όπου η Γερμανίδα καγκελάριος χαρακτήρισε σαν κίνηση unfair την υπερβολική πίεση που της άσκησε η αμερικάνικη προεδρία για να διασωθεί εντός ευρώ η Ελλάδα.
Ουσιαστικά η ίδια η ένταξη της χώρας μας στην ΕΕ και κατόπιν στο ευρώ καθοδηγήθηκε από τα υψηλά κλιμάκια του αμερικάνικου υπουργείου εξωτερικών. Σαν μια χώρα μίνι κατάσκοπος, μόνιμη βαλβίδα πίεσης προς την ευρωγερμανική ηγεμονία, στο μαλακό γεωπολιτικό υπογάστριο της ένωσης. Η Ελλάδα πέρασε στο αμερικάνικο στρατόπεδο με την νίκη στον εμφύλιο των »εθνικών δυνάμεων»-νίκη που δεν θα ήταν δυνατή δίχως τις αμερικάνικες βόμβες ναπάλμ, που στόχευαν να καταπνίξουν την πρώτη κομμουνιστική επανάσταση στην Ευρώπη του μεταπολεμικού κόσμου (και την μόνη, καθώς αποδείχθηκε).

Η οικονομική εξάρτηση της χώρας εντούτοις πέρασε σταδιακά -και ιδιαίτερα στα χρόνια της ΟΝΕ και έπειτα-προς την Γερμανία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πολιτική σημασία της Ελλάδας για την Αμερική έπαψε να είναι σε ισχύ. Πολύ περισσότερο εφόσον η Ελλάδα εξακολουθεί να συνορεύει με τις εστίες αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής που σχετίζονται με την αμερικάνικη πολιτική τα τελευταία έξι χρόνια, στην προσπάθεια των ΗΠΑ να περικυκλώσουν τον άξονα Κίνας-Ρωσίας.

Επίσης, η ίδια η μνημονιακή υπαγωγή της Ελλάδας αποτέλεσε ένα κορυφαίο σημείο του νομισματικού πολέμου που ξετυλίγεται ήδη εδώ και δέκα χρόνια. Ήταν ακριβώς τα αμερικάνικα χρηματιστηριακά funds που πατώντας στις αντικειμενικές ελλειμματικές της ελληνικής οικονομίας, καθοδήγησαν το σπιράλ των επιθέσεων που οδήγησαν στην ουσιαστική χρεοκοπία και στην επιτροπεία. Η οποία έβαλε εξάλλου το ΔΝΤ στην Ευρώπη.

Μια αλληλουχία εξελίξεων που συγγενεύει με τις προθέσεις των Αμερικάνων να ελέγξουν τη την γερμανική ηγεμονία στην ιστορικά κρίσιμη ήπειρο, την Ευρώπη. Ένα κούρεμα χρέους της Ελλάδας, και βασικά εν γένει η χαλάρωση της ακαμψίας (και της δύναμης) του ευρώ, αποτελεί την κορωνίδα αυτής της προσπάθειας.

Πέρα από τις άμεσες εμπορικές παραμέτρους της προσέγγισης των ΗΠΑ (σαν μεγαλύτερη εξαγωγέας πολεμικού υλικού), θα πρέπει να κρατήσουμε υπόψιν ότι κάθε ανάμειξη τους σε μία χώρα-ιδιαίτερα με το ρόλο, την θέση και την ιστορία της Ελλάδας-εντάσσεται σε μία γενικότερη στρατηγική: Της επιβεβαίωσης των ζωνών επιρροής. Έτσι που ο κόσμος μας είναι απόλυτα χωρισμένος σε ιμπεριαλιστικές ζώνες επιρροής, ενώ οι εντάσεις, τα πραξικοπήματα και οι πόλεμοι σημαδεύουν την μια μετά την άλλη γωνιά του κόσμου.

Φαντάζει οξύμωρο να ακούγονται από τα χείλη ενός Αμερικάνου προέδρου-και δη του Τραμπ-καλά λόγια για τον Τσίπρα, αλλά ο Τσίπρας είναι μια έτσι και αλλιώς ιδιαίτερη περίπτωση Έλληνα πολιτικού. Έκοψε την συνήθη μεταπολεμική αλυσίδα πολιτικών ηγετών. Δεν αναδείχθηκε από τους ανακυκλούμενους εξουσιαστικούς κύκλους μέσα και έξω από την χώρα. Εκείνο που φαίνεται να κατορθώνει φάνταζε αδιανόητο πριν από τρία χρόνια. Να συγκροτεί τους όρους εξόδου από την μνημονιακή υπαγωγή, επιμερίζοντας τα βάρη στα ανέπαφα από την κρίση, ως τώρα, κοινωνικά στρώματα, καταφέρνοντας επιπλέον σημαντικές τομές στο επίπεδο της διοίκησης, της κρατικής λειτουργίας, της πολιτικής ομαλότητας: Επειδή δεν εξαρτάται από πελατειακές σχέσεις, επειδή, τουλάχιστον, εκπροσωπεί μία έντιμη κυβέρνηση, επειδή τα βάζει με το παρασιτικό αστικό κομμάτι που ευθύνεται για την εξάρτηση, την καθυστέρηση, την χρεοκοπία, σε τελική ανάλυση, της χώρας, σε όλη την μεταπολεμική της πορεία (αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι πρόκειται για την ίδια αστική τάξη που είχε προκαλέσει την αγανάκτηση ακόμα και των Αμερικάνων τοποτηρητών του σχεδίου Μάρσαλ, οι οποίοι δεν είχαν δει ποτέ παρόμοιας έκτασης και έντασης ξεκοκάλισμα των χρημάτων της βοήθειας στα πλαίσια του επεμβατικού τους σχεδίου).

Εκτός από τα Ίμια, όπου οι Αμερικάνοι υπενθύμισαν στον Σημίτη την στρατιωτική τους βαρύτητα για την Ελλάδα, τα τελευταία 20 χρόνια η αμερικάνικη εξωτερική πολιτική παρακολουθεί περισσότερο διακριτικά τις ελληνικές υποθέσεις. Αρκεί να υπάρχει αντίρρηση στις ευρύτερες κινήσεις τους. Εξαίρεση η περίοδος του ΓΑΠ, ο οποίος και αυτός υπέκυψε στις πιέσεις του γαλλογερμανικού άξονα-και αυτή ήταν μια νίκη των ευρωπαϊκών δυνάμεων έναντι των ΗΠΑ- και παραιτήθηκε όταν έβαλε θέμα δημοψηφίσματος-και ουσιαστικά σύνδεσης της δραχμής με το δολάριο.
Είναι γνωστό ότι οι Αμερικάνοι ενεπλάκησαν καθοριστικά-και όχι σίγουρα με ήπιο τρόπο-στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν του δημοψηφίσματος. Οι οποίες κατέγραψαν τους διεθνείς συσχετισμούς δύναμης, με υποχωρήσεις από όλες τις πλευρές. Και φυσικά με τον ελληνικό λαό, την πάλη του, την τόλμη του στο δημοψήφισμα, την όλη προσπάθεια της κυβέρνησης του το 2015-και με στάση πληρωμών-στο διεθνές επίκεντρο.
Αυτή όλη η πορεία του 2015 είναι που ενέγραψε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη, εκεί που ήταν ξεγραμμένη, και τον λαό της στην πρωτοπορία. Δεν πρέπει να έχει προηγούμενο η συχνότητα επαφής του πρωθυπουργού με τους κορυφαίους ηγέτες του κόσμου. Η άσκηση μιας πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής-στα πλαίσια του ότι η κυβέρνηση διερεύνησε τα όρια της σύγκρουσης με την Ευρώπη-αναδεικνύει με τον καιρό μια σειρά από νέα δεδομένα. Εκτός από την πολιτική εκμετάλλευση της θέσης της στον χάρτη-στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, στο ανατολικότερο σύνορο της Ευρώπης, αλλά και σαν προνομιακός συνομιλητής με τον αραβικό κόσμο-η Ελλάδα μπαίνει εκ νέου στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και από την άποψη του εμπορικού, διαμετακομιστικού κόμβου. Ας μην ξεχνάμε ότι η Κίνα εργάζεται πάνω στο σχέδιο της δημιουργίας του νέου δρόμου του μεταξιού, με επενδύσεις 1 τρις δολαρίων, σχέδιο στο οποίο η Ελλάδα αποτελεί κεντρικό παράγοντα.

Εκείνο που συμβαίνει σε οικονομικό επίπεδο είναι ένα ιστορικού χαρακτήρα πέρασμα της ηγεμονίας από την Δύση στην Ανατολή. Σε αυτό το πέρασμα όλα είναι ανοιχτά. Ανταγωνισμοί, τεράστιες κινήσεις κεφαλαίων που προσδιορίζουν τον κόσμο όχι σε έθνη-κράτη, αλλά σε ζώνες επιρροής με βάση τον δικό τους χωροχρόνο. Επιπλέον, πολεμικές απειλές, και περιφερειακές αποσταθεροποιήσεις. Η Ελλάδα είναι κοντά σε όλες αυτές τις εστίες. Ανεξάρτητα με τα σχέδια ή τις ικανότητες της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής, στον βαθμό που απουσιάζει ένας ενεργός διεθνιστικός παράγοντας να στηριχτεί μία κυβέρνηση της Αριστεράς, η μοίρα των λαών της περιοχής είναι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι-και η real politik, μοιάζει αναπόδραστη επιλογή.

Σε κάθε περίπτωση, η υπεράσπιση της Ελλάδας σαν πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή πρέπει να αποτελεί εξ αντικειμένου προτεραιότητα της κυβέρνησης της Αριστεράς, όπως και η καλλιέργεια των όρων για διευρυμένη συνεργασία με τους γειτονικούς της λαούς. Σε αυτή την συγκυρία η οικονομική ανάπτυξη παίζει καθοριστικό ρόλο για όλα τα άλλα ζητήματα. Μόνο που αυτή θα πρέπει να είναι δίκαιη, ισορροπημένη, με έναν ισορροπημένο καταμερισμό στην κατανάλωση, με δημοκρατικό πρόσημο, απαλλαγμένη από το απατηλό περιεχόμενο του κυρίαρχου ιδεολογήματος της »ισχυρής Ελλάδας, αφεντικού των Βαλκανίων», όπως καλλιεργήθηκε τις περασμένες δύο δεκαετίες στο έδαφος της κοινωνικής συμμαχίας της άρχουσας τάξης με μεγάλο κομμάτι των μεσοστρωμάτων.

Το ζύγι του πολέμου γέρνει προς την ειρήνη μόνο αν οι λαοί επαγρυπνούν για αυτήν σε όλα τα επίπεδα-είναι μια υπόθεση που αναφέρεται στο σύνολο της κοινωνίας, και ασφαλώς προηγείται όλων των επί μέρους σχέσεων μιας κυβέρνησης με τις μεγάλες δυνάμεις.

Ανδρέας Μπεντεβής

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή, Επικαιρότητα | Leave a Comment »

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: Η διεθνής κοινότητα και τα πυρηνικά της Βόρειας Κορέας

Posted by eamgr στο 24 Σεπτεμβρίου, 2017

της Φραγκίσκας Μεγαλούδη*

Το μήνυμα είναι απλό: δοκιμάσαμε τα πάντα, τίποτα δεν λειτουργεί και η μόνη λύση είναι να χρησιμοποιήσουμε βία.

Αλλά έκανε πραγματικά η διεθνής κοινότητα ό,τι περνούσε από το χέρι της για να επιλύσει την κρίση στην κορεατική χερσόνησο;8E517016E6E868C244C6CE1DDF2F0905

Μέχρι το 1989, η Βόρεια Κορέα είχε αναπτύξει μια στρατηγική αποτροπής που επικεντρωνόταν στην ανάπτυξη των συμβατικών όπλων ως το κύριο μέσο αποτροπής της απειλής των αμερικανικών πυρηνικών όπλων. Τότε ο Kim Il Sung, είχε υποστηρίξει ότι τα πυρηνικά όπλα δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην κορεατική χερσόνησο λόγω του μικρού μεγέθους της. Το 1985, η ηγεσία της Βόρειας Κορέας εντάχθηκε στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και το 1990 άρχισαν οι συνομιλίες με τη Νότια Κορέα.

Τον Ιανουάριο του 1992, η Βόρεια Κορέα συνάπτει συμφωνία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), η οποία θα επικυρωθεί τον Απρίλιο του ίδιου έτους, παρά τις κυρώσεις που είχαν ήδη επιβληθεί απο τις ΗΠΑ στη βαριά βιομηχανία της Βόρειας Κορέας. Την ίδια χρονιά οι δύο Κορέες θα υπογράψουν την Κοινή Δήλωση Νότου-Βορρά για την αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου. Σύμφωνα με τη δήλωση, και οι δύο χώρες συμφωνούν να μην «δοκιμάσουν, κατασκευάσουν, παράξουν, λάβουν, αποθηκεύσουν, ή χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα» ή να «διαθέτουν εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου».

Λίγους μήνες αργότερα, στις αρχές του 1993, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ισχυρίζονται ότι διαθέτουν στοιχεία ότι η Βόρεια Κορέα παραβίασε τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας και απαιτούν ειδική επιθεώρηση δύο τοποθεσιών που εκτιμάται ότι αποθηκεύουν πυρηνικά απόβλητα. Η Πιονγκγιάνγκ αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση στους επιθεωρητές του IAEA και κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι πιέζουν τους αξιωματούχους του IAEA και των κρατών μελών να εγκρίνουν ψήφισμα που απαιτεί από τη Βόρειο Κορέα να ανοίξει στρατιωτικούς χώρους σε επιθεωρήσεις που δεν σχετίζονται με πυρηνικά. Ανακοινώνει επίσης την πρόθεσή της να αποσυρθεί από τη Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών σε τρεις μήνες.

Μετά από μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων, η κυβέρνηση της Βόρειας Κορέας συμφώνησε να επιτρέψει στα Ηνωμένα Έθνη να συνεχίσουν τις επιθεωρήσεις και ανέστειλε την απόσυρσή της από τη συνθήκη. Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν διαβεβαιώσεις ότι δεν θα απειλήσουν την Βόρεια Κορέα και δεν θα παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.

Την ίδια εποχή, η Βόρεια Κορέα διαπραγματευόταν μια συμφωνία με το Ισραήλ για να τερματίσει τις εξαγωγές πυραύλων στη Μέση Ανατολή σε αντάλλαγμα διπλωματικής αναγνώρισης. Η συμφωνία περιελάμβανε την πώληση ενός ορυχείου χρυσού στο Ισραήλ και μια επένδυση ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων στη Βόρεια Κορέα, με χρήματα απο δωρεές Εβραίων της διασποράς. Ως αντάλλαγμα, η Βόρεια Κορέα θα σταματούσε να προμηθεύει πυραύλους στο Ιράν και θα επαναλάμβανε τις συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Αλλά η κυβέρνηση Κλίντον δεν θέλησε να επιλυθεί η κρίση στην κορεατική χερσόνησο χωρίς την άμεση ανάμειξή της. Λίγους μήνες αργότερα η συμφωνία ακυρώθηκε. Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχθηκαν τον Αύγουστο του 1993 ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται στο σχέδιο του Ισραήλ να επενδύσει στη Βόρεια Κορέα και το πίεσαν να απορρίψει το σχέδιο.

Ακολούθησαν περισσότερες διαπραγματεύσεις και ο Πρόεδρος Jimmy Carter προσκλήθηκε στην Πιονγιάνγκ για να εξασφαλίσει την απελευθέρωση ενός Αμερικανού πολίτη, αλλά και να συνεχίσει τις συνομιλίες με τη Βόρεια Κορέα για το πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτές οι συνομιλίες κατέληξαν στο συμφωνημένο πλαίσιο ΗΠΑ-Βόρειας Κορέας του 1994, βάσει του οποίου η Πιονγιάνγκ δεσμεύτηκε να παγώσει το παράνομο πρόγραμμα όπλων πλουτωνίου με αντάλλαγμα βοήθεια και πολιτική αναγνώριση.

Όπως έγραψε ο Jimmy Carter, «η Πιονγκγιάνγκ ήταν έτοιμη να δεχθεί μια συμφωνία που έληγε το πυρηνικό της πρόγραμμα και προέβλεπε μόνιμη ειρηνευτική συνθήκη για να αντικαταστήσει την προσωρινή κατάπαυση του πυρός του 1953»

Δυστυχώς, αυτό δεν θα συνέβαινε. Αν και η Βόρεια Κορέα είχε σταματήσει να δοκιμάζει πυραύλους μακρύτερης εμβέλειας ή να παράγει όπλα με πλουτώνιο, η συμφωνία κατέρρευσε το 2002, όταν ανέλαβε καθήκοντα ο πρόεδρος Μπους. Μια από τις πρώτες ενέργειές του ήταν να στοχοποιήσει τρεις χώρες – το Ιράκ, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν – τις οποίες κατηγόρησε ότι εξοπλίζονται με όπλα μαζικής καταστροφής και σχηματίζουν τον «άξονα του κακού». Ο επιθετικός μιλιταρισμός της κυβέρνησης Μπους οδήγησε τη Βόρεια Κορέα να συνεχίσει το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα πυραύλων. Τον Ιανουάριο του 2003, η Πιονγιάνγκ εγκατέλειψε τη NPT ως αντίποινα για απόφαση των ΗΠΑ να σταματήσουν τις μεταφορές πετρελαίου που υποσχέθηκαν στη χώρα βάσει του συμφωνηθέντος πλαισίου του 1994. Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι είχαν πληροφορίες που αποδείκνυαν ότι η Βόρεια Κορέα ξεκίνησε μυστική προσπάθεια εμπλουτισμού του ουρανίου, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν παραβίαση του συμφώνου του 1994. Οι New York Times και The Washington Post ανέφεραν ότι η Λιβύη έλαβε ουράνιο που θεωρείται ύποπτο ως Βορειοκορεατικής προέλευσης το 2004. Ωστόσο, σύμφωνα με τον οργανισμό Arms Control Today, ο οποίος έχει έδρα την Ουάσινγκτον «τα στοιχεία δείχνουν, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι το υλικό προέρχεται από τη Βόρεια Κορέα».

Το 2005 επετεύχθη συμφωνία βάσει της οποίας η Πιονγιάνγκ θα εγκαταλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα πυραύλων και θα επιτρέψει διεθνείς επιθεωρήσεις. Ως αντάλλαγμα, η χώρα επρόκειτο να λάβει ρήτρα μη επίθεσης από τις ΗΠΑ, ανθρωπιστική βοήθεια και 50.000 τόνους καυσίμων το 2005 και 900.000 το 2007. Ωστόσο και αυτή η συμφωνία δεν διήρκησε πολύ. Ο Πρόεδρος Μπους απέρριψε την έκθεση των 60 σελίδων της βορειοκορεατικής κυβέρνησης για το πυρηνικό της πρόγραμμα ως ανακριβή, διέλυσε τη διεθνή κοινοπραξία που είχε συσταθεί για να παράσχει τον υπό συζήτηση αντιδραστήρα ελαφρού ύδατος και σκλήρυνε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Βόρειας Κορέας. Τον Σεπτέμβριο του 2005, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν τη Banco Delta Asia στο Μακάο για ξέπλυμα χρημάτων της Βόρειας Κορέας και οι ΗΠΑ έλαβαν οικονομικές κυρώσεις εναντίον της τράπεζας.

Θορυβημένη από τη μαζική εκροή ξένου κεφαλαίου, η κυβέρνηση του Μακάο πάγωσε 24 εκατομμύρια δολάρια που ανήκαν σε κορεατικά συμφέροντα και διέταξε μια ανεξάρτητη έρευνα. Η έρευνα διεξήχθη από την Ernst & Young και την κυβέρνηση του Μακάο. Δεν βρέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία για ξέπλυμα χρήματος, ωστόσο η Banco Delta Asia παρέμεινε στη μαύρη λίστα χωρίς το δικαίωμα να ασκεί οποιαδήποτε συναλλαγή σε δολάρια, κάτι που είχε σοβαρές συνέπειες στην εύθραυστη οικονομία της Βόρειας Κορέας.

Από τότε και εν μέσω διαπραγματεύσεων – οι οποίες εντάθηκαν μετά τις δύο πυρηνικές δοκιμές του 2006 και του 2009 – και την επιβολή κυρώσεων στην οικονομία και το εμπόριο από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (UNSC), η Βόρεια Κορέα σκλήρυνε σταδιακά την στάση της. Η τύχη του Σαντάμ Χουσεΐν και του Μουαμάρ Καντάφι είναι πιθανώς ένας καλός λόγος για τη βορειοκορεατική ηγεσία να συνεχίσει το πυρηνικό οπλοστάσιό της.

Εν τω μεταξύ, η Δύση αποδίδει τις απειλές της Βόρειας Κορέας στην τρέλα των ηγετών της. Ο ρόλος των προκλήσεων των ΗΠΑ σε αυτή την κρίση αναφέρεται σπάνια.

Το επεισόδιο του Απριλίου στο βόρειο κορεατικό σήριαλ ήταν η ανακοινωθείσα αποστολή του αμερικανικού αεροπλανοφόρου Carl Vinson στην Κορεατική Χερσόνησο, η οποία συνοδευόταν από απειλές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινούσαν προληπτική επίθεση ενάντια στο Βορρά εάν η Πιονγιάνγκ διεξήγαγε έκτη πυρηνική δοκιμή. Θεωρήθηκε ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ στην Συρία και η χρήση της «μητέρας όλων των βομβών» στο Αφγανιστάν ήταν ένα άμεσο μήνυμα στη Βόρεια Κορέα. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πολύ γρήγορα διέδωσαν τα νέα των δοκιμών «ξεχνώντας» όμως να αναφέρουν ότι η βόμβα που δοκιμάστηκε  στο Αφγανιστάν είναι μια συμβατική «μηχανή θανάτου» που μπορεί να προκαλέσει τεράστιες απώλειες.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, μόλις δυο μήνες πριν ξεκινήσει η φιλοπολεμική ρητορική, ο υπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Κορέας θα συμμετείχε σε μια συνάντηση στη Νέα Υόρκη με αμερικανούς αξιωματούχους- την πρώτη που θα διεξαγόταν σε αμερικανικό έδαφος από το 2011. Τότε συνέβη η δολοφονία του Kim Jong Nam στη Μαλαισία.

Αν και ποτέ δεν θα μάθουμε όλη την αλήθεια για το ποιός και γιατί τον δολοφόνησε, τα μέσα ενημέρωσης κατηγόρησαν αμέσως τον Kim Jong Un για τη δολοφονία του αδελφού του. Το κίνητρο ήταν ότι ο Ναμ μπορεί να σχημάτιζε εξόριστη κυβέρνηση με την υποστήριξη της Κίνας. Φυσικά, αμέσως μετά τη δολοφονία οι βίζες της βορειοκορεατικής αντιπροσωπείας ακυρώθηκαν και η διοίκηση του Trump το θεώρησε πράξη τρομοκρατίας.

Η ιστορία του θανάτου του εγείρει πολλά σοβαρά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα. Γιατί ο Kim Jong Un να σκοτώσει τον ετεροθαλή αδελφό του σε δημόσιο χώρο, γεμάτο κάμερες και μάρτυρες, χρησιμοποιώντας τοξικό αέριο, ενώ θα μπορούσε να το κάνει πολύ πιο διακριτικά.

Η δολοφονία του Kim Jong Nam είχε πάρα πολλά κενά ακόμη και για τα συστημικά μέσα ενημέρωσης, που δικαιολόγησαν τις ασυνέπειες της ιστορίας υποστηρίζοντας ότι ήταν μια παλαιά διαταγή του Kim Jong Un που πραγματοποιήθηκε όταν οι συνθήκες ήταν κατάλληλες, χωρίς να απαιτείται άμεση έγκριση. Με άλλα λόγια, αυτό που μας λένε είναι ότι ο Kim Jong Un έχει μεν τον απόλυτο έλεγχο αλλά μια τόσο σοβαρή πράξη, όπως η δολοφονία του αδελφού του, θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την άμεση έγκρισή του.

Στις 3 Σεπτεμβρίου η Βόρεια Κορέα πραγματοποίησε την έκτη πυρηνική δοκιμή. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη για όποιον ακολουθεί τις εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα. Από τον Απρίλιο, οι αναλυτές υποστήριζαν ότι η βορειοκορεατική κυβέρνηση προετοιμάζει την έκτη δοκιμή ενώ οι μυστικές υπηρεσίες της Νότιας Κορέας προειδοποιούσαν για την επικείμενη δοκιμή απο τις 26 Αυγούστου. Η δοκιμή δεν αλλάζει ουσιαστικά την κατάσταση στην κορεατική χερσόνησο, είναι όμως άλλη μια σοβαρή κλιμάκωση της κατάστασης που θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Είναι όμως και μια ακόμα ισχυρή ένδειξη ότι πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα συνομιλίες.

Για δεκαετίες, τα συστημικά μέσα ενημέρωσης προετοίμαζαν το έδαφος για να δικαιολογήσουν αλλαγή καθεστώτος με οποιονδήποτε τρόπο στη Βόρεια Κορέα. Η χώρα έχει κατά συρροή απεικονιστεί ως καρικατούρα που οδηγείται από έναν τρελό, με τους βορειοκορεάτες ως έναν πληθυσμό πεινασμένο και σε άγνοια για ό,τι συμβαίνει, αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Το κοινό έχει μάθει να μην αμφιβάλλει για τα νέα που το ταΐζουν. Όπως μαθαίνει να θεωρεί το ενδεχόμενο ενός πυρηνικού πολέμου ως μια λογική λύση στις «προκλήσεις» της Βόρειας Κορέας. Ίσως όμως δεν μας νοιάζει τίποτα από όλα αυτά, μέχρι να οδηγηθούμε σε έναν άλλο πόλεμο, στο όνομα της δημοκρατίας.

Φραγκίσκα Μεγαλούδη είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας του βιβλίου «Στη χώρα των Κιμ: Δύο χρόνια στη Βόρεια Κορέα»

Αναδημοσίευση: https://www.thepressproject.gr/

Posted in Αναλύσεις, Διεθνή | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Δώδεκα χρόνια χωρίς τον Κώστα Κάππο

Posted by eamgr στο 13 Σεπτεμβρίου, 2017

«Τράβα τον δρόμο σου και άσε τους άλλους να μιλάνε»

Κώστας Κάππος

 

Ισως θα μπορούσε και μάλιστα χωρίς κανένα ίχνος υπερβολής να χαρακτηριστεί ο άνθρωπος εκείνος που με κάθε τρόπο συμβόλιζε την επανάσταση του σπάνιου ήθους: άποψη, σκέψη και κυρίως δράση σε όλη την πορεία της ζωής του.

«Ο Κώστας Κάππος δεν υπήρξε ένα οποιοδήποτε “όστρακο” κομματικού βυθού που η πατρωνία της παράταξής του ανέσυρε από το πουθενά στον αφρό του δημοσίου βίου. Ηταν ο ματωμένος αγωνιστής που είχε δώσει σκληρές μάχες στα μαρμαρένια αλώνια του λαϊκού κινήματος. Πρότυπο ήθους και υπόδειγμα συνέπειας στα προσωπικά του πιστεύω, ξεπέρασε κομματικούς ορίζοντες κατακτώντας το ζηλευτό προνόμιο να συμφωνούν με τους αγώνες του ακόμη και όσοι διαφωνούσαν με τις ιδέες του».

Δεν θα μπορούσε να περιγραφεί καλύτερα και με πιο κατατοπιστικό τρόπο η πορεία και η στάση ζωής του Κώστα Κάππου, μέσα από τον πρόλογο του Φοίβου Προύντζου στο βιβλίο «Η επανάσταση που έρχεται» (Εκδόσεις «Αλήθεια», 2007)

Από όλους όσους βρέθηκαν πολιτικά απέναντι, δεν ήταν παρά ελάχιστοι εκείνοι που είχαν να καταθέσουν ή να υποστηρίξουν κάτι αρνητικό για τη ζωή και τη δράση του.

Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα: To 1985 ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ είχε τη δυνατότητα δευτερολογίας. Αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Ανεβαίνει στο βήμα για κάποια προγραμματισμένη ομιλία και αρχίζει μια επίθεση εναντίον των κομμουνιστών για τα «εγκλήματα» του Εμφυλίου, για τα κονσερβοκούτια και για όλα τα γνωστά συμπαρομαρτούντα που ακολουθούν την Αριστερά από το τέλος του Εμφυλίου μέχρι σήμερα και ποιος ξέρει για πόσο ακόμη.

Η συγγνώμη του Μητσοτάκη

Τον αφήνει να τελειώσει την ομιλία του αναμένοντας στωικά. Ηταν άνθρωπος που ήξερε να περιμένει. Υπήρχε και εκείνη η δυνατότητα δευτερολογίας.

Τελειώνει ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας και ανεβαίνει στο βήμα. Τον ευχαριστεί για όλα εκείνα τα «κολακευτικά» περί συμμοριτών και κονσερβοκουτιών λόγια και φτάνει στο κλείσιμο της ομιλίας του: «Αγαπητέ κ. Μητσοτάκη, δεν πρέπει να ξεχνάτε πως εμείς δεν υπήρξαμε ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας του Πέτρουλα». Κλείνει τα χαρτιά του και κατεβαίνει προς τα έδρανα του ΚΚΕ.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν υπουργός Συντονισμού και προσωρινά Εμπορικής Ναυτιλίας στην κυβέρνηση του Γιώργου Νόβα-Αθανασιάδη το 1965. Βγαίνοντας από την αίθουσα της Ολομέλειας, τον περιμένει στο περιστύλιο της Βουλής για να του ζητήσει συγγνώμη και για να απολογηθεί για το «ατόπημά» του.

Στο βιβλίο: Ο «κοινοβουλευτικός Κώστας Κάππος (πιο επίκαιρος από ποτέ) 1974-1989», που κυκλοφόρησε από τα ΕΛΤΑ το 2015, τα παραδείγματα είναι ακόμη περισσότερα.

«Αν αναζητά κανείς τον ορισμό του ήθους της Αριστεράς, θα καταλήξει στον Κώστα Κάππο», Κάρολος Παπούλιας, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

«Ο Κώστας Κάππος ήταν ένα πρότυπο πολιτικού και κατ’ επέκταση πολίτη. Με στέρεες απόψεις, σαφή ιδεολογική κατεύθυνση και με βασικό το στοιχείο της αφοσίωσης, αυτοπεποίθησης στην υπεράσπισή τους», Γιώργος Σουφλιάς, Νέα Δημοκρατία.

«Ο Κώστας Κάππος άφησε βαθιά τα σημάδια του στη Βουλή το διάστημα που συνυπήρξαμε. Συνεπής κομμουνιστής με πολύ καθαρό μυαλό και βαθιά διαίσθηση των πολιτικών εξελίξεων», Γεράσιμος Αρσένης, ΠΑΣΟΚ.

«O Κώστας Κάππος υπήρξε ένας συνεπής υπερασπιστής των απόψεων και των ιδεολογικών τοποθετήσεων της Αριστεράς εντός και εκτός του ελληνικού κοινοβουλίου», Κωστής Στεφανόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

«Τράβα τον δρόμο σου και άσε τους άλλους να μιλάνε». Ετσι συνήθιζε να μας λέει πάντα. Δεν το έβαζε εύκολα κάτω, ακόμη και στην πιο αλλόκοτη δυσκολία.

Ηταν αυτό που κάποιος θα μπορούσε να περιγράψει με την καλή έννοια του όρου «δύσκολος» άνθρωπος. Το πιο χαρακτηριστικό γεγονός ήταν εκείνη η βραδιά του Ιουλίου του 1989, όταν έκανε στη Βουλή τη δήλωση ενάντια στην κυβέρνηση Τζαννετάκη.

Μόνος απέναντι σε όλους εντός του Κοινοβουλίου. Γιατί έξω υπήρξαν χιλιάδες άνθρωποι που ένιωσαν μια ανακούφιση, κρυφή και φανερή για εκείνο το βράδυ.

Αριστεροί και προοδευτικοί άνθρωποι, μεγαλύτερης και κάπως μικρότερης ηλικίας, που ήξεραν χωρίς καμία αμφιβολία ποια ήταν (και συνεχίζει να είναι) η Δεξιά στην Ελλάδα και ποιες καταστροφές είχε προξενήσει στην Ελλάδα του 20ού αιώνα.

Εχοντας συνυπολογίσει βαθιά μέσα του, έστω και ασυναίσθητα, εκείνη την επίκληση του Νίκου Μπελογιάννη τα ξημερώματα της 30ής Μαρτίου 1952, όταν τον ξύπνησαν για να τον πάνε στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Μιλώντας για εκείνο τον «καθαρό αέρα», που στην περίπτωσή του, αναφορικά με την κίνηση εκείνης της βραδιάς του Ιουλίου, δεν ήταν παρά ο συμβολισμός της διατήρησης για αξιοπρέπεια και ελπίδα της Αριστεράς στην Ελλάδα.

Διαπνεόμενος από έναν ρεαλισμό που κάποιος θα μπορούσε να τον χαρακτηρίσει ακόμη και ρομαντικό. Εχοντας όμως βαθιά επίγνωση -και καμία άγνοια- των συσχετισμών και της πραγματικότητας, κάνει αυτό που εκείνος θεωρεί επαναστατικό.

Συγκρούεται με τον «νεκρό» χρόνο και τη «στιγμή», δημιουργώντας έναν δίαυλο επαφής με χιλιάδες ανθρώπους, διαμορφώνοντας μια διαφορετική διάσταση για την Αριστερά της ήττας την εποχή εκείνη.

Στην κίνηση εκείνης της νύχτας, σημειώθηκε μια νίκη μέσα σε ένα περιβάλλον ήττας. Μια νίκη που ήταν παράλληλα στην «πεσμένη» Αριστερά, ανοίγοντας κάποιους μικρούς-ελάχιστους δρόμους.

Κόντρα στα παλιά και φθαρμένα όπλα της, θεωρώντας δεδομένη την επαναστατική της συνέχεια. Αναζητώντας νέα όπλα, που ακόμη και στις πιο μαύρες συνθήκες θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για εκείνο το ξεκίνημα της μιας φοράς, που θα είναι πιο δυνατό «σε όλα».

Μετά τη φυλακή

Την ώρα που βγαίνει από τον Κορυδαλλό τον Ιούλιο του 1974                                                           (Την ώρα που βγαίνει από τον Κορυδαλλό τον Ιούλιο του 1974)

Τα βασανιστήρια στη χούντα ήταν σκληρά, φανερώνοντας τα κτηνώδη ένστικτα των βασανιστών του. Ηθελαν να τελειώσουν μαζί του. Φυσικά, πολιτικά και κυρίως ηθικά. Δεν μπόρεσαν όμως να τα καταφέρουν. Ηξερε πολύ καλά και από την αρχή τι ήθελε και γιατί το ήθελε.

Σε ηλικία εννέα χρόνων είχε δει κάποιους παρακρατικούς στο χωριό του (Ορεινή Αργολίδα) να βασανίζουν κάποιον που ήταν φίλα προσκείμενος στο ΕΑΜ κι αυτός να τους ζητάει συγγνώμη. Τότε, του γεννήθηκε η ανάγκη και αποφάσισε βαθιά μέσα του πως δεν θα τους ζητήσει ποτέ συγγνώμη.

Μαζί με τον Μουστακλή και τον Οπρόπουλο ήταν από τους χειρότερα βασανισμένους πολιτικούς κρατούμενους κατά τη διάρκεια της χούντας. Κάτι που δεν σκέφτηκε ποτέ στη ζωή του να εξαργυρώσει.

Μεταξύ σοβαρού και αστείου, ο παλιός καθηγητής του στη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά, Θανάσης Κανελλόπουλος, όταν ξανασυναντήθηκαν αργότερα στη Βουλή, ως βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας ο ένας και του ΚΚΕ ο άλλος, του πρότεινε να τα παρατήσει όλα, να πάει στη Νέα Δημοκρατία να γίνει υπουργός και ό,τι άλλο. Η συζήτηση, πάντα μεταξύ σοβαρού κι αστείου, έγινε στο περιστύλιο έξω από την αίθουσα της Ολομέλειας. Τον χτύπησε στην πλάτη και συνέχισε τον δρόμο του προς τα γραφεία του ΚΚΕ στη Βουλή. Ακόμη και βουλευτής δεν είναι ξεκάθαρο εάν ήθελε να γίνει. Βγαίνοντας από τη φυλακή, ήξερε πως ήθελε να γράφει, να μελετάει και να ασχολείται με την όποια κομματική δουλειά.

Ηξερε πως το βουλευτιλίκι δεν ήταν κάτι που εξέφραζε τον ίδιο. Οχι πως φοβόταν. Κάθε άλλο. Τις απόψεις αυτές, χωρίς να υπάρχει τεκμηρίωση, πιθανώς να τις είχε εκφράσει και «εντός των τειχών».

Τελικά όμως… τα πράγματα ήρθαν διαφορετικά και έγινε βουλευτής από το 1974 μέχρι το 1989. Αρχικά με την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ενωμένης Αριστεράς μαζί με τους Χαρίλαο Φλωράκη, Γρηγόρη Φαράκο, Μίνα Γιάννου, Δημήτρη Γόντικα από την πλευρά του ΚΚΕ. Τον Λεωνίδα Κύρκο και τον Μπάμπη Δρακόπουλο από την πλευρά του ΚΚΕ Εσωτερικού και από την πλευρά της ΕΔΑ ο Ηλίας Ηλιού. Την τελευταία φορά με την Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ενιαίου Συνασπισμού το καλοκαίρι του 1989.

Βασανιστήρια για τη φυσική του εξόντωση

Επιστρέφοντας από το Λακκί της Λέρου                                                                                        (Επιστρέφοντας από το Λακκί της Λέρου )

Ο άνθρωπος που σε πολύ νεαρή ηλικία, κάτω από δύσκολες και αντίξοες συνθήκες, κατάφερε το ακατόρθωτο: να νικήσει τον θάνατο, καταφέρνοντας να τρυπήσει με τα δάχτυλά του το σακί με το τσιμέντο, με αποτέλεσμα να χυθεί λίγο λίγο πριν καταστραφούν οι πνεύμονές του. «Οσο απάνθρωπα κι αν βασάνισαν τους άλλους, η περίπτωση του Κώστα ήταν η μόνη απ’ όσες έχω υπόψη μου κατά την οποία σημειώθηκε χωρίς κανένα πρόσχημα η φυσική του εξόντωση: Mετά από μέρες ξύλο, με δεκάδες ανοιχτές πληγές σ’ όλο του το σώμα να αιμορραγούν, τον έδεσαν μπρούμυτα πάνω στο κρεβάτι του κελιού με τα χέρια πίσω με χειροπέδες, στοίβαξαν πάνω του ένα σακί τσιμέντο και τον άφησαν να πεθάνει μόνος του μέσα στο κελί, αργά, από ασφυξία. Ενας θάνατος παρόμοιος μ’ αυτόν του Μεσαίωνα, όταν έβαζαν μια μεγάλη πέτρα πάνω στο στήθος του κρατούμενου και συνέχιζαν να τον ανακρίνουν μέχρι να αφήσει την τελευταία του πνοή με συνθλιμμένους τους πνεύμονες». Η περιγραφή της Νάντιας Βαλαβάνη για τα βασανιστήρια της χούντας αποτυπώνει την αρρωστημένη λογική και πρακτική των χουντικών βασανιστών, που στην περίπτωση του Κώστα Κάππου δεν είχαν άλλο στόχο παρά τον θάνατό του.

Κομμουνιστής όχι στα λόγια αλλά στα έργα

«Ηταν τύχη να τον έχεις σύντροφο, ήταν τιμή να τον έχεις αντίπαλο». Σε δυο φράσεις συνοψισμένη η ζωή και η πορεία του. Σε όσους τον γνώρισαν και τον έζησαν από κοντά άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του. Στον κομματικό, ιδεολογικό και καθημερινό του βίο. Ηξερε τι σημαίνει να είσαι κομμουνιστής όχι μόνο στα λόγια αλλά και στα έργα. Ενα παράδειγμα: Φεύγοντας από βουλευτής και παίρνοντας τη σύνταξή του, σε μηναία βάση, είχε κανονίσει σε ποιους και πόσα λεφτά έπρεπε να δίνει. Ανθρώπους και παλιούς αγωνιστές που δεν κατάφερναν να τα βγάλουν πέρα σε οικονομικό επίπεδο τους είχε πάντα υπό την «οικονομική προστασία» του και, το κυριότερο, χωρίς να το μάθει ποτέ κανείς. Υπήρξε περίπτωση παλιού στελέχους του ΚΚΕ το οποίο ζούσε για πολλά χρόνια σε χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ και όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, το βοήθησε και το στήριξε οικονομικά μέχρι το τέλος της ζωής του. Υπήρξε περίπτωση που επτά χρόνια μετά τον θάνατό του, το 2012, έφτασε ένα γράμμα από τη Μυτιλήνη, με το οποίο άνθρωπος μεγάλης ηλικίας του ζητούσε χρήματα για να αγοράσει ένα αναπηρικό αμαξίδιο για τη γυναίκα του!

Μία ατέλειωτη πληρωμή «χρεών» ήταν όλη του η ζωή

Η κοινοβουλευτική και συγγραφική του δράση

Ο Κώστας Κάππος αγορεύοντας στη Βουλή

Τα δεκαπέντε χρόνια της κοινοβουλευτικής παρουσίας του εκπροσώπησε επάξια τα συμφέροντα των απλών ανθρώπων, του λαού, των εργατών και των εργαζομένων. Δεν δίστασε να κοντραριστεί όπου το θεωρούσε σκόπιμο και αναγκαίο. Αναδεικνύοντας τα προβλήματα των απλών ανθρώπων και προτείνοντας λύσεις που θα έφερναν ανακούφιση.

«1985». Η εκλογή του Χρήστου Σαρτζετάκη στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα αποτέλεσε έκπληξη, όταν όλοι περίμεναν πως θα στηρίξει για ακόμη μια φορά τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Το ΚΚΕ για μία και μόνη φορά στα δεδομένα της νεότερης πολιτικής μας ιστορίας στηρίζει την επιλογή του Ανδρέα Παπανδρέου για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Ενα ζήτημα που οι ιστορικοί του μέλλοντος θα πρέπει να προσπαθήσουν να αποκρυπτογραφήσουν όταν θα ασχοληθούν εντατικά με τα ζητήματα της Αριστεράς κατά τη δεκαετία του ’80.

Στην πρώτη ψηφοφορία, που έγινε στις 17 Μαρτίου 1985 και απαιτούνταν για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας 200 ψήφοι, καταμετρήθηκαν τρία λευκά και τρία άκυρα. Η Νέα Δημοκρατία απείχε από την ψηφοφορία. Στη δεύτερη ψηφοφορία, στις 23 Μαρτίου 1985, καταμετρήθηκαν τρία άκυρα και ένα λευκό και στην τρίτη ψηφοφορία καταμετρήθηκαν πέντε άκυρα και ένα λευκό…

Ο Χρήστος Σαρτζετάκης έχει εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας με την ψήφο του αείμνηστου Γιάννη Αλευρά, προέδρου τότε της Βουλής και εκτελούντος χρέη Προέδρου της Δημοκρατίας μετά την παραίτηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Ο Κ. Κάππος δεν δίστασε να συγκρουστεί και με τους πολιτικούς του αντιπάλους εντός του Κοινοβουλίου. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: Tον Μάη του 1987, ο Ανδρέας Παπανδρέου, στην ομιλία του για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, μιλώντας προς το ΚΚΕ, σημείωσε πως «είναι κρίμα που δεν έφτασε ο αέρας του Γκορμπατσόφ στην Ελλάδα», υπονοώντας πως είναι αρτηριοσκληρωτικό κόμμα.

Ο Κ. Κάππος σε νομοσχέδιο για το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ), ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, έμμεσα απάντησε στον Ανδρέα Παπανδρέου σημειώνοντας πως «δεν μπορεί ο κ. Ανδρέας Παπανδρέου να λέει πως θα σβήσει το ΚΚΕ, που τόσα πολλά και τόσες θυσίες έχει κάνει, τη στιγμή που αυτός προσκύνησε τον Παττακό για να πάρει διαβατήριο επί χούντας».

Από τις σημαντικότερες αναφορές δράσης του Κ.Κάππου, που δημιούργησε «περιστροφικές αναταράξεις» εντός ΚΚΕ, αν μάλιστα αναλογιστεί κανείς πως εκείνες τις μέρες ετοιμαζόταν η κομματική αναβάθμισή του, η οποία τελικά δεν ήλθε ποτέ.

«Φάκελος της Κύπρου». Μια κομβική κοινοβουλευτική στιγμή για ένα από τα ζητήματα που ταλανίζουν την Ελλάδα εδώ και δεκαετίες. Με καταθέσεις στοιχείων από πολλούς εκ των πρωταιτίων (φανερών και μη) για το θέμα.

Με τον Κ. Κάππο να συμμετέχει στην Επιτροπή και στο τέλος, πέρα και κόντρα στις κομματικές και όχι μόνο γραμμές-νόρμες, να προχωράει στην έκδοση του βιβλίου «Εγκλημα εναντίον της Κύπρου», φωτίζοντας άγνωστες πτυχές των συνεδριάσεων της Επιτροπής.

Ενα βιβλίο που δείχνει και αναδεικνύει πολλά. Αναδεικνύει τους «έμμεσα» και «άμεσα» εμπλεκόμενους. Τους «φταίχτες» και τον κύριο ένοχο για την τραγωδία της Κύπρου.

Ενα πρόβλημα μείζονος σημασίας για την Ελλάδα των τελευταίων πενήντα και πλέον χρόνων, το οποίο πρέπει να βρει εκείνη την τελική λύση που θα δίνει ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα και όχι μπαλώματα που μπερδεύουν την κατάσταση.

«1989». «…αποκορύφωμα αυτής της στάσης υποταγής είναι η στήριξη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας από τον Συνασπισμό. Αυτό σημαίνει πως δίνοντας στη Νέα Δημοκρατία “πιστοποιητικό δημοκρατικότητας”, της ανοίγουμε τον δρόμο ώστε στις επόμενες εκλογές να κυριαρχήσει με τις εξής συνέπειες: επιβολή του νεοσυντηρητισμού, λιτότητα για την εργατική τάξη και όλους τους εργαζόμενους, περιορισμό των κοινωνικών δαπανών και προνόμια στο μεγάλο κεφάλαιο, στα μονοπώλια.

»Εφαρμογή μιας εξωτερικής πολιτικής ανοιχτά υποταγμένης στα κελεύσματα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και του ΝΑΤΟ, διαιώνιση της παραμονής των αμερικάνικων βάσεων στη χώρα μας. Εφαρμογή αυταρχικής πολιτικής απέναντι στην εργατική τάξη και τους εργαζόμενους για να περάσουν ο νεοσυντηρητισμός, η λιτότητα και η εξάρτηση.

Οφείλω να υπογραμμίσω και πάλι ότι ήμουν αντίθετος και στη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, για τον λόγο ότι η ηγεσία του εξυπηρέτησε και εξυπηρετεί, με διάφορους τρόπους, τα ίδια συμφέροντα της άρχουσας τάξης και του ιμπεριαλισμού».

Μετά το 1989

Κώστας Κάππος, Αλέκα Παπαραρήγα, Δήμητρης Τσοβόλας

Φεύγοντας από τη Βουλή και γλιτώνοντας ουσιαστικά από ένα καθημερινό «μαρτύριο», αποφασίζει να ασχοληθεί με τη μελέτη και τη συγγραφή. Ολοκληρώνει μετά από περίπου έντεκα χρόνια την «Κριτική του Σοβιετικού Σχηματισμού». Μια ιδιαίτερη μελέτη για το τι πραγματικά συνέβη στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, προξενώντας αντιδράσεις από την πλευρά «κάποιων» που έφτασαν στα όρια της λασπολογίας και της χυδαιότητας.

Ξεκαθαρίζει τι θα κάνει με το ζήτημα της βουλευτικής σύνταξης. «Οταν έφτασε η στιγμή της βουλευτικής αποζημίωσης, τα πράγματα άρχισαν να “δυσκολεύουν” πολύ. Επρεπε σε μικρό χρονικό διάστημα να αποφασίσει πώς θα διατεθούν τα χρήματα τα οποία ήταν ιδιοκτησία άλλων, όπως συνήθιζε να λέει χαρακτηριστικά. Κάναμε διάφορες κουβέντες για να βρεθεί η καλύτερη λύση. Επεσαν πολλές ιδέες στο τραπέζι χωρίς όμως να βρούμε την πρόσφορη λύση. Μετά από δύο μέρες εξαντλητικών συζητήσεων χωρίς αποτέλεσμα, έρχεται σε ανύποπτο χρόνο η μητέρα μου λέγοντας μια αξέχαστη ατάκα: “Γιατί δεν στέλνετε τα λεφτά στην Κούβα, για να βοηθήσουμε κι εμείς λίγο την Επανάσταση;”. Αμέσως ξεκίνησαν όλες οι απαραίτητες κινήσεις για να υλοποιηθεί η ιδέα. Από τη στιγμή εκείνη μέχρι την ημέρα που πέθανε, έδινε τη μισή βουλευτική του σύνταξη στον λαό της Κούβας και την υπόλοιπη στο ΚΚΕ. Για τον εαυτό του κρατούσε μόνο ένα μικρό κομμάτι για να μπορεί να καλύπτει τις στοιχειώδεις ανάγκες της οικογένειάς του» (www.kostaskappos.gr).

Kλείνοντας, με τα σωστά και τα λάθη τούτο το αφιέρωμα, ας θυμηθούμε δύο γραμμές που γράφτηκαν πέρυσι τέτοιες μέρες και συνοψίζουν τη ζωή του Κώστα Κάππου.

Αντιγράφουμε, συμφωνώντας πλήρως:

«Tέλος. Αυτό που σφραγίζει τη μοναδικότητα του Κώστα ήταν ότι θεωρούσε τη γνώμη, την άλλη άποψη, τη διαφωνία, οξυγόνο για το κόμμα. Κι όχι με μουρμούρες στους διαδρόμους του Περισσού, αλλά με περίσσευμα θάρρους, ξεπερνώντας τα κομματικά ταμπού και το κομματικό τελετουργικό – να λες τη γνώμη σου, αρκεί να βοηθάει. Κι έτσι έπρεπε να αντέξει στο τέλος την έσχατη δοκιμασία – άγιος του κομμουνισμού και να αποβληθεί από τις τάξεις της κομματικής εκκλησίας.

Μια ατέλειωτη πληρωμή χρεών ήταν όλη του η ζωή. Στο κόμμα, στους γύρω του, στην υπόθεση του κομμουνισμού, στην επανάσταση. Αναρωτιέμαι τώρα, και φαντάζομαι ότι δεν είμαι ο μόνος: Ξεχρέωσε ή ακόμη έχουμε να λαμβάνουμε απ’ αυτόν;».

Στις 2 Οκτωβρίου 2017 θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων τιμητική εκδήλωση για τον Κώστα Κάππο και θα γίνουν τα εγκαίνια έκθεσης για την πολιτική και κοινοβουλευτική παρουσία του. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα υπάρξει πληρέστερη ενημέρωση από την πλευρά του Ιδρύματος της Βουλής.

Oι φωτογραφίες του αφιερώματος προέρχονται από το προσωπικό αρχείο της οικογένειας.

Οι αναφορές στον Νίκο Μπελογιάννη είναι «δανεισμένες» από άρθρο του «Κώστα Ισου», το οποίο δημοσιεύτηκε στο «Πριν» στις 2 Απριλίου 1995.

www.kostaskappos.gr

αναδημοσίευση:ΝΗΣΙΔΕΣ

Posted in Αναλύσεις | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »